<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 509.7.3

# Shabdakalpadruma 509.7.3

Śabdakalpadruma 509.7.3

- **Language:** Sanskrit

### [509.7.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.3)

iti vivāda kalpataruratnākarau| tatra brāhmaṇyāanumaraṇādhikārī'saṅgatastasyāstanniṣedhāt  
tathā ca mitākṣarāyāṃ devabodhakṛtāyāṃ vṛddhapracātoktāyāñca gautamaḥ  
‘pṛthakcitiṃ samāruhya na viprā gantumarhati  
pṛthagacitiṃ samāruhya na viprā gantumarhati  
anyāsāñcaiva nārīṇāṃ strīdharmmo'yaṃ paraḥ smṛtaḥ||’  
tasmādbrāhmaṇyāḥ sahamaraṇameva itarāsām  
ubhayamiti | kalpataruratnākara muddhilintāmaṇiṣu pādukādvayamiti darśanāt pādukādikamityapapāṭhaḥ kintu pādukādvayamityupalakṣaṇam  
ubhayasā vipretarāṇāṃ dvayyaviśeṣādanupādāya  
pṛthakcityārohaṇamātroktaḥ| yadyeyanāḥ  
‘pṛthakcitiṃ samāruhya na viprā gantumarhati  
anyāsāñcaiva nārīṇāṃ strīdharmmo'yaṃ paraḥ smṛtaḥ||’  
madanapārijāto'pyevam| śiṣṭācāro'pi tathā  
kṛtyatattvārṇave hṛhannāradīyam  
‘bālāpatyāñca garbhiṇyo hyadṛṣṭaṛtavastathā  
rajasvalā rājasute ! nārohanti citāṃ śubhe||’  
rājasute iti sagaramātuḥ sambodhanam | vṛddhahvatiḥ  
‘bālasambarddhanaṃ tyaktā bālāpatyā na gacchati  
rajakhalā sūtikā ca rakṣedgarbhañca garbhiṇī ||’  
evamanyataśca bālasya saṃvarddhanaṃ syāt tadā tasyā  
madhyadhikāraḥ | vyāsaḥ  
‘dine'nyasmandeśasthā sādhvī cet kṛtanirṇayā  
na dahet svāminaṃ tasyā yāvadāgamanaṃ bhavet||’  
bhaviṣyapurāṇe  
‘matodye'ṅgi udakyāyā mṛte bharttari vai dvijāḥ  
tasyānumaraṇārthāya sthāpayedekarātrakam ||’  
tasya bharttuḥ| tathā,—  
‘ekāṃ citāṃ samāsādya bharttāraṃ yānugacchati  
tadbharttuḥ kriyākarttā sa tasyāśca kriyāñcaret||’  
etacca piṇḍadānaparyyantam  
‘yathāgnidātā pretasya piṇḍāṃndadyāt sa eva hi |’  
iti vāyupurāṇaikavākyatāt  
brahmapurāṇe

- [Previous: 509.7.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.2)
- [Next: 509.7.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.4)
- [Up: 509.7](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7)

## Linked texts (3)

- [Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.asauca.suddhi.suddhikaumudi.1.p321) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit
- [Śrāddhadīpa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhadipa.1.16) — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit
- [Kṛtyasārasamuccaya (Amṛtanātha Jhā Śarman)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.krtyasarasamuccaya.2.p237) — Amṛtanātha Jhā Śarman 1800, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.3) · Pramāṇa
