Pramāṇa · Search · About · API

Lingadisangraha / Trikanda 4.2

Liṅgādisaṅgraha / Trikaṇḍa 4.2

Language
Sanskrit

4.2.1

1 aṭavyaraṇyaṃ vipinaṃ gahanaṃ kānanaṃ vanam
mahāraṇyamaraṇyānī, gṛhārāmās tu niṣkuṭāḥ
2 ārāmaḥ syādupavanaṃ kṛtrimaṃ vanameva yat
amātya-gaṇikā-gehopavane vṛkṣavāṭikā
3 pumānākrīḍa udyānaṃ rājñaḥ sādhāraṇaṃ vanam
syādetadeva pramadavanamantaḥpurocitam
4 vīthyālirāvaliḥ paṅktiḥśreṇī, lekhāstu rājayaḥ
vanyā vanasamūhe syādaṅkuro 'bhinavodbhidi
5 vṛkṣo mahīruhaḥ śākhī viṭapī pādapas taruḥ
anokahaḥ kuṭaḥ śālaḥ palāśò dru-drumā''gamāḥ
6 vānaspatyaḥ phalaiḥ puṣāt, taira-puṣpād vanaspatiḥ
oṣadhyaḥ phala-pākā'ntāḥ syura-vandhyaḥ phalegrahiḥ
7 vandhyo'phalo'vakeśī ca, phalavān phalinaḥ phalī
praphullotphulla-saṃphulla-vyākośa-vikaca-sphuṭāḥ
8 phullaś caite vikasite, syuravandhyā''dayas triṣu
sthāṇur vā nā dhruvaḥ śaṅkur, hrasva-śākhā-śiphaḥ kṣupaḥ
9 aprakāṇḍe stamba-gulmau, vallī tu vratatir latā
latā pratāninī vīrud gulminyulapa ityapi
10 nagā''grā''roha ucchrāya utsedhaś cocchrayaś ca saḥ
a-strī prakāṇḍaḥ skandhaḥ syān mūlācchākhā'vadhis taroḥ
11 same śākhā-late, skandhaśākhā-śāle, śiphā-jaṭe
śākhā-śiphā 'varohaḥ syān, mūlāc cā'graṃ gatā latā
12 śirograṃ śikharaṃ vā nā, mūlaṃ budhno 'ṅghri-nāmakaḥ
sāro majjā nari, tvak strī valkaṃ valkalama-striyām
13 kāṣṭhaṃ dārvindhanaṃ tvedha idhmamedhaḥ samit striyām
niṣkuhaḥ koṭaraṃ vā nā, vallarir mañjariḥ striyau
14 patraṃ palāśaṃ chadanaṃ dalaṃ parṇaṃ chadaḥ pumān
pallavo 'strī kisalayaṃ, vistāro viṭapo 'striyām
15 vṛkṣā''dīnāṃ phalaṃ sasyaṃ, vṛntaṃ prasavabandhanam
āme phale śalāṭuḥ syāc, chuṣke vānamubhe triṣu

