<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.12 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 100.3.12

# Shabdakalpadruma 100.3.12

Śabdakalpadruma 100.3.12

- **Language:** Sanskrit

### [100.3.12](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.12)

covyeva jānu saparaṃ saha kūrparaścāyyam  
hṛdvastivūrddhagudanābhi vadanti mūīi  
catvāri pañca ca gale daśa yāni ca he  
tāni svapāṇitalakuñcitasaṃmitāni  
śeṣāṇyavehi pariśistarato'ṅgulārddham  
etat pramāṇamabhivīkṣya vadanti tajjñāḥ  
pratyena kammakaraṇaṃ parivartya marme  
pārśvābhighātitamapīha nihanti manme  
tasmāddhi marmasadanaṃ parivarjanīyam  
chinneṣu pāṇicaraṇeṣu śirā narāṇāṃ  
saṅkocamīyurasṛgalpamato nireti  
prāptābhitavyasanamupramato manuṣyāḥ  
saṃchinnaśaktanaruvennidhanaṃ na yānti  
kṣipeyu tatra satataiṣu kṣateṣu raktaṃ  
gacchatyatīva pavanaśca rujaṃ karoti  
evaṃ vinaṣṭasupadāṃśva hi tatra viḍā  
dṛṣṭvā dayāyudhavidhātamijapramūlāḥ  
tasmāttayorhinadasasya tu pāṇipādaṃ  
hetayamāśu maṇivandhamagulphadeśe  
marmāṇi śalyaviṣayāīmudāharanti  
yasmācca marmasu hatā na bhavanti sadyaḥ  
jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena kecit  
te prāpnuvanti vikalatvamasaṃśayaṃ hi  
sabhinnajvaritakoṣṭhaśiraḥkapālā  
jīvanti śastravihateśca śarīradeśeḥ  
chinneṣu sakthibhujapādakare 'rthārthayaiṣāṃ na mammepātatā vividhāḥ prahārāḥ  
somamārutatejāṃsi raja.sattvatamāṃsi ca  
marmasu prāyaśaḥ puṃsāṃ bhūtātmā cāvatiṣṭhate  
marmasvabhihatāstasmānna jīvanti śarīriṇaḥ  
indriyārtheṣvasamprāptirmanobuddhiviparyyayaḥ  
rujaśca vividhāstīvrā bhavantyāśuharaṃ cate  
itaṃ kālāntarace tu dhruvaṃ dhātucayo nṛṇām  
tato dhātukṣayājjanturedanābhiśca naśyati  
hate vaikalyajananaṃ kevalaṃ vaidyanaipuṇāt  
śarīraṃ kriyayā yuktaṃ vikalatvamavāpnuyāt  
viśalyaneṣu vijñeyaṃ pūvvoktaṃ yacca kāraṇam  
rujākarāṇi mammāṇi kṣatāni vividhā rujaḥ

- [Previous: 100.3.11](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.11)
- [Next: 100.3.13](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.13)
- [Up: 100.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.12](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.12) · Pramāṇa
