Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 791.5

Śabdakalpadruma 791.5

Language
Sanskrit

791.5

2
“gatodake setubandho yāddak tādṛgayaṃ tava
vilāpo niṣphalo rājan mā śucā bharatarṣabha||”
setubhedo, [puṃ] puṃ, (setuṃ bhinattīti | bhid +
ṇiniḥ |) dantodvakṣaḥ | iti śabdacandrikā
setuvṛkṣaḥ, puṃ, (setunāmako vṛkṣaḥ |) varuṇāvṛkṣaḥ
iti śabdamālā rājanighaṇṭaśca || (asya
paryyāyo yathā, vaidyakaratnamālāyām
“varuṇastitaśākaśca setuvṛkṣo'śmasāṃ patiḥ ||”)
“kulīnaḥ śīlasampanno dhanurvedaviśāradaḥ
istiśikṣāśvaśikṣāsu kuśalaḥ sūkṣmabhāvacaḥ
nimitte śakunajñāne vettā caiva cikitsite
kṛtajñaḥ karmaṇāṃ śūrastathā kleśasaho nṛjuḥ
vyūha tattvavidhānaśaḥ phalgusāraviśeṣavit
rājñā senāpatiḥ kāyryo brāhmaṇaḥ kṣatriyo'thavā ||”
senāmukhaṃ, klī, (senāyā mukham |) patticayaḥ | sa tu
senārakṣaḥ, puṃ, (senāṃ racatīti | raca + aṇ |)
sephaḥ, puṃ, śephaḥ | iti jaṭādharaḥ
semantī,strī,puṣpaviśeṣaḥ | saiuṃto iti bhāṣā
serājaḥ, puṃ, poṣayavarṇāśvaḥ | sa tu dugdhavacchretavarṇaḥ
selaḥ, tri, (ṣi j bandhane + “dārghaṭaviśvadasado
sela, ṝ cālagatyau | iti kavikalpadrumaḥ||(bhā0
seluḥ puṃ, śleṣmavṛkṣaḥ | sa tu śleṣmātakaḥ | iti
seva, ja ṅa ṛ sevane | iti kavikalpadrumaḥ||(svā0sevaṃ, klī, (sevyate yadirti | seva + ghañ |) sevi“sṛṣṭipramāṇaṃ badaraṃ sebaṃ siṃcitikāphalam
sevaṃ samogaviphalaṃ hṛdyaṃ kapharudaguruḥ
rase pāke ca madhuraṃ śiśiraṃ rucigukrakṛt ||”
iti bhāvaprakāśasya pūrvvakhaṇḍe prathamaṃ bhāge ||)
sevakaḥ, puṃ, ( sevate iti | seva + ṇvul | ) prasevakaḥ | iti medinī
sevakaḥ, tri, (sevata iti | seva sevane + ṇvul |)
anujīvī | bhṛtyaḥ | iti medinīśabdaratnāvavyau
(yathā, bṛhatsaṃhitāyām

791.5.p1

34
“pūrveṇa salilapūrṇāṃ karoti vasudhāṃ samāgato
daityaḥ
paścāt karṣakasevakabījavināśāya nirddiṣṭaḥ||”)
tasya prabhūsaṃvidhī prabhūkaraṇakṣamatvaṃ yathā, —
“kiṅkaraḥ kiṅkaro vāpi sarvvathā praṣṭumīśvaraḥ
yo yasya sevānirataḥ sa kaṃ pṛcchati taṃ vinā||”

791.5.p2

iti brahmavaivarte śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe 13 adhyāyaḥ

Linked texts (1)