4.2.2

16 kṣārako jālakaṃ klīve, kalikaḥ korakaḥ pumān
syād gucchakas tu stabakaḥ, kudmalo mukulo'striyām
17 striyaḥ sumanasaḥ puṣpaṃ prasūnaṃ kusumaṃ sumam
makarandaḥ puṣparasaḥ, parāgaḥ sumanorajaḥ
18 dvi-hīnaṃ prasave sarvaṃ, harītakyā''dayaḥ striyām,
āśvattha-vaiṇava-prākṣa-naiyagrodhaiṅgudaṃ phale
19 vārhtaṃ ca, phale jambvā jambūḥ strī jambu jāmbavam,
puṣpe jātī-prabhṛtayaḥ sva-liṅgā, vrīhayaḥ phale,
20 vidāryā''dyās tu mūle 'pi, puṣpe klīve 'pi pāṭalā,
bodhidrume'ś caladalaḥ pippalaḥ kuñjarāśanaḥ
21 aśvatthe, 'tha kapitthe syur dadhittha-grāhi-manmathāḥ
tasmin dadhiphalaḥ puṣpaphala-dantaśaṭhāvapi
22 udumbaro jantuphalo yajñāṅgo hemadugdhakaḥ
kovidvāre camarikaḥ kuddālo yugapatrakaḥ
23 saptaparṇo viśālatvak śārado viṣamacchadaḥ
āragvadhe rājavṛkṣa-śamyāka-caturaṅgulāḥ
24 ārevata-vyādhighāta-kṛtamāla-suvarṇakāḥ
syur jambīre dantaśaṭha-jambha-jambhīra-jambhalāḥ
25 varuṇo varaṇaḥ setus tiktaśākaḥ kumārakaḥ
punnāge puruṣas tuṅgaḥ kesaro devavallabhaḥ
26 pāribhadre nimbatarur mandāraḥ pārijātakaḥ
tiniśe syandano nemī rathadruratimuktakaḥ
27 vañjulaś citrakṛc cā'tha dvau pītanaka-pītanau
āmnātake, madhūke tu guḍapuṣpa-madhudrumau
28 vānaprastha madhuprīlau, jalaje'tra madhūlakaḥ
pīlau guḍaphalaḥ sraṃsī, tasmiṃstu giri-saṃbhave
29 akṣoṭa-kandarālau dvā, vaṅkoṭe tu nikocakaḥ
palāśe kiṃśukaḥ parṇī vātapotho, 'tha vetase
30 rathā'bhrapuṣpa-vidura-śīta-vānīra-vañjulāḥ
dvau parivyādha-vidulau nādeyī cā'mbuvetase
31 saubhāñjane śigru tīkṣṇagandha-kākṣīva-mocakāḥ
rakto'sau madhuśigruḥ syā,

4.2.3

dariṣṭaḥ phenilaḥ samau
32 vilve śāṇḍilyaśailūpau mālūra-śrīphalāvapi
plakṣo jaṭī pārkaṭī syān, nyagrodho bahupād vaṭaḥ
33 gālavaḥ śāvaro lodhras tirīṭas tilva-mārjanī
āmraś cūto rasālo, 'sau sahakāro 'ti-saurabhaḥ
34 kāmāṅgo madhudūtaśca mākaṃdaḥ pikavallabhaḥ
kumbhoḍūkhalakaṃ klīve kauśiko gugguluḥ puraḥ
35 śeluḥ śleṣmātakaḥ śīta uddālo bahuvārakaḥ
rājādanaṃ priyālaḥ syāt sannakadrur dhanuḥpaṭaḥ
36 gambhārī sarvatobhadrā kāśmarī madhuparṇikā
śrīparṇī bhadraparṇī ca kāśmaryaś cā, pyatha dvayoḥ
37 karkandhūr badarī koliḥ, kolaṃ kuvala-phenile
sauvīraṃ badaraṃ ghoṇṭā'pyatha syāt svādukaṇṭakaḥ
38 vikaṅkataḥ sruvāvṛkṣo granthilo vyāghrapādapi
airāvato nāgaraṅgo nādeyī bhūmijambukā
39 tindukaḥ sphūrjakaḥ kālaskandhaś ca śitisārake
kākenduḥ kulakaḥ kākatindukaḥ kākapīluke
40 golīḍho jhāṭalo ghaṇṭāpāṭalir mokṣa-muṣkakau
tilakaḥ kṣurakaḥ śrīmān, samau piccula-jhāvukau
41 śrīparṇikā kumudikā kumbhī kaiṭarya-kaṭphalau
kramukaḥ paṭṭikākhyaḥ syāt paṭṭī lākṣāprasādanaḥ
42 tūdas tu yūpaḥ kramuko brahmaṇyo brahmadāru ca
tūlaṃ ca, nīpa-priyaka-kadambās tu haripriyaḥ
43 vīravṛkṣo'ruṣkaro'gnimukhī bhallātakī triṣu
gardabhāṇḍe kandārala kapītana supārśvakāḥ
44 plakṣaś ca, tintiḍī ciñcā'mlikā, 'tho pītasārake
sarjakā'sana-bandhūkapuṣpa-priyaka-jīvakāḥ
45 sāle tu sarja-kāryā'śvakarṇakāḥ sasyasamvaraḥ
nadīsarjo vīratarurindradruḥ kakubho'rjunaḥ
46 rājādanaḥ phalādhyakṣaḥ kṣīrikāyāmatha dvayoḥ
iṅgudī tāpasatarūr, bhūrje carmi-mṛdutvacau
47 picchilā pūraṇī mocā sthirāyuḥ śālmalir dvayoḥ

