<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 416.4-2.7

# Shabdakalpadruma 416.4-2.7

Śabdakalpadruma 416.4-2.7

- **Language:** Sanskrit

### [416.4-2.7](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.7)

ekā samānā piṇḍasvadhā yeṣāṃ te tathā | yathā  
ekāoddaṣṭasya piṇḍaṃ tu anupanṭī na yujyata ityatrānuśabdenānuśavyayukto mantrolakṣyate anuyuktamantrastu ye cātra tvāmanu yāṃśca tvamanu tasmai ta  
svadhā iti tathā piṇḍasvadhāśabdena piṇḍasampatti  
svadhāśabdayuktamantrakaraṇakadeyajalaṃ lakṣitam  
tathā ca | ūrjā vahantīramṛtaṃ ghṛtaṃ payaḥ kīlālaṃ  
parisrutaṃ svadhāṃkrapayata me pitṝn ślakṣṇān piṇḍān  
nirvapedityukam | tataśca ekāpiṇḍasvadhānāṃ samānodakānāmityarthaḥ | ataeva manuḥ  
"janmavyakodakānāntu trirācāt śuddhiriṣyate |”  
viṣṇupurāṇam  
“mātṛpakṣasya piṇḍena sambaddhā ye calena vā|”  
mātṛpakṣasya mātāmahapakṣasya piṇḍena sambaddhāḥ  
sapiṇḍāḥ jalena sambaddhāḥ samānodakā iti  
śrāddhavivekre'pi vyākhyātam  
“vyamanvatyā bhavedvyā tu piṇḍenainai| dakena vā ||”  
iti vivāhīce'pyuktam | atra puttikāyāḥ pārthivo  
piṇḍodakayoḥ sambandhata kanyāmātre'pi taduyogyātāyāḥ sattvāt kanyā piṇḍodakasambandhītyarthaḥ  
patadanusāridapi tasyāḥ sapiṇḍatā boddhavyā  
tasmādekapiṇḍasvadhānāmityanena samānodakabhāvaḥ  
samākhyātaḥ | na tu daśamapuruṣaparyantaṃ pitrādijīvanādinā piṇḍasambandhe'pi sāpiṇḍyaṃ vihitaṃ  
prāguktayuktaiḥ svadhaikasya tadanupayuktatvena vaiyarthyāpatteḥ | vyaputradhanādhikārastu sannihitatarābhāve  
saptamapuruṣaparyantam | mṛtapitṛkasya svadhopalakṣitaśrāddhādhikāraḥ puruṣatrayaparyanta miti  
vyatra svadhāśabdo matparaḥ pitṛvyabhvacorapi  
tathā ca guṇaviṣṇukṛtā śrutiḥ | svadhā vai pitṛṇāmannamiti | daśamapuruṣānantaraṃ samānodakatve'pi na trirācaṃ kintu śaucāyāditi buthā

- [Previous: 416.4-2.6](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.6)
- [Next: 416.4-2.8](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.8)
- [Up: 416.4-2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.7](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.416.4-2.7) · Pramāṇa
