Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 12.p3

Śabdakalpadruma 12.p3

Language
Sanskrit

12.p3.1

vātavaidyāṅganā devi jayatī dvividhā smṛtā
bauddhakanyā tridhā devi tathā kaucāṅganā priyā
pūrvoktābhiḥ sahaikatra catuḥṣaṣṭiśca śaktayaḥ ||”
api ca
"paścācāreṇa deveśi ! kulaśaktiṃ prapūjayeta
naṭī kāpālikī vaiśyā rajakī nāpitāṅganā
brāhmaṇī śūdrakanyā ca tathā gopālakanyakā
mālākārasya kanyā ca nava kanyā prakīrttitāḥ
viśeṣavaidagdhāgutāḥ sarvvā eva kulāṅganāḥ
rūpayauvanasampannāḥ śīlasaubhāgyaśālinī
pūjanīyā prayatnena tataḥ siddhirbhaved dhruvam ||”
tasyāḥ praśaṃsā yathā
"śaktiṃ vinā maheśāni ! sadāhaṃ śavasammukaḥ
śaktiyukto yadā devi ! śivo'haṃ sarvvakāmadaḥ
śaktiyuktaṃ japenmantraṃ na mantraṃ kevalaṃ japet
sādhinorvāñchito brahmā siddho'bhūjjagadanvani
dvārakyāṃ kṛṣṇadevaḥ siddho'bhūta lakṣmayā saha
tathā koñcavadhaprajñāstasya siddhirabhūttanau
īśvaro'haṃ mahādevit ! kevalaṃ śaktiyogataḥ
śaktiyogena deveṇi yadi siddhinaṃ jāyate
tadaiva parameśāni mama vākyaṃ vṛthā bhavet
yadyuktaṃ jalavāhyantaṃ śaktivaktaṃ sureśvari !
śivarūpaṃ maheśāni ! tacchalaṃ nānta saṃśayaḥ
svīyeṣṭadevīrūpeṇa bhojayettāśca yatnataḥ
śaktiśca kathyate devi śuklāpa surasundari
cayodaśābdādūīṃ yā pañcaviṃśativārṣikī
apūdyatā viśeṣeṇa pūjayepi bhaveta priye
sundarī tu viśeṣeṇa praśranā vāpyabhaktikā
avaśyaṃ pañcamaṃ kuryyāt śaktimātte maheśvari ||"
tasyā utpattimahātmyādikaṃyathā, -
nārāyaṇa uvāca
"saṣṭa buddhvā buddhimanto na vaktu mucitaṃ surāḥ
sarve pratyātmayā viśve śaktimanto hi jīvinaḥ
brahmāditṛṇaparyyantaṃ savaṃ śaktimatvaṃ jagata
satyaṃ viśvaṃ vinā māśca mayā śaktiḥ prakāśitā