4.2.4

picchā tu śālmalīveṣṭe, rocanaḥ kūṭaśālmaliḥ
48 cirabilvo naktamālaḥ karajaś ca karañjake
prakīryaḥ pūtikarajaḥ pūtikaḥ kalimārakaḥ
49 karañja-bhedāḥ ṣaḍgrantho markaṭyaṅgāravallarī
rohī rohitakaḥ plīhaśatrur dāḍimapuṣpakaḥ
50 gāyatrī bālatanayaḥ khadiro dantadhāvanaḥ
arimedo viṭkhadire, kadaraḥ khadire site
51 somavalko'pya, tha vyāghrapucchra gandharvahastakau
eraṇḍa uruvūkaś ca rucakaś citrakaś ca saḥ
52 cañcuḥ pañcāṅgulo maṇḍa-vardhanamāna-ṇḍamvakāḥ
alpā śamī śamīraḥ syācchamī saktuphalā śivā
53 piṇḍītako maruvakaḥ śvasanaḥ karahāṭakaḥ
śalyaś ca madane, śakrapādapaḥ pāribhadrakaḥ
54 bhadradāru drukilimaṃ pītadāru ca dāru ca
pūtikāṣṭhaṃ ca sapta syur devadāruṇyatha dvayoḥ
55 pāṭaliḥ pāṭalā'moghā kācasthālī phaleruhā
kṛṣṇavṛntā kuverākṣī, śyāmā tu mahilā''hvayā
56 latā govindanī gundrā priyaṅguḥ phalinī phalī
viṣvaksenā gandhaphalī kārambhā priyakaś ca sā
57 maṇḍūkaparṇa-patrorṇa-naṭa-kaṭvaṅga-tuṇḍukāḥ
syonāka-śukanāsa-rkṣa-dīrghavṛnta-kuṭannaṭāḥ
58 śoṇakaś cā 'ralau, tiṣyaphalā tvā ''malakī triṣu
amṛtā ca vayaḥsthā ca, tri-liṅgas tu vibhītakaḥ
59 nākṣas tuṣaḥ karṣaphalo bhūtāvāsaḥ kalidrumaḥ
abhayā tvavyathā pathyā kāyasthā pūtanā'mṛtā
60 harītakī haimavatī cetakī śreyasī śivā
pītadruḥ saralaḥ pūtikāṣṭhaṃ cātha drumotpalaḥ
61 karṇikāraḥ parivyādho, lakuco likuco ḍahuḥ
panasaḥ kaṇṭakiphalo, niculò hijjalo 'mbujaḥ
62 kākodumbarikā phalgur-malayūr jaghanephalā
ariṣṭaḥ sarvatobhadra-hiṅguniryāṃsa-mālakāḥ
63 picumandaś ca nimbe, 'tha picchilā 'guru-śiṃśapā

