Pramāṇa · Search · About · API

Udbhatalankara 4

Udbhaṭālaṅkāra 4

Language
Sanskrit

Contents

4.1

caturtho vargaḥ
preyorasavadūrjasvi paryāyoktaṃ samāhitam
dvidhodāttaṃ tathā śliṣṭamalaṃkārān pare viduḥ

4.2

ratyādikānāṃ bhāvānāmanubhāvādisūcane
yatkāvyaṃ badhyate sadbhistatpreyasvadudāhṛtam

4.3

udāharaṇamiyaṃ ca sutavāñchabhyānnirveśeṣaspṛhāvatī
ullāpayitumārabdhā kṛtvemaṃ kroḍa ātmanaḥ

4.4

rasavaddarśitaspaṣṭaśṛṅgārādirasodayam
svaśabdasthāyisaṃcārivibhāvābhinayāspadam

4.5

śṛṅgārahāsyakaruṇaraudravīrabhayānakāḥ
bībhatsādbhutaśāntāśca nava nāṭye rasāḥ smṛtāḥ

4.6

ratihāsaśca śokaśca krodhotsāhau bhayaṃ tathā
jugupsāvismayaśamāḥ sthāyibhāvāḥ prakīrtitāḥ
iti bhāvayatastasya samastān pārvatīguṇān
saṃbhṛtānalpasaṃkalpaḥ kandarpaḥ prabalo'bhavat

4.7

svidyatāpi sa gātreṇa babhāra pulakotkaram
kadambakalikākośakesaraprasaropamam

4.8

kṣaṇamautsukyagarbhiṇyā cintāniścalayā kṣaṇam
kṣaṇaṃ pramoddhālasayā dṛśā'syāsyamabhūṣayata

4.9

anaucityapravṛttānāṃ kāmakrodhādikāraṇāt
bhāvānāṃ ca rasānāṃ ca bandha ūrjasvi kathyate

4.10

tathā kāmo'sya vavṛdhe yathā himagireḥ sutām
saṃgrahītuṃ pravṛtte haṭhenāpāsya satpatham

4.11

paryāyoktaṃ yadanyena prakāreṇābhidhīyate
vācyavācakavṛttibhyāṃ śūnyenāvagamātmanā

4.12

yena lambālakaḥ sāsraḥ karaghātāruṇastanaḥ
akāri bhagnavalayo gajāsuravadhūnanaḥ

4.13

so'pi yena kṛtaḥ pluṣṭadehenāpyevamākulaḥ
namo'stvapāravīryāya tasmai kusumadhanvane

4.14

rasabhāvatadābhāsavṛtteḥ praśamabandhanam
anyānsubhāvaniḥśūnyarūpaṃ yattatsamāhitam

4.15

atha kāntāṃ dṛśaṃ dṛṣṭvā (ṣṭyā) vibhramācca (māṃśrca) bhramaṃ bhruvoḥ
prasannaṃ mukharāgaṃ ca romāñcaṃ svedasaṃkulam

4.16

smarajvarapradīptāni sarvāṅgāni samādadhat
upāsarpadgirisutāṃ giriśaḥ svastipūrvakam

4.17

udāttamṛddhimadvastu caritaṃ ca mahātmanām
upalakṣaṇatāṃ prāptaṃ netivṛttatvamāgatam

4.18

uvāca ca yataḥ kroḍe veṇukuñjarajanmabhiḥ
muktāphalairalaṃkāraḥ śabarīṇāmapīcchayā

4.19

puṣyendranīlavaidūryapadmarāgamayairviyat
śirobhirullikhadyasya śikharaṃ gandhamādanam

4.20

uttaropatyakā yasya pradhānasvarṇabhūmayaḥ
mahān marakatorvīdhraḥ pādopāntaṃ ca saṃśritaḥ

4.21

babhūva yasya pātālapātinyāṃ saṃkṣaye kṣitau
patanaṃ na tayā sārdhamāyāmastu prakaṭyabhūt

4.22

tasyādikroḍapīnāṃsanigharṣe'pi punaḥpunaḥ
niṣkampasya sthitimato himādrerbhavatī sutā

4.23

ekaprayatnoccāryāṇāṃ tacchāyāṃ caiva bibhratām
svaritādiguṇairbhinnaiḥ bandhaḥ śliṣṭamihocyate

4.24

alaṃkārāntaragatāṃ pratibhāṃ janayatpadaiḥ
dvividhairarthaśabdoktiviśiṣṭaṃ tatpratīyatām

4.25

svayaṃ ca pallavātāmrabhāsvatkaravirājinī
prabhātasandhyevāsvāpaphalalubdhe hitapradā

4.26

indukāntamukhī snigdhamahānīlaśiroruhā
muktāśrīstrijagadratnaṃ padmarāgāṅghripallavā

4.27

apārijātavārtāpi nandanaśrīrbhuvi sthitā
abindusundarī nityaṃ galallāvaṇyabindukā

4.27.p1

te gacchanti mahāpadaṃ bhuvi parābhūtiḥ samutpadyate
teṣāṃ taiḥ samalaṃkṛtaṃ nijakulaṃ taireva labdhā kṣitiḥ
teṣāṃ dvāri nadanti vājinivahāste bhūṣitā nityaśo
ye dṛṣṭāḥ parameśvareṇa bhavatā ruṣṭena tuṣṭena vā

Commentaries (1)

Linked texts (5)