<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.23 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 100.3.23

# Shabdakalpadruma 100.3.23

Śabdakalpadruma 100.3.23

- **Language:** Sanskrit

### [100.3.23](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.23)

“dhamanīnāṃ hṛdisthānāṃ vivṛtatvādadanantaram  
caturācācirādvāvā strīṇāṃ stanyaṃ pravarttate ||”  
tasmāt prathame'hni madhusarpiranantāmiśraṃ mantrapūtaṃ trikālaṃ pāyayedvitīye lakṣmaṇāsiddhaṃ sarpistṛtīye ca | tataḥ prāṅnivāritastanyaṃ madhusarpiḥ svapāṇitalasammitaṃ dvikālaṃ pāyayet  
atha sūtikāṃ valātailābhyaktāṃ vātaharauṣadhaniḥkvāthenopacaret sarvvadoṣotthantu tadahaḥ pippalīpippalīmūlahastipippalīcavyakaṭuṅgaruvedayacūrṇa  
gur̤odakenoṣṇena pāyayet | evaṃ dvirātraṃ  
trirācaṃ vā kuryyādāruggoṇitāt | vimukte  
tato vidārigandhyādisaddhāṃ sraṃyavāgūṃ kṣīrayavāgūṃ vā pāyayet cirātram | tato yavakolakulatyasiddhena jāṅgalarasena śālyodanaṃ  
bhojayedbalamagnivalaccāvekṣya | anena vidhinā  
vyadhaīmānamupasaṃskṛtā vimuktāhārācārā  
vigatasūtikābhidhānā syāt | punarārttavadarśanādityeke | dhanvabhūmijātā sūtikāṃ ghṛtatailayoranyatarasya mātrāṃ pāyayet | pippalyādikaṣāyānupānā snehannityā ca syāttrirātraṃ pañcarācaṃ  
vā valavatī | abalāṃ yavāgūṃ pāyayettrirātraṃ  
pañcarātraṃ vā | ata ūrddhaṃ snigdhenānnasaṃsargeṇopacaret | prāyaśaścaināṃ prabhūtenoṣṇodakena pari  
ṣicet | krodhāyāsa maithunādīn pariharet  
bhavatañcātra  
“mithyācārāt sūtikāyā yo vyādhirupajāyate  
sa ṛcchrasādhyo'sādhyo vā bhavedatyayatarpaṇāt  
tasmāttāṃ deśakālau ca vyādhimāśritya karmmaṇā  
parīkṣyopacareddevaṃ naiyamatyamayāpnuyāta ||”  
athāparāyatanyāmāśāccāṇo kurute tasmāta  
kaṇṭhamasyāḥ keśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛjet | kaṭukālābukatavedhanasarpapasarpanirmākairvā kaṭutailavimiśrayonisukhaṃ dhūpayet | lāṅgalīmulakalkaṃna

- [Previous: 100.3.22](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.22)
- [Next: 100.3.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.24)
- [Up: 100.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.3.10.18) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.23](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.23) · Pramāṇa
