<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.20 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 100.3.20

# Shabdakalpadruma 100.3.20

Śabdakalpadruma 100.3.20

- **Language:** Sanskrit

### [100.3.20](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.20)

viddhasya śoṣaḥ prāṇavahaviddhavacca maraṇaṃ taliṅgāni ca | raktavahe dve tayormūlaṃ yakṛtlohānau raktavāhinyaśca dhamanyastatra viddhasya  
śyāvāṅkatā jvaro dāhaḥ pāṇḍutā śoṇitātigamanaṃ raktanetratā ceti | māṃsavahe dve tayomūṃlaṃ snāyustvacaṃ raktavahāśca dhamanyastatra viddhasya  
śvayathurmāsaśoṣaḥ sirāgranthayo maraṇam | medovahe dve tayormūlaṃ kaṭauvṛkkau ca tatra viddhasya  
svedāgamanaṃ snigdhāṅgatā tāluśoṣaḥ sthaulyapipāsā  
pipāsā ca | mūtravahe dve tayormūlaṃ vastimedduśca tatra viddhasyāneddhavastitā mūtranirodhaḥ  
stabdhamedatā ca | purīṣavahe dve tayormūlaṃ pakkāśayo gudaśca tatra viddhasyānāho durgandhatā granthitāntratā ca | śukravahe dve tayormūlaṃ stanau  
vṛṣaṇau ca tatra viddhasya klīvatā cirāt praseko  
raktamūtratā ca | ārttavavahe dve tayormūlaṃ  
garbhāśayaḥ ārtavavāhinyaśca dhamanyastatra viddhāyāṃ  
bandhyātvaṃ maithunāsahiṣṇutvamārthavanāśūśca | sevanīcchedādrujāprādurbhāvaḥ | vastigudaviddhalakṣaṇaṃ  
prāguktamiti | srotoviddhastu pratyākhyāyopacareduddhṛtaśalyantu chatavidhānenopacaret  
“mūlāt khādantaraṃ dehe prasṛtastvabhivāhi yat  
srotastaditi vijñeyaṃ virādhamanirvarjitam ||”  
daśamo'dhyāyaḥ  
parihareddurbacamodhyāśca kathāḥ śuṣkaṃ paryuṣitaṃ  
kuthitaṃ klinnaṃ cānna nopabhuñjīta | vahiniṃṣkramaṇaṃ śūnyāgāra caityaśmaśānavṛkṣāśrayān  
krodhabhayaśaṅkarāṃśca bhārāṃśconmāthādikaṃ pariharedyāni ca garbhaṃ vyāpādayanti | na cābhīkṣṇaṃ  
tailābhyaṅgotsār̤hanādīni niṣeveta | na cāyāsayeccharīraṃ pūrvoktāni ca pariharet | śayanāsanaṃ mṛdāstaraṇaṃ nātyuccamapāyopetamasambādhaṃ

- [Previous: 100.3.19](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.19)
- [Next: 100.3.21](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.21)
- [Up: 100.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.3.9.12) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.20](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.20) · Pramāṇa
