<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 1036.3

# Shabdakalpadruma 1036.3

Śabdakalpadruma 1036.3

- **Language:** Sanskrit

### [1036.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.3)

“asvasyevāsya yat sthāma nadataḥ pradigo gatam  
aśvatthāmeva bālo'yaṃ tasmānnāmnā bhaviṣyati ||”  
sthāyibhāvaḥ, puṃ, (sthāyī bhāvaḥ|) rasasya tridhābhāvāntargatabhāvaviśeṣaḥ | yathā, —  
“sañcāriṇaḥ pradhānāni devādiviṣayā ratiḥ  
udbuddhamātraḥ sthāyī ca bhāva ityabhidhīyate  
na bhāvahīno'sti raso na bhāvo rasavarjjitaḥ  
parasparakṛtā siddhiranayo rasabhāvayoḥ ||”  
ityuktadiśā paramālaucanayā paramaviśrāntisthānena rasena sahaiva vartamānā api rājānugartavihārapravṛttabhṛtyavat āpātato yatra  
prādhānyenābhivyaktā vyabhicāriṇaḥ devamunigavanṛpādiviṣayā ratiḥ udbuddhamātrā vibhāvadibhiraparipūṣṭatayā rasatāmanāpādyamānāśca sthāyino  
bhāvā bhāvaśabdvācyāḥ| udbuddhamātrasthāyibhāvo  
yathā, —  
“irastu kiñcit parilupta dhairyyaṃ  
candrodayārambha ivāmburāśiḥ  
umāmukhe bimbaphalādharoṣṭhe  
vyāpārayāmāsa vilocanāni ||”  
atra pārvvatīviṣayā bhagavato ratiḥ | iti  
sāhityadarpaṇe rasabhāvādinirūpaṇe nāma 3  
paricchedaḥ  
sthāyī, \[n\] puṃ, (tiṣṭhatīti | sthā + ghiniḥ |)  
bhāvabhedaḥ | yathā, —  
“sthāyimāvaścakasaṃñcāriprabhedaiḥ syādratiḥ punaḥ||”  
iti hemacandraḥ  
(yathā, sāhityadarpaṇe

- [Previous: 1036.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.24)
- [Next: 1036.26](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.26)
- [Up: 1036](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036)

## Linked texts (3)

- [Sarasvatīkaṇṭhābharaṇa (alaṅkāra)](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.sarasvatikanthabharana.5.142.1) — Bhoja, Sanskrit
- [Rasārṇavasudhākara](https://indike.org/pramana/in.art.natya.rasarnavasudhakara.2.251) — Siṃhabhūpāla, Sanskrit
- [Rasakalpadruma (Jagannātha Miśra)](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.rasa.rasakalpadruma-jagannathamisra.5.45) — Jagannātha Miśra 1600, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1036.3) · Pramāṇa
