Shabdakalpadruma 150.33
Śabdakalpadruma 150.33
- Language
- Sanskrit
150.33
27
“na pādaponmūlanaśaktiraṃhaḥ
śiloścaye mūrcchati mārutasya ||”)
śiloñchaḥ, puṃ, ucchaśilam | upāttaśasyāt
kṣetrāt śreṣālayayanam | uñchena paricayādānavadgrahaṇena śiṣyate sañcīyate uñchaśilam
uktigumphe śila gumphe laṅodikukte lṛ ga iti
ruṅulāt kaḥ uñchaśilaṃ saṃghātavigṛhītaṃ
viparyyastam
“śaktaṃ na ceducchraśilena vṛttiḥ
phalena mūlena ca vāriṇā vā |”
iti samāhāradvandvaṃ | uñchaṃ śilañca
“uñchamekañca yaddhānyan tat parigrahaṇaṃ mṛtam |”
iti nigamābhidhāne klīve pumānuccha ṛsaṃ śilaṃ
iti vopālite puṃsyuñchaḥ
“raghukārāṅgatasāre
pariṇatavāk kalpakairāre
bhavabhūtinalaśilocchraṃ
tattalapatitaṃ vayaṃ cinumaḥ ||”
iti govarddhanaḥ | kaściducchraśilayorbhedamāhuḥ
pratigrahāt śilaṃ śreṣṭhastato'pyucchraḥ praśasyate
iti | tatra dhānyādernipatitaparityaktamañjarīṇāṃ ādānaṃ śilam | śilaṃ dhānyamañjarīsaṃgraha iti svāmī ca | ekaikaśaḥ kapotavaddhānyakaṇoddharaṇamuñcham | taduktaṃ uñcho dhānyakaṇoccayaḥ iti | śilaṃ tālayādi dantavādi ca
ityamaraṭīkāyāṃ bharataḥ || (yathā, manau | 7
Linked texts (2)
- Vakroktijīvita — Kuntaka, Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit