Pramāṇa · Search · About · API

Amarasara 16

Amarasāra 16

Language
Sanskrit

Contents

16.254

mūrdhābhiṣikto rājanyo bāhujaḥ kṣatriyo virād

16.255

rājā rāṭ pārthivaḥ kṣmābhṛnnṛpabhūpamahīkṣitaḥ
rājā tu praṇatāśeṣasāmantaḥ syādadhīśvaraḥ
cakravartī sārvabhaumo nṛpo'nyo maṇḍaleśvaraḥ

16.256

mantrī dhīsacivo'mātyaḥ purodhāstu purohitaḥ
pratīhāro dvārapālothādhyakṣādhikṛtau samau

16.257

rakṣivargastvanīkasthaḥ ṣaṇḍhavarṣavarau samau
sthāpatyāḥ syuḥ kañcukinaḥ sevakārthyanujīvinaḥ
ripau vairiyasatnāridviṣadveṣaṇadurhṛdaḥ

16.258

dviḍvipakṣāhitāmitradasyuśātravaśatravaḥ
abhighātiparārātipratyarthiparipanthinaḥ

16.259

snigdho vayasyaḥ savayā atha mitraṃ sakhāsuhṛd
sakhyaṃ sāptapadīnaṃ syādanurodho'nuvartanam
yathārhavarṇaḥ praṇidhirapasarpaścaraḥ spaśaḥ

16.260

cāraśca gūḍhapuruṣaścāptapratyayitau samau
sāṃvatsaro jyotiṣikau daivajñagaṇakāvapi

16.261

lekhakaḥ syāllipikaro likhitaṃ tu lipirlibiḥ
syātsaṃdeśaharo dūto dūtyaṃ tadbhāvakarmaṇī

16.262

adhvanīno'dhvago'dhvanyaḥ pānthaḥ pathika ityapi
saṃdhirnā vigraho yānamāsanaṃ dvaidhamāśrayaḥ

16.262-2

svāmyamātyasuhṛtkośarāṣṭradurgabalāni ca
rājyāṅgāni prakṛtayaḥ paurāṇāṃ śreṇayo'pi ca

16.263

a
sāhasaṃ tu damo daṇḍaḥ sāma sāntvamatho samau
bhedopajāpāvupadhā dharmādyairyatparīkṣaṇam

16.264

viviktāvijanacchannāniḥśalākāstathā rahaḥ
rahaścopāṃśu cāliṅge rahasyaṃ tadbhava triṣu

16.265

samau viśrambhavitvāsau śreṣo bhraṃśo yathocitāt
nyāyastu kalpo nyāyyaṃ tu yuktamaupayikaṃ triṣu
avavādastu nirdeśo nideśaṃ śāsanaṃ ca saḥ

16.266

śiṣṭiścājñā ca saṃsthā tu maryādā dhāraṇā sthitiḥ
āgo'parādho mantuśca bhāgadheyaḥ karo baliḥ

16.267

ghaṭṭādi deyaṃ śulko'strī prābhṛtaṃ tu pradeśanam
upāyanamupagrāhyamupahārastathopadā

16.268

sāndṛṣṭikaṃ phalaṃ sadya udarkaḥ phalamuttaram
prakriyā tvadhikāraḥ syāccāmaraṃ tu prakīrṇakam
niveśaḥ śibiraṃ klībe sajjanaṃ tūparakṣaṇam

16.269

mataṃgajo gajo nāgaḥ kuñjaro vāraṇaḥ karī
dantī stamberamo hastī dviradebhadvipāstathā

16.270

gajaśāvastu kalabhaḥ kariṇī dhenukā vaśā
gaṇḍaḥ kaṭo mado dānaṃ kumbhau śirasi hastinaḥ

16.271

tottre veṇukamālānaṃ bandhastambhe'tha śaṅkhalaṃ | [

16.272

anduko nigaḍo'strī syādaṅkuśo'strī sṛṇiḥ striyām
dūṣyā kakṣyā varatrā syāt kalpanā sajanā same
vājivāhārbaṃturagahaya saindhavasaptayaḥ

16.273

aśve kiśore bālośvo vāmyaśvā vaḍavā samāḥ
prothamastrī tu ghoṇāsya heṣā hreṣā tu nisvanaḥ

16.274

kavikā tu khalīno'strī śaphaṃ klībe khuraḥ pumān
puccho'strī lūmalāṅgūle vālahastaśca vāladhiḥ

