<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 53.11.3

# Shabdakalpadruma 53.11.3

Śabdakalpadruma 53.11.3

- **Language:** Sanskrit

### [53.11.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.3)

iti sampradāyāgatastṛtīyaḥ śloka iti vācaspatimithyāḥ || śayaneotthānamalāstu kalpataruprabhṛtigranthasaṃvādāttvistṛtāḥ | tadevaṃ dvādaśyāṃ  
ekādaśyāṃ vā revalakṣatrādayo gavyavasthā hītyatthānaṃ  
nakṣatrayogābhāve tu dvādaśyāmeva kārayediti  
gurucaraṇāḥ | jīmūtavāhnasta bhaviṣye  
“ā-bhā-kā-sitapaceṣu maitraśravaṇarevatī  
ādimadhyāvasāneṣu prasvāpāvarttabodhanam ||”  
śrā-bhā-kā-sitapakṣeṣu āṣār̤habhādrakārttikaśuklapakṣeṣu | eṣāñca dvādaśyāṃ prāptau mukhyakalpaḥ | bhaviṣyapurāṇam  
"niśi svāpo divotthānaṃ sandhyāyāṃ parivarttanam  
anyatra pādayooṃge tu dvādaśyāmeva kārayet ||”  
vaṣṇudhamrmottare  
"viṣṇurdivā na svapiti na rātrau pratibudhyate  
dvādaśyārūkṣasaṃyoge pādayooṃgo na kāraṇam  
kṣaprāpte dvādaśīṛkṣe utthānaśayane hareḥ  
pādyogema karttavyamahorātraṃ vicakṣayaitu ||”  
vacanāntaram  
"revatyante yadā rātrau dvādaśyā ca samancitaḥ  
tadā vibudhyate viṣṇurdivārttā prāpya revatīm  
dvijānau tridhā vibhaktadinatṛtīyabhāge divotthānamityanurodhāt | ataeva  
“rātrau vibodho vinihanti paurān  
svāpo divā rāṣṭrakulaṃ nṛbharttuḥ  
sandhyādvaye svalpaphalā dharitrī  
bhavennarāṇāmapi rogaduḥkham ||”  
“dvādaśyāṃ sanddhisamaye nakṣatrāntāmamambhave  
ā-bhā-kā-sitapakṣeṣu śayanāvarttanādikam ||”  
“kiṃ tañcautrādyapādena dṛśāmaṃśena yo divā  
pauṣṇāyodyena kiṃ tena pratipadyatha yo niśi ||”  
“pratipadbrahmaṇoktā pavitrārohaṇe tithiḥ  
śriyā devyā dvitīyā tu nidhīnāmattamā smṛtā  
tṛtīyā tu bhavānyāśca caturthī tanasutasya ca  
pañcamī somarājasya ṣaṣṭhī proktā guhasya ca  
saptamī bhāskarasyoktā durgāyāścāṣṭamī smṛtā

- [Previous: 53.11.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.2)
- [Next: 53.11.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.4)
- [Up: 53.11](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.3) · Pramāṇa
