Pramāṇa · Search · About · API

Kavyaprakasha 2.63

Vistārikā 2.63

Language
Sanskrit

2.63

atra virodhālaṅkāreṇādharanirdarśanasamakālameva śatravo vyāpāditā iti tulyayogitā, mama kṣatryā'nyasya kṣatirnivartatāmiti tadbuddhirutprekṣyata ityutprekṣā ca |
asurakulakṣayakāritvasyaiva tattvāt | kālī mahāmāristasyā ripavo'surā nṛpasya nṛpajāte riputvena dvayoranugamena samānadharmatvāt | kiñca, kālīkaṭākṣatvena sambhāvanāyāṃ sajātīyadharmasyāprayojakatvādvaikadharmasyaiva tattvāt, yathā 'lagnā manye lalitatanu te pādayoḥ padmalakṣmīḥ' ityatra | atra ceti dharmayoḥ prativimbānuvimbabhāvena nirdeśa ityuktatvāt, api cāsyā utprekṣāyāḥ kevalakaviprauḍhoktiniṣpannatvāt svataḥsambhavitvaviraheṇa lakṣyatā na syāt |
miśrāstu sāmyāvagamānantaramupamānagatadharmāntaramupameye pratīyata iti yathoktavyaṅgyāvagamena bādhaḥ | taduktam—dharmayorekanirdeśe'nyasaṃvitsāhacaryata' ityāhuḥ, tanna; upamāgatadharmāṇāmupameyagatatvena nirdeśasyaivānyasaṃvedakatvāt | yathā 'kailāsagauram' ityatra gauratvanirdeśenocchrāyasya nātra tathopamānagatadharmasyopameyagatatvenānirdeśāditi |
svataḥsambhavino'laṅkārasyālaṅkāravyañjakatāmāha—gāḍheti | vidrumo navapallavastasya dalāni | atrauṣṭhaviṣayakadaṃśanatanmocanakriyayorvirodhaḥ pratiyogibhedenābhāsaḥ | eṣa ca svataḥsambhāvyeva |
tulyayogiteti—atra kecit 'tulyayogitāpadenādharo nirdiṣṭaḥ śatravaśca vyāpāditā iti sambhūyābhidhānam | aprakṛtānāṃ prakṛtānāṃ caikadharmasambandhasya tulyayogitāyāḥ atra gandhasyāpyabhāvādityāhuḥ, tanna; adharanirdeśanaśatruvyāpādanayordvayorapi vīrānubhāvatvena prakṛtayorekakālarūpaikadharmasambandhena tadanapāyāt | na ca dharmasya

Linked texts (1)