<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 281.1

# Shabdakalpadruma 281.1

Śabdakalpadruma 281.1

- **Language:** Sanskrit

### [281.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.1)

74 | iti aḥ | ) rājayacrmā | iti hemacandraḥ  
śrīparṇī, strī, (śrīviśiṣṭāni parṇāni yasyāḥ |)  
padmam | agnimandhavṛkṣaḥ | iti medinī  
śrīparṇikā, strī, (śrīparṇī eva | svārthe kan | )  
kaṭphalavṛkṣaḥ | ityamaraḥ  
śrīparṇī, strī, (śrīyuktāni parṇāni yasyāḥ | ṅīṣ|)  
gambhārīvṛkṣaḥ | ityamaraḥ | kaṭphalavṛkṣaḥ | iti  
medinī || śālyalīvṛkṣaḥ | dṛṣṭavṛkṣaḥ | iti  
hemacandraḥ | vyagnimanthavṛkṣaḥ | iti rājanirghaṇṭaḥ  
śrīpiṣṭaḥ, puṃ, (śriyaḥ saraladrumasya piṣṭaḥ |) saralavṛkṣadravaḥ | ityamaraṭīkāyāṃ rāmāśramaḥ  
śrīputraḥ, puṃ, śaṃkhaḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || (śriyaḥ  
puttaḥ | ) kāmadevaśca  
śrīpuṣpaṃ, klī, (śrīyuktaṃ puṣpamasya |) lavaṅgam  
iti rājanirghaṇṭaḥ || padmakāṣṭham | iti ratnamālā  
śrīphalaḥ, puṃ, (śrīyuktaṃ phalamasya |) vilvavṛkṣaḥ  
ityamaraḥ | rājādanau | iti rājanirghaṇṭaḥ  
śrīphalā, strī, (śrīviśiṣṭaṃ phalamasyāḥ |) naulī  
kṣudrakāravello | iti rājanirghaṇṭaḥ  
śrīphalikā, strī, (śrīphalā + svārthe kan | ṭāpi  
ata ittvam |) kṣudrakāravellī | mahārānīlīvṛkṣaḥ  
iti rājanirghaṇṭaḥ  
śrīphalī, strī, (śrīyuktaṃ phalamasyāḥ | ṅīṣ |)  
āmalakī | nīlī | iti medinī  
śrībhadrā, strī, bhadramustakaḥ | iti śabdaratnāvalī  
śrībhāgavataṃ, klī, (śrīman bhāgavatamiti madhyamapadalopisamāsaḥ |) aṣṭādaśamahāpurāṇāntargatādvādaśaskandhaślokadvādaśapurāṇaviśeṣaḥ | (tantu matabhedena viṣṇubhāgavatadevībhāgavatabhedāt dvividham |) yathā, —  
“aṣṭādaśaṃ bhāgavataṃ sāramākṛṣya sarvvataḥ  
śukavān bhagavān vyāsaḥ śukamadhyāpayat sutam  
skanvaidvādaśabhiryuktaṃ brahmavidyāsamanvitam  
vedavedāntasāraṃ tat purāṇānāñca sattama  
yatra saṃkīrttitaḥ sākṣau bhagavān vai pade pade  
śrībhāgavatamitthevaṃ ye smaranti narāḥ kacit  
mucyanta sarvvapāpebhyo yathā nānnā gadābhṛtaḥ  
mahaubhṛtāṃ yathā merurdevānāṃ keśavo yathā  
surabhiḥ kāmadhenūnāmapsarassu yathorvvaśī  
kāvyānāṃ pārvvatīnātho rātrī rājāryadhairyayā  
nadīnāñceva gandharvvā nadīnāṃ jāhnavī yathā  
purāṇānāṃ tathā rājan śrībhāgavatamuttamam  
ambarīṣa uvāca  
purāṇaṃ taṃ bhāgavataṃ paṭha me purato hareḥ  
caritaṃ daityarājasya prahlādasya ca matpateḥ  
gautama uvāca  
ambarīṣa śukaproktaṃ nittaṃ bhāgavataṃ śṛṇu  
paṭhasva svamukhenāpi yadīcchasi bhavakṣayam  
skandhe skandhe'śvamedhasya phalamāpnoti mānavaḥ  
pratyadhyāyaṃ rājasūyaphalena paripuṣyate  
pratiślokaṃ vājapeyaphalaṃ tasyopajāyate  
pade pade mahārāja tīrthasnānaphalaṃ labhet  
etadbhāgavataṃ devi purāṇaṃ muktisādhakam  
tathāpi daśamaskandhaḥ sarvvabhaktamanoharaḥ  
tatrāpi rāsalīlāyāḥ pañcādhyāyī mahāmṛtā  
śrībhātā, puṃ, (śriyaḥ bhrātā samudrajātatvāt |)  
candraḥ | iti rājanirghaṇṭaḥ || candraḥ | samudrotpannatvāt  
śrīmatiḥ, strī, rādhā | yathā, —  
“śrīrādhā śrīmattiḥ śreṣṭhā śreṣṭharūpā mṛtipriyā |”  
iti nāradapañcarātre tasyāḥ sahasranāmastotram  
śrīmatī, strī, (śrīrvidyate'syā iti | matup  
ṅīp |) śrīyuktā | yoṣitmātraḥ pūrve etacchabdo  
yogyaḥ | iti śiṣṭācāraḥ  
śrīmastakaḥ, puṃ, (śrīyuktaṃ mastakandasya |) rasomaḥ  
iti trikāṇḍaśeṣaḥ || (śrīyo mastakaḥ | )  
lakṣmośiraśca  
śrīmān, \[ t \] puṃ, (śrīrvidyate'syeti | matup |)  
tilakavṛkṣaḥ| ityamaraḥ || aśvatyavṛkṣaḥ| iti  
rājanirghaṇṭaḥ || viṣṇuḥ | iti śabdaratnāvalī  
śivaḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || kuberaḥ| iti  
śabdamālā  
śrīmān, \[t \] tri, (śrī + matup |) manojñaḥ  
( yathā, māghe

- [Previous: 281.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.4)
- [Next: 281.1-2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.1-2)
- [Up: 281](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281)

## Linked texts (4)

- [Ṣaṭsandarbha](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.gaudiya.siddhanta.satsandarbha.1.1.121) — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- [Haribhaktivilāsa](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.gaudiya.acara.haribhaktivilasa.5.258) — Gopāla Bhaṭṭa Gosvāmin & Sanātana Gosvāmin 1535, Sanskrit
- [Śiśupālavadha](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.mahakavya.krsna.sisupalavadha.1.1) — Māgha, Sanskrit
- [Kriyākaumudī (Govindānanda)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.kriyakaumudi.2.p162) — Govindānanda 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.281.1) · Pramāṇa
