<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476.p1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 476.p1

# Shabdakalpadruma 476.p1

Śabdakalpadruma 476.p1

- **Language:** Sanskrit

### [476.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476.p1)

sahyā 5 sarpa kaṅkālī 6 viṣanāśinī 7 | iti  
śabdacandrikā  
sarpasatre samiddhāmau dahyamānān mahoragān  
dṛṣṭvendraṃ bhayasaṃvignastakṣakaḥ śaraṇaṃ yayau  
apaśyaṃstakṣakaṃ tatra rājā pārīkṣito dvijān  
uvāca takṣakaḥ kasmānna dahetoragodhamaḥ  
taṃ gopāyati rājendra śakraḥ śaraṇamāgatam  
tena saṃstambhitaḥ sarpastasmātnāgnau patatyasau  
pārīcita iti śrutvā prāñjaliṃrja udāradhīḥ  
sahendrastakṣako vipra! nāgnau kimiti pātyate  
tacchrutvā juhuvurviprāḥ sahendraṃ takṣakaṃ makhe  
tañcakāya patatyevaṃ sahendreṇa sahastataḥ  
iti brahmoditācepaḥ sthānādindraḥ pracālitaḥ  
babhūva saṃbhrāntamatiḥ savimānaḥ satakṣakaḥ  
taṃ patantaṃ vimānena saha tacakamambarāt  
vilokyaṅgirasaḥ prāha rājānaṃ taṃ dṛhaspatiḥ  
naiṣa tvayā manuṣmendra vadhamarhati sarparāṭ  
anena pītamamṛtamathavā yajarāmaraḥ  
jīvitaṃ maraṇaṃ jantorgatiḥ sve naiva kammaṇā  
rājaṃstato'nyo nāstyasya pradātā sukhaduḥkhayoḥ  
sarpacorāgnirugbhyaśca juguṣṭhe vyādhyādibhirnṛpa  
pañcatvamicchate janturbhuṅkte dhārāsvakam karmma tat  
tasmāt satramidaṃ rājan saṃkhyaiyatāmivārikam  
sarpā anāgaso dagdhā janedṛṣṭaṃ hi bhujyate  
ityuktaḥ sa tathetyāha maharṣerbhāṣyan vacaḥ  
satkattvāduparataḥ pūjayāmāsa vākpatim ||”  
(jaratkārūputrasyāstīkasya vacanādeva janamejayaḥ  
sarpasatrāt virarāmiti purāṇāntaramatam || )  
sarpasattā, \[n\] puṃ, (sarpastvamasyāstīti | iniḥ|)  
janamejayarājaḥ | iti śabdaratnāvalī  
sarpasahā, strī, (sarpaṃ sahate iti | saha + ac |)  
sarpakālobhedaḥ | iti ratnamālā  
sarpaha|, \[n\] puṃ, (sarpaṃ hantīti | han + kvip|)  
nakulaḥ | iti hemacandraḥ  
sarpākṣaṃ, klī, (sarpasya acīva aṅgaṃ yasya | ṣac |)  
rudrākṣam | iti rājanirghaṇṭaḥ  
sarpākṣī, strī, (sarpasya acīva puṣpaṃ yasyāḥ| ṣac  
ṅīṣ | ) gandhanākulī | iti rājanirghaṇṭaḥ  
vṛkṣaviśeṣaḥ | sahacarī iti gaṇḍinī iti ca  
hindi bhāṣā | tatparyyāyaḥ| gaṇḍālī 2 nāṅgokalāpakaḥ 3 | asya guṇāḥ | kaṭutvam | tiktatvam | uṣṇatvam | kamināśitvam | dṛṣṭikondukamarpāṇāṃ viṣanāśitvam | vraṇaropaṇatvañca

- [Previous: 475.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.475.p2)
- [Next: 476.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476.p2)
- [Up: 476](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.476.p1) · Pramāṇa
