<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.27 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 180.27

# Shabdakalpadruma 180.27

Śabdakalpadruma 180.27

- **Language:** Sanskrit

### [180.27](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.27)

“śiśuḥ śīghraḥ śucicandro dīptavarṇaḥ śubhānanaḥ ||”)  
śiśukaḥ, puṃ, ( śiśoriva pratikṛtiḥ | śiśu +  
ivārthe kan | ) jalajantuviśeṣaḥ | śuśuka iti  
bhāṣā | tatparyyāyaḥ | ulūpī 2 | ityamaraḥ  
he upala iti khyāte aticañcale matsye | śiśumārātpratimaitsyabhedaḥ ulūpī | iti kaliṅgādayaḥ | śośu iti khyāto matsyaviśeṣaḥ ulapītyanye | bhoṃgāla iti khyāte ityeke | śiśumāra  
eva ucyate iti sarvvasvam | tathā ca ratnakoṣādau ‘ulūpī śiśumāraḥ syādulūpī śiśukastathā |’ jahaṃ sumpati bhāsyati ulūpī supa ḷ  
śa pa ṇau chede u|pūrvvaḥ yadvāditvātsin mamomāditvāt talopaḥ lordīrghaśca dviruktokāro'pi | ‘śiśukastulūpī bālaḥ prokto su sapharo  
dvayoḥ |’ iti vācaspatiḥ | sulupīti cavargādi  
pāṭha iti kecit | śiśuriva śiśukaḥ  
‘śiśukaḥ śiśumāro'pi bālakolupinorapi ||’  
iti bharataḥ || api ca  
“ulūpī syādulūpīva sulumpī culakī tathā  
śiśukaśceti paryyāyaḥ śiśumārānnaro bhase  
kecidutpalamatye tu paryyāyo'yaṃ nigadyate ||”  
iti śabdaratnāvalī  
“śiśukaḥ śiśumāraśca sa ca grāho varāhakaḥ||”  
iti rājanirghaṇṭaḥ  
śiśumāraḥ | (yathā, mahābhārate |12|26

- [Previous: 180.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.4)
- [Next: 180.21](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.21)
- [Up: 180](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.27](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.180.27) · Pramāṇa
