<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 335.1.4

# Shabdakalpadruma 335.1.4

Śabdakalpadruma 335.1.4

- **Language:** Sanskrit

### [335.1.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.4)

ratnākaraprabhṛtayastu kalpatarau nānyaudaryyodhanaṃ harediti pāṭho dṛśyate sa mūlabhūtayājñavalkāmitākṣarāpārijātahalāyudhagrantheṣu nānyaudaryyo dhanaṃ  
harediti pāṭhadarśanāt tadanusāravyākhyādarśanācca lipikarapramāda ityāhuḥ | iti dāyatattvam  
saṃsṛṣṭī, \[n\] puṃ, (saṃsṛṣṭaṃ saṃsṛṣṭatvamasyāstīti  
iniḥ |) saṃsṛṣṭatvaviśiṣṭaḥ | yathā, yājñavalkāḥ  
“saṃsṛṣṭinastu saṃsṛṣṭī sodarasya tu sodaraḥ  
dyāccāpaharedaṃśaṃ jātasya ca mṛtasya ca  
anyodaryyastu saṃsṛṣṭo nānyaudaryyo dhanaṃ haret  
asaṃsṛṣṭyapi cādadyāt saṃsṛṣṭo nānyamātṛjaḥ ||”  
iti dāyattattvam  
saṃskārajaḥ, tri, saṃskāreṇa jātaḥ | saṃskārajanyavṛttijanyatāvacchedakaprameyatva niścayaḥ  
saṃskāravarjjitaḥ, puṃ, (saṃskāreṇa varjitaḥ |) upanayanasaṃskārahīnaḥ | tatparyāyaḥ | brātyaḥ 2  
iti hemacandraḥ || daśasaṃskārahīne, tri  
saṃskārahīnaḥ, puṃ, (saṃskāreṇa hīnaḥ |) vātyaḥ  
ityamaraḥ || saṃskārahīnakalamāha | yamaḥ  
“patitā yasya sāvitrī daśavarṣāṇi pañca ca  
brāhmaṇasya viśeṣeṇa tathā rājanyavaiśyayoḥ  
prāyaścittaṃ bhaveddeṣāṃ provāca vadatāṃ varaḥ ||”  
tathā mārkaṇḍeyaḥ  
“viprasya ṣor̤aśādvarṣāt rājño dvāviṃśateḥ  
param  
vaiśyasyāṣādhikādabdāt sāvitrīpatanaṃ bhavet ||”  
viṣṇudharmāttaraṃ  
“ṣor̤aśābdā hi viprasya rājanyasya dviviśatiḥ  
viṃśatiḥ saptayuktā ca vaiśyasya parikīrttitā  
sāvitrī nātiricyeta ata ūrddhaṃ nivarttate ||”  
iti makṣmāsatattvam  
saṃskṛtaḥ, tri, (saṃ+ kṛ+ktaḥ |) kṛttimaḥ | ityamaraḥ || karaṇena nirvvattaḥ kṛtrimo ghaṭādiḥ  
iti bharataḥ || pakkaḥ | kṣato guṇāntarādhānam  
hṛnnagaraṭīkāyāṃ svāmī | śastaḥ | bhūṣitaḥ

- [Previous: 335.1.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.3)
- [Next: 335.1.5](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.5)
- [Up: 335.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1)

## Linked texts (2)

- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.97.151) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Śivattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.97.151) — Basava, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.335.1.4) · Pramāṇa
