<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 52.113

# Shabdakalpadruma 52.113

Śabdakalpadruma 52.113

- **Language:** Sanskrit

### [52.113](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113)

120 |)  
śayataḥ, puṃ,  
śayathaḥ, puṃ, (śete iti | śoṅ + “śīṅśapivṛṇamibhovidhāvibhyo'thaḥ |" uṇā0 3

### [52.113.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113.p1)

iti  
athaḥ | )  
śayanaṃ, klī, (śo + lyuṭ | )  
śayanaṃ  
pulastya uvāca  
"yadāṣār̤hau samāyāti vrajate cottarāyaṇam  
tadā svapiti deveśo bhogibhoge śriyaḥ patiḥ  
pranipte vibhau tasmin devagandharvvaguhyakāḥ  
devānāṃ mātaraścāpi prasuptāñcāpyanukramāt  
nārada uvāca  
kathayasva surādīnāṃ śayane vidhisuttamam  
sarvvañcānukrameṇaiva puraskṛtya janārddanam  
pulastya uvāca  
mithunābhigate sūryye śuklapakṣe tapoghana  
ekādaśyāṃ jagatsvāmiṇrayanaṃ parikalpayet  
poḍhāṅgabhogaparyyaṅka' kṛtvā saṃpūjya keśavam  
kṛtāṃpavītakañcaiva samyak saṃpūjya ca dvijān  
anujñāṃ brāhmaṇaibdha bdhvā dvādaśyāṃ prayataḥ śuciḥ  
•laṅkā pītāmbaradharaṃ khastrinidrāṃ samānayet  
trayodaśyāṃ tataḥ kāmaḥ svapate śayane śubhe  
kadarbhānāṃ sugandhānāṃ kusumaiḥ parikalpite  
caturdaśyāṃ tato yakṣāḥ svapanti sukhaśītale  
suvarṇapaṅkajakṛte sukhāstīrṇopadhānake  
paurṇamāsyāṃ sumānādyaḥ svapate carmaṇistare  
veyāni ca jaṭābhāraṃ samuddhṛtyayyāpyacanmeṣā  
tato divākaro rātriṃ saṃprayāti ca karkaṭam  
tato'marāṇāṃ rajanī bhavane dakṣiṣāyanam  
brahmā pratipadi tathā nīlotpaladale'nagha  
tasmai svapiti devānāṃ darśayan mārgamuttamam  
viśvakammā dvitīyāyāṃ tṛtīyāyāṃ gireḥ sutā  
vināyakaścaturthyāntu pañcamyāmapi dharmarāṭ  
ṣaṣṭhyāṃ skandaśca svapiti saptamyāṃ bhagavān raviḥ  
kātyāyanī tathāṣṭamyāṃ navamyāṃ kamalākhayā  
daśamyāṃ bhujagendrāśca svapanti vāyubhojanāḥ  
ekādaśyāntu kṛṣṣāyāṃ sādhvā brahman svapanti  
\[hi  
śaśa kramaste gadito nidrāyāṃ śayane mune  
svapattasu teṣu deveṣu prāvṛṭkālaḥ samāyayau  
kaṅgāḥ samaṃ valākābhirārohanti nabhostamam  
vāyasāścāpi kurvvīnā naur̤āni suvipuṅgava  
vāyasyaśca svapantathā yato garbhavarāṅganāḥ  
yasyāṃ tithau prasvapiti viśvakarmā prajāpatiḥ  
dvitīyā sā śubhā puṇyā supuṇyā śayanoditā  
tasyāṃ tithāvarṣī hariṃ śrīvatsāṅgaṃ caturbhujam  
paryyaṅkasthaṃ samaṃ lakṣmaprā gandhapuṣyādibhirmune  
tato devāya śayyāyāṃ phalāni prakṣipet kramāt  
surabhīṇi nivedyeoktaṃ vijñāpyo madhūsūdanaḥ  
yathā hi lakṣmaprā na viyujyase tvaṃ  
trivikramānanta jagannivāsa  
tathāsmamunyaṃ śayanaṃ sadaiva  
lakṣmīkameveha tava prasādāt  
sadā lakṣmamyyaṃ tava deva talpaṃ  
svayaṃ hi lakṣmaprā śayane suraiśa  
sakhyena tainābhimatodya viṣṇo  
gārhasthyarāgo mama cāstu deva  
ityuccāryya namaskṛtya praṇamya ca punaḥ punaḥ  
gaktaṃ saṅgīta devarṣe tailakṣāravivajjitam  
dvitīye'hni dvijāyyātha phalaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ  
lakṣmīdhara prīyatāṃ me ityuccāryya nivedayet  
anena tu vidhānena cāturmāsyavrataṃ caret  
yāvadudṛścikarāśisthaḥ pratibhāti divākaraḥ  
tato vibudhyanti surāḥ kramaśaḥ kro'śro sune  
nabhasye māsi ca tayā yā syātu śaklāṣṭamī  
\[śubhā  
yuktā gvarṇārṅgareṇeva sā tu kāmāṣṭamī smṛtā  
tasyāṃ sarvveṣu liṅgeṣu tithī svapiti śaṅkaraḥ  
vasate sannidhāne tu saca pūjāttayā smṛtā ||”

### [52.113.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113.p2)

iti vāmane 16 adhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Kṛtyaratnākara (Caṇḍeśvara)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.krtyaratnakara.2.p31) — Caṇḍeśvara, Sanskrit
- [Kṛtyamahārṇava](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.krtyamaharnava.1.p235) — Vācaspatimiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.52.113) · Pramāṇa
