<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.26 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 1036.26

# Shabdakalpadruma 1036.26

Śabdakalpadruma 1036.26

- **Language:** Sanskrit

### [1036.26](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.26)

205-207  
“aviruddho viruddho vā yaṃ tirodhātumakṣamaḥ  
āskhādāṅkurakando'sau bhāvaḥ sthāyīti sammataḥ  
yaduktam  
sajātīyairatotā bhāvānāmanyeṣāmanugāmukaḥ  
na tirodhīyate sthāyī tai rasau puṣyate param  
tadve dānāha  
ratirhāsaśca śokaśca krodhotsāhau bhayaṃ tathā  
jugupsā vismayaśce tyamaṣṭau proktāḥ śamo'pi ca  
taha  
ratirmanodhnukūle'rthe manasaḥ pravaṇāyitam  
hāgādirvaikṛtacetovikāso hāsa ucyate  
dṛṣṭanāśādibhiceto vaiklavyaṃ śokaśabdabhāk  
pratikūleṣu taikṣṇyātpāvabodhaḥ krodha dūcyate  
kāryāraṃbheṣu saṃrabhyaḥ stheyānutsāha ucyate  
raudraśaktyā tu janita cittavaiklavyadaṃ bhayam  
doṣekṣaṇādibhirgahlā jugupsā viṣayodbhavā  
vividheṣu padārtheṣu lokasīmātivarttiṣu  
visphāraścetaso yastu sa vismaya udāhṛtaḥ  
śamo nirīhāvasthāyāmātmaviśrāmajaṃ sukham  
yathā mārutomādhave ratiḥ | nāṭakalakṣaṇe hāsaḥ  
rāmāyaṇe śokaḥ | mahābhārate śamaḥ | evamanye  
'pi | ete hi eteṣvantarā utpadyamānaistaistairvibhāvairaviruddhaiśca bhāvairanulicchinnāḥ pratyuta paripuṣṭā eva svahṛdayānukūlasiddhāḥ ||” ||) sthitiviśiṣṭe, tri0 || (tathā, mahābhārate | 6|3

- [Previous: 1036.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.3)
- [Next: 1036.154](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.154)
- [Up: 1036](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.26](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.26) · Pramāṇa
