<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 272.p1.1

# Shabdakalpadruma 272.p1.1

Śabdakalpadruma 272.p1.1

- **Language:** Sanskrit

### [272.p1.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1.1)

tasyādhikārikramo yathā, —  
“putraḥ pautraḥ prapautro vā bhrātā vā bhrātṛsantatiḥ  
sapiṇḍasantatirvāpi kriyāhī nṛpa jāyate  
teṣāmabhāve sarveṣāṃ samānodakasantatiḥ  
mātṛpakṣasya piṇḍena saṃbaddhā ye nareṣa vā  
vyapi cotpanne tvabhiḥ kāryyā kriyā nṛpa  
saṃghātāntargateścāpi kāryyāḥ pretasya yāḥ  
kriyāḥ  
utsannabandhurikthadā kārayedavanīpatiḥ  
pūrvāḥ kriyā madhyamāśca tathā caivottarāḥ  
kriyāḥ  
tripakārāḥ kriyāścaitāstāsāṃ bhedaṃ śṛṇuṣva me  
dyādyāttu yāṃvyūhārdikṣvarvāgantāstu yāḥ kriyāḥ  
tāḥ pūrvā madhyamā māsi māsyekoddiṣṭasaṃjñitāḥ  
prete pitṛtvamāpanne sapiṇḍīkaraṇādnu  
kriyante yāḥ kriyāḥ pitryāḥ procyante tā nṛpottarāḥ  
piṣṭamātṛsapiṇḍestu samānasalilestathā  
saṃghātāntargataiścaiva rājñā vā dhanahāriṇā  
pūrvāḥ kriyāstu kartavyāḥ putrādyaireva cottarāḥ  
dauhitrairvā naraśreṣṭha kāryāstattanayaistathā  
mṛtāhani ca karttavyāḥ strīṇāmapyuttarāḥ kriyāḥ  
pratisaṃvatsaraṃ rājannekoddiṣṭaṃ vidhānataḥ ||”  
“atha śrāddhavidhiṃ vakṣye sakṣepādaparājaṇam  
amāvāsyāṣṭakāvṛddhiḥ kṣayyāpakṣo'yanadvayam  
dravyaṃ brāhmaṇasampattirviṣuvat sūryyasaṃkramaḥ  
vyatīpāto gajacchāyā grahaṇaṃ candrasūryayoḥ  
śrāddhaṃ prati ruciścaiva śrāddhakālāḥ prakīrttitāḥ  
vyatho yaḥ sarvvavedeṣu śrotriyo vedavidyuvā  
vedārthavijjyeṣṭhasāmā trimadhustrisuparṇakaḥ  
svastrīyaṛtvigjāmātṛyājyaśvaśuramātulāḥ  
triṇāciketadauhitraśiṣyasambandhivāndhavāḥ  
karmaniṣṭhāstaponiṣṭhāḥ pañcāmirvrahmacāriṇaḥ  
pitṛmātṛparāścaiva brāhmaṇāḥ śrāddhadevatāḥ  
rogī hīnātiriktāṅgaḥ kāṇaḥ paunarbhavastathā  
vyavakaurṇyanadyau ye ca ye cācāravivarjitāḥ

- [Previous: 271.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.271.p2)
- [Next: 272.p1.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1.2)
- [Up: 272.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1)

## Linked texts (1)

- [Yājñavalkyasmṛti](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.yajnavalkya.1.220) — Yājñavalkya, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.272.p1.1) · Pramāṇa
