<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 768.p1.2

# Shabdakalpadruma 768.p1.2

Śabdakalpadruma 768.p1.2

- **Language:** Sanskrit

### [768.p1.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.2)

arddharātraṃ saṃyamane vāruṇyāmastameti ca  
sṛṣṭogrematha paryyati bhāskarā'lātacakravat  
bhraman vai bhramamāṇāni ṛkṣāṇi carate raviḥ  
evaṃ catarṣu pārśveṣu dakṣiṇānteṣu sarpati  
udayāstamayai cāsāvuttiṣṭhati punaḥ punaḥ  
pūrvvāñca cāparāñcaiva dvau dvau devālayā viti saḥ  
tapatyekañca madhyāhna tābhireva ca raśmibhiḥ  
udito vadra mānābhirmadhyāhne tapate raviḥ  
ataḥ paraṃ hasantaubhigobhirastanniyacchati  
udayāstamayābhyāñca smṛte pūrvāpare tu vai  
yāvat purastāttapati tāvat pṛṣṭhe 'tha pārśvayoḥ  
yairarkau yatra dṛśyeta teṣāṃ sa udayaḥ smṛtaḥ  
praṇāśaṃ gacchate yatra teṣāmastaḥ sa ucyate  
sarvveṣāmṛttare merurlokālokaśca dakṣiṇe  
viṣṭurabhāvādarkasya bhumerlaṅkāgatasya ca  
priyante raśmayo yasmāttena rātrī na dṛśyate  
uddai śatasahasrantu sthitastatra pradṛśyate  
evaṃ puṣkaramadhyaina yadā bhavati bhāskaraḥ  
triṃśadbhāgantu madinthā muhūrtena sa gacchati  
yojanānāṃ muhūrttasya imāṃ saṃkhyāṃ nibodhata  
pūrṇaṃ śatasahasrāṇāmekatriṃśattu tāḥ smṛtāḥ  
pañcāśaśca sahasrāṇi tathānyānyadhikāni ca  
mauhūttiṃkī gatirhyeṣā sūryyasya tu vidhīyate  
etena gatiyogena yadā kāṣṭhāntu dakṣiṇām  
parthyāgacchan pataṅgo'sau vāmañcāṃhe 'ntare'hani  
madhyena puṣkarasyātha bhramate dakṣiṇeāyane  
mānasottaramerostu antaraṃ triguṇantu tat  
sarpato dakṣiṇāyāntu kāṣṭhāyāntu nibodhata  
navakoṭyaiḥ prasaṃkhyātā yojanaiḥ parimaṇḍalam  
tathā śatasahasrāṇi catvāriṃśañca pañca ca  
ahorātrā pataṅgasya gatireṣā vidhīyate  
dakṣiṇāddinivṛtto'sau viṣuvastho yadā raviḥ  
cīrodasya samudrasya uttarāto diśañcaran

- [Previous: 768.p1.1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.1)
- [Next: 768.p1.3](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.3)
- [Up: 768.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1)

## Linked texts (1)

- [Sāmbapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.samba.19.10) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.768.p1.2) · Pramāṇa
