Bhojanakutuhala 15
Bhojanakutūhala 15
- Language
- Sanskrit
15.p1
atha navanītasya
15.p2
śīta varṇabalāvahaṃ sumadhuraṃ vṛṣyaṃ ca pittāpahaṃ vātaghnaṃ kaphakārakaṃ rucikaraṃ sarvāṅgaśūlāpaham | kāsaghnaṃ śramanāśanaṃ svarakaraṃ kāntipradaṃ puṣṭidaṃ cakṣuṣyaṃ navanītamūddhṛtanaraṃ gossarvadoṣāpaham
15.p3
kṣīrodbhavaṃ tu saṃgrāhi raktapittākṣiroganuta
15.p4
māhiṣaṃ navanītaṃ tu kaṣāyamadhuraṃ rase | śītaṃ guruṃ ca balyaṃ ca grāhi pittānilāpaham
15.p5
laghvajājaṃ tu madhuraṃ kaṣāyaṃ ca tridoṣanut | cakṣuṣyaṃ dīpanaṃ balyaṃ navanītaṃ hitaṃ sadā
15.p6
navanītaṃ navodbhūtaṃ chāgajaṃ kṣayakāsajit | balyaṃ netrāmayaghnaṃ ca kaphaghnaṃ dīpanaṃ param
15.p7
āvikaṃ navanītaṃ tu rase pāke hitaṃ laghu | yoniśūle kaphe vāte durnāmasu hitaṃ sadā
15.p8
bheḍakaṃ navanītaṃ tu dviggandhaṃ suśītalam | medhāhṛd guru puṣṭyaṃ ca sthaulyaṃ medhyaṃ ca dīpanam
15.p9
hastinīnavanītaṃ tu kaṣāyaṃ śītalaṃ laghu | tiktaṃ viṣṭambhi jantughnaṃ hanti pittakaphakrimīn
15.p10
aśvyāstu navanītaṃ syāt kaṣāyaṃ kaphavātajit | cakṣuṣyaṃ kaṭukaṃ coṣṇamīṣadvātāpahārakam
15.p11
gardabhīnavanītaṃ tu kaṣāyaṃ kaphavātanut | balyaṃ dīpanadaṃ pāke laghūṣṇaṃ mūtradoṣanut
15.p12
navanītaṃ tu nārīṇāṃ rucyaṃ pāke laghu smṛtam | cakṣuṣyaṃ sarvadoṣaghnaṃ dīpanaṃ viṣanāśanam
15.p13
gavyaṃ vā māhiṣaṃ vāpi navanītaṃ navodbhavam | śasyate bālavṛddhānāṃ balakṛd dhātuvardhanam || navanītaṃ tu gavyaskaṃ svādu grāhi himaṃ laghu | medhyaṃ kiñcit kaṣāyāmlamīṣattakrāṃśasaṃkramāt || sakṣāraṃ kaṭukāmlatvād ūrdhvagaḥkuṣṭhakārakam | śleṣmalaṃ guru medasyaṃ navanītaṃ cirantanam || ekāhādyuṣitaṃ proktamuttarottaramāvilam | ahṛdyaṃ sarvarogāḍhyaṃ dadhijaṃ tad; ghṛtaṃ tathā
15.p14
iti navanītaprakaraṇam
Linked texts (9)
- Rājanighaṇṭu (Nighaṇṭurāja, Abhidhānacūḍāmaṇi) — Narahari Paṇḍita, Sanskrit
- Āyurvedamahodadhi (Annapānavidhi section) — Suṣeṇa 1622, Sanskrit
- Bhojanakutūhala — Raghunātha, Sanskrit
- Śāligrāmanighaṇṭubhūṣaṇa — Śāligrāma Vaiśya, Sanskrit
- Yogataraṅgiṇī (Trimalla) — Trimalla, Sanskrit
- Āyurvedasaukhya — Ṭoḍaramalla 1565, Sanskrit
- Kaiyadevanighaṇṭu (Pathyāpathyavibodhaka) — Kaiyadeva, Sanskrit
- Vaidyanighaṇṭu (Keyadeva) — Keyadeva, Sanskrit
- Annapānavidhi — Suṣeṇa, Sanskrit