<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 56.3

# Shabdakalpadruma 56.3

Śabdakalpadruma 56.3

- **Language:** Sanskrit

### [56.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3)

“kastāṃ mātaraṃ vidhavāmacakrat  
śayūṃ kasvāmajighāṃsañcarantam |”  
“kasyacolbaḥ śayaṃ śayānaṃ carantaṃ jāyataṃ  
vā tāṃ ajighāṃsat |” iti tadbhāṣyam || )  
śayunaḥ, puṃ, ajagaraḥ | ityuṇādikoṣaḥ  
śayyā, strī, (śī śayane + “saṃjñāyāṃ samajaiti |”  
3

### [56.3.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3.p1)

66 | iti kyap | ) gumphanam | iti  
medinī || śīyate yatra sā | tatparyyāyaḥ | śayanīyam 2 śayanam 3 | ityamaraḥ || talpam 4  
iti jaṭādharaḥ || śayanīyakam 5 | iti śabdaratnāvalī || tasyā guṇāḥ  
“sukhaśagyāsanaṃ jñeyaṃ nidrāpuṣṭivṛtipradam  
aśāntilaṅghahrataṃ ślakṣṇaṃ viparītamano'nyathā  
bhṛśaśyānilapittaghnī dvyaṅgulo muktavarddhinī  
khaṭṭā tu vātalā proktā paṭṭo rūkṣo'nilāvahaḥ ||”  
iti rājavallabhaḥ  
api ca  
“śirīṣaśamano khaṭṭā tūlī vātakaphāpahā  
bhṛśayyā dvyaṅgo dṛṣyā kāṣṭhapaṭṭau tu vātalā ||”  
anyat punarāha  
“bhṛśayyā vātalottīva rūkṣā pittāsranāśinī  
suśaśyāśayanaṃ hṛdyaṃ puṣṭinidrāṣṭatipradam  
aśāntilaṅghahrataṃ ślakṣṇaṃ viparītamano'nyathā |”

### [56.3.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3.p2)

iti bhāvaprakāśaḥ

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.56.3) · Pramāṇa
