<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art.kosa) › [Shabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma) › 879.14

# Shabdakalpadruma 879.14

Śabdakalpadruma 879.14

- **Language:** Sanskrit

### [879.14](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14)

“citrakūṭavanasthañca kathitasvagatirguroḥ  
lakṣmā niyamavyāvṛktaṃ tamanucchritasampadā ||”  
sthaga, ma e saṃhato | iti kavikalpadrumaḥ || (bhvā0para0-saka0-seṭ | ) dantyādityanye | ma,  
sisthagathiti | e, asthāgot | iti durgādāsaḥ  
sthagaḥ, tri, (sthagati saṃhaṇoti ātmānamiti  
sthaga + ac | ) dhūrttaḥ | yathā, —  
“dhūrtta sthagaśca nirlajjaḥ paṭuḥ pāṭaviko'pi ca||”  
iti śabdaratnāvalī trikāṇḍaśeṣañca  
sthaganaṃ, klī, (sthaga + lyuṭ |) apavāraṇam  
yathā, —  
“vyavadhānaṃ tirodhānamantarddhi khvapavāraṇam  
chādanaṃ vyavadhāntarvyāpidhānasthaganāni ca ||”  
iti hemacandraḥ  
sthagitaṃ, tri, (sthaga + ktaḥ |) tirohitam  
tatparyyāyaḥ | saṃvītam 2 ruddham 3 āvṛtam 4  
saṃvṛtam 5 pihitam 6 channam 7 apavāritam8  
antarhitam 9 tirodhānam 10 | iti hemacandraḥ || ( yathā, kirāte

### [879.14.p1](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14.p1)

31  
“udgatavakṣaḥ sthagitaṃ kadiṅmukho  
vikṛṣṭavisphāritacāpamaṇḍalaḥ ||”)  
sthago,strī, (sthagyate'nayeti | sthaga + ghañarthe kaḥ  
gaurāditvāt ṅīṣ | tāmbūlapātram | pānera  
vāṭā iti bhāṣā | tatparyyāyaḥ | tāmbūlakaraṅkaḥ  
2 | iti hemacandraḥ  
sthag, klī, gaḍḍuḥ | kuja iti bhāṣā | yathā, —  
“hṛdaye te niviṣṭāstā bhūyasānyāḥ sahasraśaḥ  
tadeva sthag yaddoṣaṃ raghughoṣamavāyatam  
labhyārthā ca pratotā ca lepayiṣyāmi te sthag  
mukhe ca tilakaṃ citraṃ jāta rūpamayaṃ śubham ||”

### [879.14.p2](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14.p2)

iti rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍe 6 sargaḥ

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sabdakalpadruma.879.14) · Pramāṇa
