<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 509.7.6

# Shabdakalpadruma 509.7.6

Śabdakalpadruma 509.7.6

- **Language:** Sanskrit

### [509.7.6](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.6)

tannātraviṣayakatve pramāṇābhāvāt | sāmānyamukhapravṛttatayā vacanāntarasaṃvāditayā cetadviṣayakamiti | anyathā kāśyapoktatrirātrāśaucamapi agnisaṃgrāmapraviṣṭānāṃ pramādādeva maraṇa iti hāralatādarśanāt anumaraṇaviṣayakaṃ na syāt tasmāt kāśyapavacanaṃ brahmapurāṇasamānaviṣayakaṃ iti | sumantuvacanaṃ saṃgrāmahatabharturanugamanaviṣayakamapīti || || evañca  
samādhinā tyaktadehasya muktvā dhṛtarāṣṭrasya  
parṇoṭajānninā dehadāhakāle tatpadmā  
gāndhāyyā agnipraveśadarśanādidānīṃ kāśyādimṛtasya muktarūpāpi patyustatpadmayāḥ sahamaraṇaṃ  
saṅgacchate | strībhāgavataṃ taduktam  
‘dahyamāne'gnibhirdehe patyuḥ patnī sahoṭaje  
bahiḥsthitā patiṃ sāddhī tamagnimanuvekṣati ||’  
anuvekṣati agnipraveśanaṃ kariṣyati iti  
yudhiṣṭhirāya nāradasya bhaviṣyat kathanam  
‘dayitaṃ yānyadeyatnaṃ mṛtaṃ śrutvā pativratā  
samārohati gonnāmnī tasyāḥ siddhiṃ nibodhata ||’  
iti vyāsabhavanādinā saṅgamaraṇānumaraṇayorniravakāśanaimittikakāmyatvena malamāsādāvapi karttavyatā  
‘naimittikāni kāmyāni niparttanti yathā yathā  
tathā tathaiva kāryyāṇi na kālastu vidhīyate ||’  
iti dakṣavacanāt  
tadayaṃ prayogaḥ | putrādinā svagṛhyoktavidhinā  
agnau datte jvalitāyāṃ bharttuścitāyāṃ sahaganto  
sādhvī snātā parihitadhautavāsoyugā kuśahastā prāṅmukhī vā devatīrthenācānttā tilajalakuśatrayamādāya oṃ tat saviti brāhmaṇeruccārite nārāyaṇaṃ saṃsmṛtya namo'dyāmuke māsi  
amuke pakṣe amukatithau amukagotrā śrīmatau

- [Previous: 509.7.5](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.5)
- [Next: 509.7.7](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.7)
- [Up: 509.7](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7)

## Linked texts (1)

- [Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.asauca.suddhi.suddhikaumudi.2.p216) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.6](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.509.7.6) · Pramāṇa
