<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13.p1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 13.p1

# Shabdakalpadruma 13.p1

Śabdakalpadruma 13.p1

- **Language:** Sanskrit

### [13.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13.p1)

śaktiviṣayakapuṣpāṇi yathā, —  
“atha puṣpaṃ pravakṣyāmi karmmayoge maheśvari  
agṇañca parayā bhaktyā yathoktaṃ brahmaṇā purā  
kamale karavīre dve kusumbhe tūlathodvayam  
jātyaśoka ketakī he kumārīcampakotpalam  
kundamandārapunnāgapāṭalā nāgacampakam  
khāravadhaṃ karṇikāraṃ pāvakau navamallikā  
saugandhikaṃ sakorañca palāśāmrokavalkalaḥ  
sinduvāro hyapāmārgavāpulīkañca kāmajam  
vyāghracailaṃ damanakaṃ maruvakaṃ tataḥ param  
lavaṅgaṃ jalakarpūraṃ tagarañca tathā tathā  
śriyapuṣpaṃ doṣapuṣpaṃ kāmarājaṃ suketakam  
anyāni vanapuṣyāṇi jalajasthalajāni ca  
girijāni deśajāni nānāpuṣpāṇyataḥ param||”  
iti prapañcasāraḥ  
śaktigrāhakaḥ, puṃ, vyākaraṇopamānādiḥ | śaktigrahoktā ca | śaktiṃ grāhayati gṛhṇāti vā  
ityarthe ṇijantāṇṇyantādvāṇaurkapratyayena  
niṣpannaścetat  
śaktiparṇī, puṃ, sampraparṇavṛkṣaḥ | iti jaṭādharaḥ  
asya guṇāḥ  
“yavānāṃ śaktavo rūkṣā lekhanā vahnivarddhanāḥ  
vātalāḥ kaphapittaghnā vātavarcco'nulomanāḥ  
dhānāsaṃjñāstu te'tīva durjarā lekhanāḥ smṛtāḥ  
gurvvī piṇḍīkṛtāścarṣa laghuī saiva viparyayāt  
śaktūnāmāśu jīyyaita mṛdutvādavalehikā ||”  
iti rājavallabhaḥ  
atha śaktavaḥ  
“dhānyāni bhrāṣṭrabhraṣṭāni yantrapiṣṭāni śaktavaḥ |”  
tatra yavaśaktavaḥ  
“yavajāḥ śaktavaḥ śītā dīpamā laghavaḥ sarāḥ  
kaphapittaharā rūkṣā lekhanāśca prakīrttitāḥ  
te pītā baladā dṛṣṭyā dṛ̍ṃhaṇā bhedanāstathā  
tarpaṇā madhurā rūkṣāḥ pariṇāme valāvahāḥ  
kaphapittaśramakṣuttaḍvayanetrāmayāpahāḥ  
praśastā gharmadāheṣuvyāyāmārtaśarīriṇām ||”  
atha caṇakayavaśaktavaḥ  
“nistṛṣeṇayavenaṣṭeścūrṇā prokta yavaiḥ kṛtāḥ  
śaktavaḥ śarkarāsarpiḥyuktā gokṣīrapūjitāḥ ||”  
atha śāliśaktavaḥ  
“śaktavaḥ śālisaṃbhūtā vahnidā laghavo himāḥ  
madhurā grāhiṇo rūkṣāḥ pathyāśca balaśukradāḥ  
na śuṣkā na radairikṣastā na niśāyāṃ na vā bahūn  
na jalāntaritān na dviḥ śaktūndyānna kevalān  
pṛthakpānaṃ punarnanaṃ sārmidhaṃ payasā niśi  
dantacchedanamusṛṣṭa satra śaktupu varjayet ||”

- [Previous: 12.p4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.12.p4)
- [Next: 13.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13.p2)
- [Up: 13](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13)

## Linked texts (4)

- [Vārāhītantra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.sakta.varahitantra.9.110) — Sanskrit
- [Viśvasāratantra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.sakta.visvasaratantra.4.116) — Sanskrit
- [Mantrakaumudī](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.prayoga.purascarana.mantrakaumudi.3.16) — Sanskrit
- [Śāradātilaka](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.saradatilaka.4.102) — Lakṣmaṇadeśika, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.13.p1) · Pramāṇa
