<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 53.11.4

# Shabdakalpadruma 53.11.4

Śabdakalpadruma 53.11.4

- **Language:** Sanskrit

### [53.11.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.4)

mātṛṇāṃ navamī proktā daśamī vāsukestathā  
ekādaśī ṛṣīṇāñca dvādaśī cakrapāṇinaḥ | ”  
“trayodaśī tvanaṅgasya śivasyoktā caturddaśī  
mama caiva sumitroṣṭha paurṇamāsī tithiḥ smṛtā  
yasya yasya tu devasya yannakṣatraṃ tithiśca yā  
tasya devasya tasmiṃśca śayanāvarttanādikam ||”  
“vrajati yadā mithunaṃ vihāya  
karkaṃ rājavivarjjito niśi sūryyaḥ  
bhavati tadā niyataṃ dvirāmrāhvaḥ  
suraśayanādividhirhitīye māsi ||”  
“caurābhyo dveṣaparyyaṅke āṣāḍhyāṃ saṃviśedvariḥ  
nidrāṃ tyajati kāttikyāṃ tayostaṃ pūjayet sadā  
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ kṣiprameva vyapohati  
hiṃsātmakeṣu kiṃ tasya yajñaiḥ kāryaṃ mahātmanaḥ  
prasvāpe ca prabodhe ca pūjito yena keśavaḥ ||”  
āṣāḍhaśuklaikādaśīmārabhya paurṇamāsīparyyantaṃ  
viṣṇornidrāyahaṇarūpaśayanasamayaḥ | ataeva  
ekādaśyāṃ śayanamabhidhāya tadādidinapañcake  
karttavyamuktaṃ brahmapurāṇe | varāhapurāṇoye tu  
ekādaśīkālollaṅghane nidrāyahaṇābhidhānam  
yamasmṛtau paurṇamāsyāṃ śayanābhidhānam  
“macchayane samutthāne matpārśvaparivarttane  
phalamūlajalāhāro hṛdi śaktaṃ samāpayet ||”  
sūta uvāca  
“upāsya paścimāṃ sandhyāṃ hutvāgnīṃścāhutāstathā ca  
bhṛtyaiḥ parivṛto bhuktā nātiprapro'tha saṃviśet  
śuciṃ deśaṃ viviktantu gomayena tu lepayet  
prāgudakpravaṇe caiva saṃnnayeta sadā budhaḥ  
prākśirāśca svapennityaṃ tathā vai dakṣiṇāśirāḥ  
khapedudak śirā naiva tathā pratyak śirā na ca  
na cānnahodaśoce tu na tiryyak ca kadācana  
śūnyālaye śmaśāne tu ekatrakṣe catuṣpathe  
mahādevagṛhe cāpi mātṛveśmani na svapet  
na yantranāgāvayane skandasyāyatane tathā

- [Previous: 53.11.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.3)
- [Next: 53.11.5](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.5)
- [Up: 53.11](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.4](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.53.11.4) · Pramāṇa