4.2.5

kapilā bhasmagarbhā sā, śirīṣas tu kapītanaḥ
64 bhaṇḍilo 'pyatha cāmpeyaś campako hemapuṣpakaḥ
etasya kalikā gandhaphalī syādatha kesare
65 vakulo, vañjulo 'śoke, samau karaka-dāḍimau
cāmpeyaḥ kesaro nāgakesaraḥ kāñcanā ''hvayaḥ
66 jayā jayantī tarkārī nādeyī vaijayantikā
śrīparṇamagnimanthaḥ syāt kaṇikā gaṇikārikā
67 jayo, 'tha kuṭajaḥ śakro vatsako girimallikā
etasyaiva kaliṅgendrayavabhadrayavaṃ phale
68 kṛṣṇapākaphalā''vigna-suṣeṇāḥ karamardake
kālaskandhas tamālaḥsyāt tāpiccho'pyatha sinduke
69 sinduvārendrasurasau nirguṇḍīndrāṇiketyapi
veṇī garā garī devatāro jīmūta ityapi
70 śrīhastinī tu bhūruṇḍī, tṛṇaśūnyaṃ tu mallikā
bhūpadī śītabhīruś ca, saivā''sphoṭā vanodbhavā
71 śephālikā tu suvahā nirguṇḍī nīlikā ca sā
sitā'sau śvetasurasā bhūtaveśyatha māgadhī
72 gaṇikā yūthikā'mbaṣṭhā, sā pītā hemapuṣpikā
atimuktaḥ puṇḍrakaḥ syād vāsantī mādhavī latā
73 sumanā mālatī jātiḥ, saptalā navamālikā
mādhyaṃ kundaṃ, raktakas tu bandhūko bandhujīvakaḥ
74 sahā kumārī taraṇira-mlānastu mahāsahā
tatra śoṇe kuravakas, tatra pīte kuraṇṭakaḥ
75 nīlī jhiṇṭī dvayor bāṇā dāsī cā'rtagalaś ca sā
saireyakas tu jhiṇṭī syāt, tasmin kuravako'ruṇe
76 pītā kuraṇṭako jhiṇṭī tasmin sahacarī dvayoḥ
oṇḍrapuṣpaṃ japā, puṣpaṃ vajrapuṣpaṃ tilasya yat
77 pratihāsa-śataprāsa-caṇḍātta-hayamārakāḥ
karavīre, karīre tu krakara-granthilāvubhau
78 unmattaḥ kitavo dhūrto dhattūraḥ kanakā''hvayaḥ
mātulo madanaś cā'sya phale mātulaputrakaḥ
79 phalapūro bījapūro rucako mātuluṅgake

4.2.6

samīraṇo maruvakaḥ prasthapuṣpaḥ phaṇijjakaḥ
80 jambīro, 'pyatha parṇāse kaṭhiñjara-kuṭherakau
site 'rjako 'tra, pāṭhī tu citrako vahni-saṃjñakaḥ
81 arkā''hva-vasukā''sphoṭa-gaṇarūpa-vikīraṇāḥ
mandāraś cā'rkaparṇo, 'tra śukla 'larka-pratāpasau
82 śivamallī pāśupata ekāṣṭhīlo buko vasuḥ
vandā vṛkṣādanī vṛkṣāruhā jīvantiketyapi
83 vatsādnī chinnaruhā guḍūcī tantrikā 'mṛtā
jīvantikā somavallī viśalyā madhuparṇyapi
84 mūrvā devī madhurasā moraṭā tejanī sravā
madhūlikā madhuśreṇī gokarṇī pīluparṇyapi
85 pāṭhā 'mbaṣṭhā viddhakarṇī sthāpanī śreyasī rasā
ekāṣṭhīlā pāpacelī prācīnā vanatiktikā
86 kaṭuḥ kaṭambharā 'śokarohiṇī kaṭurohiṇī
matsyapittā kṛṣṇabhedī cakrāṅgī śakulādanī
87 ātmaguptā 'jahā 'vyaṇḍā kaṇḍūrā prāvṛṣāyaṇī
ṛṣyaproktā śūkaśimbiḥ kapikacchūś ca markaṭī
88 citropacitrā nyagrodhī dravantī śambarī vṛṣā
pratyakśreṇī sutaśreṇī raṇḍā mūṣikaparṇyapi
89 apāmārgaḥ śaikhariko dhāmārgava-mayūrakau
pratyakparṇī keśaparṇī kiṇihī kharamañjarī
90 hañjikā brāhmaṇī padmā bhārgī brāhmaṇayaṣṭikā
aṅgāravallī vāleyaśāka-barbara-vardhakāḥ
91 mañjiṣṭhā vikasā jiṅgī samaṅgā kālameṣikā
maṇḍūkaparṇī maṇḍīrī bhaṇḍī yojanavallyapi
92 yāso yavāso duḥsparśo dhanvayāsaḥ kunāśakaḥ
rodanī kacchurā 'nantā samudrāntā durālabhā
93 pṛśniparṇī pṛthakparṇī citraparṇyaṅghrivallikā
kroṣṭuvinnā siṃhapucchī kalaśī dhāvanī guhā
94 digdigdhikā spṛśī vyāghrī bṛhatī kaṇṭakārikā
pracodanī kulī kṣudrā duḥsparśā rāṣṭriketyapi
95 nīlī kālā klītaktikā grāmīṇā madhuparṇikā
rañjanī śrīphalī tutthā droṇī dolā ca nīlinī

