<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 521.5.2

# Shabdakalpadruma 521.5.2

Śabdakalpadruma 521.5.2

- **Language:** Sanskrit

### [521.5.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.2)

pitṛpakṣaḥ asyayuktakṛṣṇapakṣa iti yāvat | na  
tu kṛṣṇapañcamātraṃ kṛṣṇapakṣasāmānyaparatve amāvāsyāpadavaiyarthyāpatteḥ || || pitṛpakṣa viśeṣayati hemādrimādhavādyādīdhṛtaṃ nāgarakhaṇḍam  
“nabho vātha nabhasyo vā malamāso yadā bhavet  
saptamaḥ pitṛpakṣaḥ syādanyatraiva tu pañcamaḥ ||”  
atra āvaśabhādrayoranyatarasya malamāsale  
āṣāḍhāpekṣayā saptamapakṣasya pitṛpakṣatvāt  
atra mṛtasyaiva pretapañcagatatvaṃ na tu malamāsabhādrakṛṣṇapakṣamṛtasya | tataśca tatra mṛtasya varṣāntare asyayuktakṛṣṇapakṣe'pi tacchāddhakaraṇe na  
pārvvaṇam | kintve koddiṣṭamiti | atra pārvvaṇo  
vidhiḥ pārvvaṇetikarttavyatākaikoddiṣṭavidhirityananvayadarśanānaprabhṛtayaḥ | tanna pūrvvavacaneoṣi traipuruṣeṣvekasya mṛtāhe paryyudastasya pārvvaṇo vidhirityanena pratiprasavāt | tasmādatra sadaivatekoddiṣṭaṃ  
na yuktaṃ kintu traipuruṣikaṃ na tu ṣāṭpuruṣikam  
“karṇamamanvitaṃ muktā tathārthaṃ śrāddhaṣoḍaśam  
pratyābdikañca śeṣeṣu piṇḍāḥ syuḥ ṣar̤iti  
sthitiḥ ||”  
iti chandogapariśiṣṭavacanena pratyābdikavyatirekeṇa ṣaṭsaṃkhyāniyamāt || || evamamāvāsyāditaratranimittena māturapi pratyābdikaṃ  
pārvvaṇavidhinaiva  
“apūttrā ye mṛtāḥ kecit striyo vā puruṣāśca ye  
teṣāmapi ca deyaṃ syādekoddiṣṭaṃ na pārvvaṇam ||”  
ityāpastambavacane aputtrā iti viśeṣaṇopādānān saputrāṇāṃ pārvvaṇābhyanujñānāt  
etañca mātrāditnitayadaivataṃ kāryyam | mātre  
pitāmahe prapitāmahyai ca pūrvvavat brāhmavān  
bhojayitvā ityaṣṭakaṇāyāṃ tathā darśanāt | navasāgadinanimittena pārvvaṇavidhinā kṛte'perapi  
mātrāditikāṇāṃ śrāddhaṃ karttavyam | tathodbhidmag

- [Previous: 521.5.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.1)
- [Next: 521.5.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.3)
- [Up: 521.5](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.521.5.2) · Pramāṇa
