<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 441.8-2.1

# Shabdakalpadruma 441.8-2.1

Śabdakalpadruma 441.8-2.1

- **Language:** Sanskrit

### [441.8-2.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2.1)

28  
“samālambhanamādāya gorocanamanaḥśilam  
ālambha nśvata suditā varāḥ kanyāśca ṣoḍaśā”)  
samyaṅamāraṇam | samyaksparśanam | yathā | cata  
ūrddhamasamālambhanamādaśarāvāditi gobhilasūtram  
samālau, strī, kusumapuṣkaraḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ  
samāvarttanaṃ, klī, sam + cā + vṛt + lyuṭ |)  
vedādhyayanāntaraṃ gārhasthādhikāraprayojakaṃ  
karma | yathā | “caya samāvarttanam | jyotiṣe  
'bhaumabhānujayorbāre nakṣatre ca vratodite  
tārācandraviśuddhau ca samāvarttanamiṣyate ||'  
gobhilaḥ | athāplavanam | atha bratāntaramāplavanaṃ snānaṃ kuryyāditi śeṣaḥ | uttarataḥ  
purastādvācāryyakulasya parittaṃ bhavati  
mācāryyagṛhāduttarasyāṃ pūrvvasyāṃ vā snānāthaimāhṛtaṃ jñānaṃ kuryyāt | ata prāgagre ṣu darbheṣu  
udagācāmya upaviśati tatrāvṛte udak  
udaṅmukhaḥ prāk brahmacāryyudagagreṣu darbheṣu | prāk  
prāṅmukha upaviśatītyanvayaḥ | sarvvauṣadhibhirgāmbhābhiradbhirgandhavatībhiḥ śītoṣṇābhirācāryyo'bhiṣiñcet | sarvvauṣadhayaśca  
“vrīhayaḥ śālayo mudgā godhūmāḥ sarṣapāstilāḥ  
yavāśvauṣadhayaḥ sapta vipado hanti dhāritāḥ ||”  
iti kandogapariśiṣṭoktāstābhiḥ saha yā  
āpo viphaṇiḍā vir̤akā eṇyoktāstāḥ sarvvauṣadhivirkāṇḍāstābhirgandhavatībhi-ścandanādi-gandha  
dravyayuktābhiḥ śitoṣṇābhiḥ śītodakamiśritābhiriti bhaṭṭabhāṣyam || svayameva tu mantravarṇau  
bhavati | ivaśavda evārthe | svayameva brahmacāro  
cātmānamabhiṣiñcet | bhācāryyakartṛkābhiṣekastu  
paramato yato mantravarṇā bhavanti | mantravarṇaḥ  
abhiṣekamantraliṅgaṃ tacca tenāhaṃ māmabhiṣiñcāmi

- [Previous: 441.26](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.26)
- [Next: 441.8-2.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2.2)
- [Up: 441.8-2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2)

## Linked texts (1)

- [Gobhilagṛhyasūtra](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.grhya.gobhila.3.4.11) — Gobhila, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.441.8-2.1) · Pramāṇa