4.2.7

96 avalgujaḥ somarājī suvalliḥ somavallikā
kālameṣī kṛṣṇaphalī vākucī pūtiphalyapi
97 kṛṣṇopakulyā vaidehī māgadhī capalā kaṇā
uṣaṇā pippalī śauṇḍī kolā, 'tha karipippalī
98 kapivallī kolavallī śreyasī vaśiraḥ pumān
cavyaṃ tu cavikā, kākaciñcī-guñje tu kṛṣṇalā
99 palaṅkaṣā tvikṣugandhā śvadaṃṣṭrā svādukaṇṭakaḥ
gokaṇṭako gokṣurako vanaśṛṅgāṭa ityapi
100 viśvā viṣā prativiṣā 'tiviṣopaviṣā'ruṇā
śṛṅgī mahauṣadhaṃ, cātha kṣīrāvī dugdhikā same
101 śatamūlī bahusutā 'bhīrurindīvarī varī
ṛṣyaproktā-'bhīrupatrī-nārāyaṇyaḥ śatāvarī
102 aheruratha pītadru-kālīyaka-haridravaḥ
dārvā pacampacā dāruharidrā parjanītyapi
103 vacogragandhā ṣaḍgranthā golomī śataparvikā
śuklā haimavatī, vaidyamātṛ-siṃhyo tu vāśikā
104 vṛṣo 'ṭarūpaḥ siṃhāsyo vāsako vājidantakaḥ
āsphoṭā girikarṇī syād viṣṇukāntā'parājitā
105 ikṣugandhā tu kāṇḍekṣu-kokilākṣeṣura-kṣurāḥ
śāleyaḥ syācchītaśivaś chatrā madhurikā misiḥ
106 miśreyā, 'pyatha sīhuṇḍo vajraḥsnuk strī snuhī guḍā
samantadugdhā, 'tho vellamoghā citrataṇḍulā
107 taṇḍulaś ca kṛmighnaś ca viḍaṅgaṃ pun-napuṃsakam
balā vāṭyālakā, ghaṇṭāravā tu śaṇapuṣpikā
108 mṛdvīkā gostanī drākṣā svādvī madhuraseti ca
sarvānubhūtiḥ saralā tripuṭā trivṛtā trivṛt
tribhaṇḍī rocanī, śyāmā-pālindī tu suṣeṇikā
kālā masūravidalā 'rdhacandrā kālameṣikā
madhukaṃ klītakaṃ yaṣṭimadhukaṃ madhuyaṣṭikā
vidārī kṣīraśuklekṣugandhā, kroṣṭrī tu yā 'sitā
anyā kṣīravidārī syān mahāśvetarkṣagandhikā
lāṅgalī śāradī toyapippalī śakulādanī
kharāśvā kāravī dīptyo mayūro locamastakaḥ

4.2.8

gopī śyāmā śārivā syādanantotpalaśārivā
yogyamṛddhiḥ siddhilakṣmyau, vṛddherapyāhvayā ime
kadalī vāraṇabusā rambhā mocāṃ'śumatphalā
kāṣṭhīlā, mudgaparṇī tu kākamudgā sahetyapi
vārtākī hiṅgulī siṃhī bhaṇṭākī duṣpradharṣiṇī
nākulī surasā rāsnā sugandhā gandhanākulī
nakuleṣṭā bhujaṅgākṣī chatrākī suvahā ca sā
vidārigandhā'ṃśumatī sālaparṇī sthirā dhruvā
tuṇḍikerī samudrāntā kārpāsī badareti ca
bhāradvājī tu sā vanyā, śṛṅgī tu ṛṣabho vṛṣaḥ
gāṅgerukī nāgabalā jhaṣā hrasvagavedhukā
dhāmārgavo ghoṣakaḥ syān, mahājālī sa pītakaḥ
jyotsnī paṭolikā jālī, nādeyī bhūmijambukā
syāl-lāṅgalikyagniśikhā, kākāṅgī kākanāsikā
godhāpadī tu suvahā, musalī tālamūlikā
ajaśṛṅgī viṣāṇī syād, gojihvā-dārtike same
tāmbūlavallī tāmbūlī nāgavallyapyatha dvijā
121 hareṇū reṇukā kauntī kapilā bhasmagandhinī
elāvāśukamaileyaṃ sugandhi harivrālukam
122 vālukaṃ, cātha pālaṭkyāṃ mukundaḥ kunda-kunduru
vālaṃ hīvera-barhiṣṭhodīcyaṃ keśā'mbu nāma ca
123 kālānusārya-vṛddhā'śmapuṣpa-śītaśivāni tu
śaileyaṃ, tālaparṇī tu daityā gandhakuṭī murā
124 gandhinī, gajabhakṣyā tu suvahā surabhī rasā
maheruṇā kundurukī sallakī hlādinī'ti ca
125 agrijvālā-subhikṣe tu dhātakī dhātupuṣpikā
pṛthvīkā candravālailā niṣkuṭir bahulā, 'tha sā
126 sūkṣmaupakuñcikā tutthā koraṅgī tripuṭā truṭiḥ
vyādhiḥ kuṣṭhaṃ pāribhāvyaṃ vāpyaṃ pākalamutpalam
127 śaṅkhinī corapuṣpī syāt kośinyatha vitunnakaḥ
jhaṭāmalā 'ñjhaṭā tālī śivā tāmalakī'ti ca
128 prapauṇḍarīkaṃ pauṇḍaryamatha tunnaḥ kuberakaḥ
tuṇiḥ kacchaḥ kāntalako nandivṛkṣo, 'tha rākṣasī