12.p3.2

avirbhūtā ca sā mattaḥ sṛṣṭau devī mahocchrayā
tirohitā ca sā prauḍhe sṛṣṭisaṃhāraṇe mayi
sṛṣṭikatrttī ca prakṛtiḥ sarvveṣāṃ jananī parā
mama tulyā ca manmāyā tena nārāyaṇī smṛtā
suciraśva tapastaptaṃ brahmaṇā dhyāyataḥ ca mām
tena tasmai mayā dattā tapasāṃ phaladāyinī
atañca lokaśittārthamasyā na svārthameva ca
svayaṃ bratānāṃ tapasāṃ phaladātrī jagatsave
māyayā mohitāḥ sarvve kimasyā vāstavaṃ vratam
sādhamasyā vrataphalaṃ kalpe kalpe punaḥ punaḥ
sureśvarā yadaṃśāśca brahāviṣṇumaheśvarāḥ
kalāḥ kalāṃśarūpāśca jīvinaśca surādayaḥ
ṛddā vinā kulālaśca ghaṭaṃ kartuṃ yathākṣamaḥ
vinā [...] kulālaśca [...] kartumakṣamaḥ
vinā śaktyā tathādyaśca svasṛṣṭiṃ kartumakṣamaḥ
śaktipradhānā sṛṣṭiśca sarvvadarśanasammatā
ahamātmā ca nirlipto'dvaśyaḥ sākṣī ca dehinām
dehāḥ prākṛtikāḥ sarvve naśvarāḥ pāñcabhautikāḥ
ahaṃ nityaśarīrī ca mānuvigrahavigrahaḥ
savīdhārā ca prakṛtiḥ sarvvātmāhaṃ jagatsu ca
ahamātmā mano brahmā jñānarūpo maheśvaraḥ
pañca prāṇāḥ svayaṃ viṣṇurbuddhiḥ prakṛtirīśvarī
śaktyo nidrādayastaitāḥ saṃjñāśca prakṛteḥ kalāḥ
sā ca śailendrakanyarthaṃ iti vedānirūpitam ||”
api ca
"sā śaktiḥ sṛṣṭikāme ca pañcadhā ceśvarecchayā
rādhā padmā ca sāvitrī durgā devī sarasvatī
prāṇādhiṣṭhātṛdevī yā kṛṣṇasya paramātmanaḥ
prāṇādhikapriyatamā sā rādhā parikīrttitā
aiśvaryyādhiṣṭhātṛdevī sarvvamaṅgalakāriṇī
paramānandarūpā ca sā lakṣmoḥ parikīrttitā
vidyādhiṣṭhātṛdevī yā parameśasya durlabhā
vedaśāstrayogamātā sā sāvitrī prakīrttitā
buddhyadhiṣṭhātṛdevī yā sarvvaśaktisvarūpiṇī

12.p3.3

sarvvajñānātmikā sarvvī sā durgā durganāśinī
rāgādhiṣṭhātṛdevī yā śāstrajñānapradā sadā
kṛṣṇakaṇṭhodbhavā yā ca sā ca devī sarasvatī
pañcadhādau svayaṃ devī mūlaprakṛtirīśvarī
tataḥ sṛṣṭikameṇaiva bahudhā kalayā ca mā
yoṣitaḥ prakṛteraṃśāḥ pumāṃsaḥ puruṣasya ca ||”
"tato brahvādayo devā bhayaṃ jagmuḥ savāsavāḥ
yadi syānniṣkrito dattaḥ śayaḥ sarvvadivaukasām
etasminnantare śakra ! brahmā cintayate kriyāḥ
strīrūpadhāriṇī bhūtvā sahāyatvaṃ maheśvaraṃ
kṣiptaṃ kuru svakāryyaṃ tvaṃ evaṃ viśveśvaraṃ raṇe
tato dyotitavān śambhuḥ svaśaktiṃ kiraṇojjvalām
brahmarūpadharāṃ kintu lalanākāraviṣahām
haṃsasyandanamārūḍhā svakīyyāyudhadhāriṇī
tarṇyanto mahaujena dānavānāṃ bhayaṅkarau | .
tasya ghorāni karmmāṇi dṛṣṭvā sa vismayan śivaḥ
kā punaḥ sṛṣṭaḥ sṛṣṭecā sadātipratipakṣajita
tasyāḥ śaktiṃ dvitīyāñca sṛjāmi aparā'bhitām |"
"yogabhāvanā dimadhyānāṃśiṣyāṇmamayaḥ paraḥ
tasyaiva paramānandā sarvvakasmvidhāyinī
tasyabhāveṇa prāpnoti tapoyajñādikaṃ phalam
mantrāṇāṃ devaśaktīnāṃ na vicāro varāsane ||"
prakṛteḥ | yathā, —
“pradhānaṃ prakṛtiḥ śaktirnityā cāvikṛtistathā
etāni tasyā nāmāni puṃsavaṃ yā samāśritā ||”
tasyā guṇānāha
“sattvaṃ rajastamaśceti vijñeyāḥ prakṛterguṇāḥ | ”