<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.18 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 100.3.18

# Shabdakalpadruma 100.3.18

Śabdakalpadruma 100.3.18

- **Language:** Sanskrit

### [100.3.18](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.18)

bhavati | tāsām nābhiparbhavārṇā dhamanīnāmūrddhagā daśa daśa cādhogāminyaścatasrastiryyagmāḥ | ūrddhagāḥ śabdasparśarūparasagandhapraśvāsocchvāsa jṛmbhitakṣudhitakathitādityādibhiśceṣṭābhiruvahantyaḥ śarīraṃ dhārayanti | tāstu hṛdayamabhiprapannāstridhā jāyante tāsviṃśat | tāsāntu  
vātapittakaphaśoṇitarasakhān de dve vahatastā daśa  
śabdarūparasagandhānaṣṭābhigṛhṇīte | dvābhyāṃ bhāṣate  
ca dvābhyāṃ ghoṣaṃ karoti dvābhyāṃ svapiti dvābhyāṃ  
pratibudhyate | dve cāśruvāhinī | dve sanyaṃ striyā  
vahatastena saṃśrite te eva śukraṃ narasya stanābhyāmabhivahataḥ | tāsyetāsviṃśat savibhāgā  
vyākhyātāḥ | etābhirūrddha nābherūdarapārśvapṛṣṭhoraḥskandhagrīvābāhuvo dhāryante yāpyante  
ca | | bhavati cātra  
“ūrddhaṃ gamāstu kurvvanti karmāpyetāni sarvvaśaḥ  
adhogamāstu vakṣyāmi kamma tāsāṃ yathāyatham |”  
adhogamāstu vātamūtrapurīṣaśukrārttavādīnyadho  
vahanti | tāstu pittāśayapraviṣṭānnapānasāramuṣṇamevādrdhāvarasaṃ vipakvamaujyādirūpeṇodbho'bhivahantyaḥ śarīraṃ tarpayantyarpayanti corddhagatānāṃ  
tiryyaggatānāṃ rasasthānaśvābhipūrayanti mūcapurīṣasvedāṃśca virecayantyāmapakvāśayāntare ca  
tridhā jāyante tāstriṃśat | tāsāntu vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahataḥ tā daśa dve annavāhiṇyāvakāśite toyavahe dve mūtravastisabhiprapanne mūtravahe dve śukravahe dve śukraprādurbhāvāya  
dve visargārtha te eva raktamabhivahanto nārīṇāmārttavasaṃjñam | dve vacconirasanyau sthūlāntrapratibaddhe | aṣṭāvanyāstiryyagagānāṃ dhamanīnāṃ  
svedamarpayanti | tāsyetāstriṃśat savibhāgā

- [Previous: 100.3.17](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.17)
- [Next: 100.3.19](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.19)
- [Up: 100.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.3.9.5) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.18](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.18) · Pramāṇa