4.2.9

129 caṇḍā dhanaharī kṣema-duṣpatra-gaṇahāsakāḥ
vyāḍāyudhaṃ vyāghranakhaṃ karajaṃ cakrakārakam
130 suṣirā vidrumalatā kapotā'ṅghri naṭī nalī
dhamanyañjanakeśī ca, hanur haṭṭavilāsinī
131 śuktiḥ śaṅkhaḥ khuraḥ koladalaṃ nakhamathā''ḍhakī
kākṣī mṛtsnā tuvarikā mṛttālaka surāṣṭraje
132 kuṭannaṭaṃ dāśapuraṃ vāneyaṃ paripelavam
plava-gopura-gomarda-kaivartīmustakāni ca
133 granthiparṇaṃ śukaṃ barhapuṣpaṃ sthauṇeya-kukkure
marunmālā tu piśunā spṛkkā devī latā laghuḥ
134 samudrāntā vadhūḥ koṭivarṣā laṅkoṣiketyapi
tapasvinī jaṭāmāṃsī jaṭilā lomaśāmiṣī
135 tvakpatramutkaṭaṃ bhṛṅgaṃ tvacaṃ cocaṃ varāṅgakam
karcūrako drāviḍakaḥ kālpakro vedhamukhyakaḥ,
136 oṣadhyo jāti-mātre syura-jātau sarvamauṣadham,
śākā''khyaṃ patra-puṣpā ''di, taṇḍulīyo 'lpamāriṣaḥ
137 viśalyā'gniśikhā'nantā phalinī śakrapuṣpikā
syādṛkṣagandhā chagalāttrayāvegī vṛddhadārakaḥ
138 juṅgo, brāhmī tu matsyākṣī vayaḥsthā somavallarī
paṭṭaparṇī haimavatī svarṇakṣīrī himāvatī
139 hayapucchī tu kāmbojñī māṣaparṇī mahāsahā
tuṇḍikerī raktaphalā bimbikā pīluparṇyapi
140 barbarā kavarī tuṅgī kharapuṣpā 'jagandhikā
elāparṇī tu suvahā rāsnā yuktarasā ca sā
141 cāṅgerī cukrikā dantaśaṭhā'mbāṣṭhā'mlaloṇikā
sahasravedhī cukro 'mlavetasaḥ śatavedhyapi
142 namaskārī gaṇḍakārī samaṅgā khadiretyapi
jīvantī jīvanī jīvā jīvanīyā madhusravā
143 kūrcaśīrṣo madhurakaḥ śṛṅga-hrasvāṅga-jīvakāḥ
kirātatikto bhūnimbo 'nāryatikto, 'tha saptalā
144 vimalā śātalā bhūriphenā carmakaṣetyapi
vāyasolī svādurasā vayaḥsthā, 'tha makūlakaḥ

