<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 166.p1.4

# Shabdakalpadruma 166.p1.4

Śabdakalpadruma 166.p1.4

- **Language:** Sanskrit

### [166.p1.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.4)

“dinamānapramāṇeṇa yā tu rātrau caturdaśī  
śivarātrimsu sā jñeyā catuddeśyāntu pāraṇam ||”  
iti gautamīyācca  
yadā tu pūrvvadine na niśīthavyāptiḥ paradine  
pradoṣamātravyāpinī tadā parā grāhyā | pradoṣavyāpinīti prāguktatvāt nidhilakṣaṇavyāptitvācca | etadviṣaya eva liṅgapurāṇam  
“śivarātrivrataṃ bhūtāṃ kāmaviddhāṃ vivarjayet  
ekenaivopavāsena brahmahatyāṃ vyapohati ||”  
atrāmmavāsyāyāmeva pāraṇam  
“śivā ghorā tathā pretā sāvitrī ca caturdaśī  
kuṅkayuktaiva karttavyā kuryyāmeva hi pāraṇam ||”  
iti vacanāt  
tadayaṃ saṃkṣepaḥ | yahine pradoṣaniśīthobhayavyāpinī caturdaśī taddine vratam | yadā tu pūrvvadā niśīthavyāpinī paredyuḥ pradoṣamātravyāpinī  
tadā pūrvvedyurvratam| yadā tu na pūrvvedāniśīthavyāptiḥ paredyuḥ pradoṣavyāpinī tadā paradine  
pāraṇantu parādane caturdaśīlābhe caturdaśyā | tadalābhe amāvaśyāyām | tatra prayogaḥ  
prātarudaṅmukhaḥ san sadityuccāryya sūryyaḥ soma  
iti paṭhitvā jalādīnādāya saṅkalpayet  
“mameṇānana sarvvapāpakṣiyamaṃ bhaktimādaraḥ  
śivarātrivrataṃ hyetata kariṣye'haṃ mahāphalam  
nirvvighnamastu me cātra tvatprasādājjagatpate ||”  
iti śivarahasyāt śivarātri ityādinā  
niyamya  
“caturdaśyāṃ nirāhāro bhūtvā śambho pare'hani  
bhokṣye'haṃ muktimuktyarthaṃ śaraṇaṃ me bhaveśvara |”  
iti garur̤apurāṇīyaṃ paṭhet  
rātrau prathamaprahare pratiṣṭhitaṃ liṅge apratiṣṭhite  
vā pratiṣṭhāṃ vidhāya pūjāṃ kuryyāt | oṃ adyāya  
paddhiti pādyadānayaṃtraṇa vijñāpiḥ sārthyaṃ tenaiva  
tālatrayeṇa karacchoṭikayā ca daśadigavandhanaṃ

- [Previous: 166.p1.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.3)
- [Next: 166.p1.5](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.5)
- [Up: 166.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1)

## Linked texts (3)

- [Dīkṣāprakāśa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.samskara.diksaprakasa.4.40) — Sanskrit
- [Varṣakriyākaumudī](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.varsakrtya.varsakriyakaumudi.3.p194) — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit
- [Smṛtitattva](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrtitattva.1.p2.41) — Raghunandana Bhaṭṭācārya 1520, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.166.p1.4) · Pramāṇa
