<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 1111.p1.2

# Shabdakalpadruma 1111.p1.2

Śabdakalpadruma 1111.p1.2

- **Language:** Sanskrit

### [1111.p1.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.2)

tena niṣkṛṣyate śleṣmā kharācāya prasīdati  
ādye koṣṇaṃ jalaṃ peyaṃ bhuktā ghṛtagur̤odanam  
cīrānupānaṃ pippolyo pibet sarpirataścitaḥ  
pippalī pippalīmūlaṃ maricaṃ viśvabheṣajam  
pibaṃścateṣa matimān kaphaje svarasaṃkṣaye  
nidigdhikaśa tulāṃ grāhyā tadarddhaṃ granthiksa tu  
tadarddhaṃ citrakasyāpi daśamūlañca tatsamam  
jaladroṇadvaye kāyryyaṃ gṛhṇīyātpādakaṃ tataḥ  
pūte pibettadarddhantu purāṇasya gur̤asya ca  
sarvvamekatra kṛtvā tu lehavat sādhu sādhayet  
ṣaṣṭhī palāni pippalyāścitrātakapalaṃ tathā  
maricasya palaṃ caikaṃ sarvvamekatra cūrṇitam  
madhunaḥ kur̤avaṃ dattvā tadaśroyādyathānalam  
nidigdhikāryyaleho'yaṃ bhiṣagbhirnirmitobhitaḥ  
svarabhedaharo mukhyaḥ pratiśyāyaharastathā  
kāsaśvāsānimāndyādīn gulmama plohānāmāmayān  
pāṇḍavaṃ mūcakacchāṇi hanyādapayyarbudāni  
ca|”  
“śṛṅganābhiḥ susūkṣmonnānavaṅguṅkusumānvitaiḥ  
tvakakṣīrī ceti leho'yaṃ sarpirmadhusamāyutaḥ  
brāhmī vacābhayā vāsā pippalī madhusaṃyutā  
asya prayogāt saptāhāt kibareḥ saha  
gāyati |”  
“vibhītakasya vai cūrṇaṃ pippalomaiśvavasya ca  
pītaṃ sakāñcikaṃ hanti svarabhedaṃ maheśvara |”  
(tathāsya cikitsāntaraṃ yathā, —  
“śaṅkharājāyatā'rkā vāṣakadadyamūlakāsamaīraseḥ  
sarpiḥ sapippalokaṃ siddhaṃ svarabhedakāsajiñcchrakhunā ||”  
“svedo vastirvamanaṃ virekaḥ kavalagrahaḥ  
nasyaṃ bhāle sirāvedho yathā lohitagālayaḥ  
haṃsāṭavītāmnacūr̤avaikimāṃsarasāḥ surā  
gośvadaṃṣṭraḥ kākamācī jīvanto bālamūlakam  
ṭākā pathyā mātuluṅgaṃ laśunaṃ lavaṇāryakam  
tāmbūlaṃ maricaṃ sarpiḥ pathyāni svaramedinām ||”  
apathyāni yathā, —

- [Previous: 1111.p1.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.1)
- [Next: 1111.p1.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.3)
- [Up: 1111.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.1111.p1.2) · Pramāṇa