4.2.10

145 nikumbho dantikā pratyakśreṇyudumbaraparṇyapi
ajamodā tūgragandhā brahmadarbhā yavānikā
146 mūle puṣkara-kāśmīra-padmapatrāṇi pauṣkare
athayathā'ticarā padmā cāraṭī padmacāriṇī
147 kāmpilyaḥ karkaśaśca candro raktāṅgo rocanī'tyapi
prapunnāḍas tveḍagajo dadrughnaś cakramardakaḥ
148 padbhāṭa uraṇākhyaś ca, palāṇḍus tu sukandakaḥ
latārka-dudrumau tatra harite, 'tha mahauṣadham
149 laśunaṃ gṛñjanā'riṣṭa-mahākanda-rasonakāḥ
punarnavā tu śothaghnī, vitunnaṃ suniṣaṇṇakam
150 syād vātakaḥ śītalo 'parājitā śaṇaparṇyapi
pārāvatāṅghriḥ kaṭabhī paṇyā jyotiṣmatī latā
151 vārṣikaṃ trāyamāṇā syāt trāyantī balabhadrikā
viśvaksenapriyā-gṛṣṭir vārāhī vadaretyapi
152 mārkavo bhṛṅgarājaḥ syāt, kākamācī tu vāyasī
śatapuṣpā sitacchatrā'ticchatrā madhurā misiḥ
153 avākpuṣpī kāravī ca, saraṇā tu prasāriṇī
tasyāṃ kaṭambharā rājabalā bhadravaletyapi
154 janī jatūkā rajanī jatukṛc cakravartinī
saṃsparśā,'tha śaṭī gandhamūlī ṣaḍgranthiketyapi
155 karpūro'pi palāśo, 'tha kāravellaḥ kaṭhillakaḥ
suṣavī cā,'tha kulakaṃ paṭolas tiktakaḥ paṭuḥ
156 kūṣmāṇḍakas tu karkārururvāruḥ karkaṭī striyau
ikṣvākuḥ kaṭutumbī syāt, tumvyalāvūrubhe same
157 citrā gavākṣī goḍumbā, viśālā tvindravāruṇī
arśoghnaḥ sūraṇaḥ kando, gaṇḍīras tu samaṣṭhilā
158 kalambyupodikā strī tu mūlakaṃ hilamocikā
vāstukaṃ śāka-bhedāḥ syur, dūrvā tu śataparvikā
159 sahasravīryā-bhārgavyau ruhā'nantā'tha sā sitā
golomī śatavīryā ca gaṇḍālī śakulākṣakā
160 kuruvindo megha-nāmā mustā mustakam-striyām

4.2.11

syād bhadramustako gundrā, cūḍālā śakralocaṭā
161 vaṃśe tvaksāra-karmāra-tvacisāra-tṛṇadhvajāḥ
śataparvā yavaphalo veṇu-maskara-tejanāḥ
162 veṇavaḥ kīcakās te syur ye svanantyaniloddhatāḥ
granthir nā parva-paruṣī, gundras tejanakaḥ śaraḥ
163 naḍas tu dhamanaḥ poṭagalo, 'tho kāśam-striyām
ikṣugandhā poṭagalaḥ, puṃsi bhūmni tu balvajāḥ
164 rasāla ikṣus, tad-bhedāḥ puṇḍra-kāntārakā''dayaḥ
syād vīraṇaṃ vīrataraṃ, mūle 'syośīram-striyām
165 abhayaṃ naladaṃ sevyamamṛṇālaṃ jalāśayam
lāmajjakaṃ laghulayamavadāheṣṭakāpathe
166 nalā''dayas tṛṇaṃ garmucchyāmāka-pramukhā api
a-strī kuśaṃ kutho darbhaḥ pavitramatha kattṛṇam
167 paura-saugandhika-dhyāma-devajagdhaka-rauhiṣam
chatrā 'ticchatra-pālaghnau mālātṛṇaka-bhūstṛṇe
168 śaṣpaṃ bālatṛṇaṃ, ghāso yavasaṃ, tṛṇamarjunam
tṛṇānāṃ saṃhatis tṛṇyā, naḍyā tu naḍasaṃhatiḥ
169 tṛṇarājādvayam tālo, nālikeram tu lāṅgalī
ghoṇṭā tu pūgaḥ kramuko guvākaḥ khapuro, 'sya tu
170 phalamudvegamete ca hintāla-sahitās trayaḥ
kharjūraḥ, kesarī, tālī, kharjūrī, ca tṛṇadrumāḥ
atha siṃhādi-vargaḥ 5
1 siṃho mṛgendraḥ pañcāsyo haryakṣaḥ kesarī hariḥ
‘kaṇṭhīravo mṛgaripur mṛgadṛṣṭar mṛgāśanaḥ
puṇḍarīkaḥ pañcanakha-citrakāya-mṛgadviṣaḥ ||1||’
śārdūla-dvīpinau vyāghre, tarakṣus tu mṛgādanaḥ
2 varāhaḥ sūkaro ghṛṣṭiḥ kolaḥ potrī kiriḥ kiṭiḥ
daṃṣṭrī ghoṇī stabdharomā kroḍo bhūdāra ityapi
3 kapi-plavaṅga-plavaga-śākhāmṛga-valīmukhāḥ
markaṭo vānaraḥ kīśo vanaukā, atha bhalluke
4 ṛkṣa'cchabhalla-bhallūkā, gaṇḍake khaṅga-khaṅgirnau
lulāyo mahiṣo vāhadvipat-kāsara-sairabhāḥ

