<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.24 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 100.3.24

# Shabdakalpadruma 100.3.24

Śabdakalpadruma 100.3.24

- **Language:** Sanskrit

### [100.3.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.24)

vākhyāḥ pāṇipādatalamālimpet | kūṭiṅ bāsyā  
śārīraṃ  
mahāvṛkṣakṣīramadyupeyāt | kuṣṭhalāṅgalīsakalakatka vā madyamanvapauyastataśca pāyayet  
śālimalakalkaṃ vā pippalyādiṃ vā madyena  
siddhārthakakuṣṭhalāṅgalomahāvṛkṣacīramiśreṇa surā  
maṇḍena vā strāpayet | etereva siddhena siddhārthakatailenottarabaliṃ dadyāt | striyainaṃ vā kliśyamānena hastenāpahraret | prajātāyāśca nāryā  
rudhiraśīrāyāstoṣṇoda‌viddāryyataḥ raktaṃ vāyanā  
taddeśenotsitsaṃgrahaṃ nābheradhaḥpārśvayorbaddhau vā  
śyākṣu vā śirasi vā granthi karoti | tataśca  
nābhivastyudarahanmūlāni bhavanti | śūcībhiriva  
nistudyate bhidyate doryyata iva ca pakvāśayaḥ  
samantādādhmānamudare mūcasaṅgaśca bhavatīti  
makkalalakṣaṇam | tatra vīratarvāādisiddhaṃ jalamūṣakādipratīvāpaṃ pāyayet | yavakṣāracūrṇaṃ vā  
sarpiṣā sukhodakena vā lavaṇacūrṇaṃ vā pippalyādikkāthena pippalyādicūrṇaṃ vā surāmaṇḍena  
varuṇādikārthaṃ vā pañcakolelāvatovāpaṃ pṛthak  
paśyādikāyaṃ vā bhadradārumaricasaṃskṛtaṃ purāṇagur̤aṃ vā trikaṭucaturjātakakusumabalibhraṃ  
khādedacchaṃ vā pivedadiṣṭamiti || || atha bālaṃ  
caumaparivṛtaṃ caumavastrāstṛtāyāṃ śayyāyāṃ  
śāyayet | polubadarīnimlaparūṣakaśākhābhicainaṃ  
vījayet | mūīi cāsyāharaharastai lapicumavadhārayet | dhūpayeccainaṃ rakṣoghnairdhūpaiḥ | rakṣoghnāni  
cāsya pāṇipādaśirogrīvāsubandhayet | tilātasīsarṣapakaṇāṃścāśa prakarait | adhiṣṭhāne cāgniṃ  
prajvālayet | balimupopahāryyavantrāvidvet | tato  
daśame'hani mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau  
svastivācanaṃ kṛtvā nāma kuryyātāṃ yadabhipretaṃ

- [Previous: 100.3.23](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.23)
- [Next: 100.3.25](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.25)
- [Up: 100.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.3.10.24) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.100.3.24) · Pramāṇa
