<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 219.3.2

# Shabdakalpadruma 219.3.2

Śabdakalpadruma 219.3.2

- **Language:** Sanskrit

### [219.3.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.2)

prārthitañca tvayā vipra kāyastho garbha uttamaḥ  
tasmāt kāyastha ityākhyā bhaviṣyanti śiśoḥ  
śubhā  
evaṃ rāmo mahābāhurhitvālagarbhasamuttamam  
nirjagāmāśramāttasmāt kṣatriyāntakaraḥ prabhuḥ  
kāyastha eva utpannaḥ kṣatriyāṃ kṣatriyāttataḥ  
rāmājñayā sa dālabhyena kṣatradhamrādvahiṣkṛtaḥ  
kāyasthadhamrmmo'smai dattaḥkṣatraputrasya yaḥ smṛtaḥ  
tadgotrāśca kāyasthā dālabhyagotrāstato'bhavan  
dānopadeśena yukte vai dharmeṇajñāḥ satyavādinaḥ  
sadācāraparā nityaṃ ratā hariharāñcane  
devaviprapitṝṇāśca atithīnāñca pūjakāḥ ||”  
śūdrapra  
prakārāntaram  
“māhiṣyavaṇitācchūdrarvaidehāt yaḥ prajāyate  
sa kāyastha iti proktastasya dharmmo vidhīyate  
catrādvaiśyāyāṃ māhiṣyā vaiśyādviprājī vaidehaḥ  
lipīnāṃ deśajātānāṃ lekhanaṃ sa samācaret  
gaṇakatvaṃ vicittaśca vījapāṭau pramedataḥ  
adhamaḥ śūdrajātibhyaḥ pañcasaṃskāravānasau  
cāturvaṇyesya sevāṃ hi lipilekhanasādhanām  
vyavasāyaḥ śilyakamme tajjīvanamudāhṛtam  
śikhāṃ yajñopavītañca vastramāraktamabhyasā  
svargeṇa devatāntāgācca kāyastho vipravacchrayet ||”  
iti kamalākarabhaṭṭakṛtaśūdradharmmatattvam  
sūtratsaṃ, slo, ( śūdrasya kṣatyam |) śūdrakarmaṇakamme | yathā, —  
“praśamya sacidānandaṃ śūdrāṇāṃ nyāyavarttinām  
āhlādaḥkatyayoktavyaṃ yakti gauradhurandanaḥ ||”  
tanna mallāpurāgam  
“evaṃ śūdro'pi sāmānyaṃ dṛṣṭviāśrāddhañca sarvvadā  
namaskāreṇa mantreṇa kuryyādāmāśravahṛdhaḥ  
dānapradhānaḥ śūdraḥ syādidyāśca bhagavān prabhuḥ  
dānena sarvvakāmāptirasya saṃjāyate yataḥ ||”  
tato dānamevāpekṣitaṃ na tu bhojanamapi | sāmānyaṃ

- [Previous: 219.3.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.1)
- [Next: 219.3.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.3)
- [Up: 219.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.219.3.2) · Pramāṇa