4.2.12

5 striyāṃ śivā bhūrimāya-gomāyu-mṛgadhūrtakāḥ
śṛgāla-vañcuka-kroṣṭu-pheru-pherava-jambukāḥ
6 otur biḍālo mārjāro vṛṣadaṃśaka ākhubhuk
trayo gaudhera-gaudhāra-gaudheyā godhikā''tmaje
7 śvāvit tu śalyam, tal-lomni śalalī śalalaṃ śalam
vātapramīr vātamṛgaḥ, kokas tvīhāmṛgo vṛkaḥ
8 mṛge kuraṅga-vātāyu-hariṇā'jinayonayaḥ
aiṇeyameṇyāś carmā''dyameṇasyaiṇamubhe triṣu
9 kadalī kandalī cīnaś camūru-priyakāvapi
samūruś ceti hariṇā amī ajinayonayaḥ
10 kṛṣṇasāra-ruru-nyaṅku-raṅku-śambara-rauhiṣāḥ
gokarṇa-pṛṣataiṇa-rśya-rohitāś camaro mṛgāḥ
11 gandharvaḥ śarabho rāmaḥ sṛmaro gavayaḥ śaśaḥ
ityā''dayo mṛgendrā''dyā gavāṃ''dyāḥ paśujātayaḥ
‘adhogantā tu khanako vṛkaḥ pucchaja unduraḥ ||’
12 undurur mūṣako'pyākhur, girikā bālamūpikā
chucchundarī gandhamukhī dīrghatuṇḍī divāndhrikā
13 saraṭaḥ kṛkalāsaḥ syān, musalī gṛhagodhikā
lūtā strī tantuvāyornābha-markaṭakāḥ samāḥ
14 nīlaṅgus tu kṛmiḥ, karṇajalaukāḥ śatapadyubhe
vṛścikaḥ śukakīṭaḥ syādali-dṛṇau tu vṛścike
15 pārāvataḥ kalaravaḥ kapoto, 'tha śaśādanaḥ
patrī śyena, ulūkas tu vāyasārāti-pecakau
‘divāndhaḥ kauśiko ghūko divābhīto niśāṭanaḥ || 2||’
16 vyāghrāṭaḥ syād bharadvājaḥ, khañjarīṭas tu khañjanaḥ
lohapṛṣṭhas tu kaṅkaḥ syāda,tha cāṣaḥ kikīdiviḥ
17 kaliṅga-bhṛṅga-dhūmyāṭā, atha syācchatapatrakaḥ
dārvāghāṭo, 'tha sāraṅgaḥ stokakaś cātakaḥ samāḥ
18 kṛkavākus tāmracūḍaḥ kukkuṭaś caraṇāyudhaḥ
19 caṭakaḥ kalaviṅkaḥ syāt, tasya strī caṭakā, tayoḥ
pumapatye cāṭakairaḥ, stryapatye caṭakaiva sā
20 karkaśeṭuḥ karedruḥ syāt, krukaṇa-krakarau samau

Linked texts (13)