<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 181.24

# Shabdakalpadruma 181.24

Śabdakalpadruma 181.24

- **Language:** Sanskrit

### [181.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24)

\[śiśumāraḥ, puṃ, (śiśūn mārayatīti | sṛ + ṇic +  
aṇa | ) jalajantubhedaḥ | śom̐r̤a iti śuśuka  
iti ca khyātaḥ | ityamarabharatau || (yathā,  
vājasaneyasaṃhitāyām

### [181.24.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24.p1)

30  
“nolaṅgoḥ kramiḥ samudāyaḥ śiśumāro himavate  
hastī ||” ||) asya paryyāyaḥ śiśukrandau  
draṣṭavyaḥ | asya gaṇanā guṇāca pādiśabde  
draṣṭavyāḥ || tārācakrātmakaḥ | iti medinī  
tadvivaraṇaṃ yathā, —  
“śiśumārastu yaḥ proktaḥ sa dhruvo yatra tiṣṭhati  
sanniveśañca tasyāpi śṛṇuṣva munisattama  
yadahnā kurute pāpaṃ dṛṣṭvā tanniśi mucyate  
yāvatyañcaiva tārāstāḥ śiśumārāśritā divi  
tāvantyeva tu varṣāṇi jīvantyabhyadhikāni tu  
uttānapādastasyātha vijñeyo'nuttaro hyadhaḥ  
yajño'paraśca vijñeyo dharmo mūrddhānamāśritaḥ  
hṛdi nārāyaṇaścāste aśvinau pūrvvapādayoḥ  
varuṇaścāryyamā caiva paścime tasya sakthinī  
śiśnaṃ saṃvatsarastasya mitro'pānaṃ samāśritaḥ  
pucche'thiśca mahendraśca kaśyapo'tha tato dhruvaḥ  
tārakā śiśumārasya nāstameti catuṣṭayam  
ityeṣa sanniveśo'yaṃ pṛthivyāṃ jyotiṣāṃ tathā  
dvīpānāmudadhīnāñca parvvatānāñca kīrttitaḥ  
varṣāṇāñca nadīnāñca ye ca teṣu vasanti vai  
teṣāṃ svarūpamākhyātaṃ saṃkṣepaḥ śrayatāṃ punaḥ  
parastu vaiṣṇavaḥ kāyastato vipra vasundharā  
padmākārā samudbhūtā parvvatābhrādisaṃyutā  
jyotīṃṣi viṣṇurbhuvanāni viṣṇurvanāni viṣṇurgiriśo diśaśca  
nadyaḥ samudrāśca sa eva sarvvaṃ  
yadasti yannāsti ca vipravaryā  
jñānasvarūpo bhagavān yato'sā  
vaśeśarūṇena tu vastubhūtaḥ  
tato hi śailābdhidharādibhedān  
jānīhi vijñānavijṛmbhitāni  
yadā hi śuddhaṃ nijarūpamarddhaṃ  
karmmakṣaye jñānamayāstadoṣam  
tadā hi saṅkalpataroḥ phalāni  
bhavanti no vastuṣu vastubhedāḥ  
mahīghaṭatvaṃ ghaṭataḥ kapālikā  
kapālikācūrṇarajastato'pyaṇuḥ  
janaiḥ svakarmonnimitālabhikṣayerālakṣyate vastu kimatra vastu |”

### [181.24.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24.p2)

iti viṣṇupurāṇe 2 aṃśe 12 adhyāyaḥ

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.181.24) · Pramāṇa