16.275

klībe'naḥ śakaṭo'strī syācchatāṅgaḥ syandano rathaḥ
śibikā yāpyayānaṃ syāddolāpreṅkhādikā striyām

16.276

cakraṃ rathāṅgaṃ nemiḥ strī pradhiḥ puṃsyatha dhūḥ striyām
patraṃ tu vāhanaṃ yānaṃ prāsaṅgo nā yugādyugaḥ
ādhoraṇā hastipakā hastyārohā niṣādinaḥ

16.277

sūto yantā sārathiḥ syādaśvārohāstu sādinaḥ
rathinaḥ syandanārohāḥ senānīrvāhinīpatiḥ

16.278

bhaṭā yodhāśca yoddhāraḥ sainyāḥ syuḥ sainikā hi ye
śīrṣaṇyaṃ tu śirastre syādvārabāṇastu kañcukaḥ

16.279

kavaco strī kaṅkaṭako'stanutraṃ varma daṃśanam
pinaddhāmuksaṃnaddhasajjavarmitadaṃśitāḥ

16.280

padātipattipadagāḥ patākī vaijayantikaḥ
dhanvī dhanuṣmān dhānuṣko niṣaṅgyastrī dhanurdharaḥ

16.281

purogāgresarapraṣṭhapurogamapuraḥsarāḥ
syātsahāyastvanucaro mandagāmī tu mantharaḥ
jaṅghālastvarito vegī tarasvī javano javaḥ

16.282

śūro vīraśca vikrānto jetā jiṣṇuśca jitvaraḥ
sāṃyugīno raṇe sādhuḥ pṛtanā vāhinī camūḥ

16.283

senā varūthinī sainyānīkacakrabalāni ca
ūrjasvalaḥ syādūrjasvī ya ūrjātiśayānvitaḥ
saṃpattiḥ śrīśca lakṣmīśca vipattyāṃ vipadāpadau

16.284

āyudhaṃ tu praharaṇaṃ śastramastramathāstriyau
dhanuścāpo dhanvaśarāsanakodaṇḍakārmukam

16.285

iṣvāsaḥ puṃsi cātha strī maurvī jyā śiñjinī guṇaḥ
lakṣaṃ lakṣyaṃ śaravyaṃ ca śarasāyakamārgaṇāḥ

16.286

patrīṣubāṇaviśikhā ajihmagakhagāśugāḥ
tūṇopāsaṅgatūṇīraniṣaṅgā iṣudhirdvayoḥ

16.287

tūṇyāṃ khaḍgastu nistriṃśacandrahāsāsidiṣṭayaḥ
kaukṣeyako maṇḍalāgraḥ karavālaḥ kṛpāṇavat

16.288

phalako'strī phalaṃ carma khaḍgamuṣṭau tsaruḥ pumān
dvayoḥ kuṭhāraḥ svadhitiḥ paraśuśca paraśvadhaḥ

16.289

syācchastrī cāsiputrī ca churikā cāsidhenukā
prāsastu kuntaḥ śaṅkurnā śalyamastrī gadā striyām

16.290

vaitālikā bodhakarā bandinaḥ stutipāṭhakāḥ
reṇurdvayoḥ striyāṃ dhūliḥ pāṃsurnā na dvayo rajaḥ

16.291

patākā vaijayantī syātketanaṃ dhvajamastriyām
ahaṃ pūrvamahaṃ pūrvamityahaṃpūrvikā striyām
āhopuruṣikā darpādyā syātsaṃbhāvanātmani

16.292

ahamahamikā tu sā syātparasparaṃ yo bhavatyahaṃkāraḥ
draviṇaṃ tarassahobalaśauryāṇi sthāma śuṣmaṃ ca ||291||a
śaktiḥ parākramaḥ prāṇo vikramastvatiśaktitā
kalirnā prathanaṃ yuddhaṃ saṃgrāmāhavasaṃyugāḥ
astriyāṃ samarānīkaraṇāḥ kalahavigrahau

16.293

saṃyatsa mityājiyudho tumulaṃ raṇasaṃkule
utpātastūpasargaḥ syādbalātkāro haṭhastathā

16.294

niyuddhaṃ bāhuyuddhe'tha bṛṃhitaṃ karirājitam
vyūhastu balavinyāso visphāro dhanuṣaḥ svanaḥ ||293||a
mūrcchā tu kaśmalaṃ moho'pyavamardastu pīḍanam
abhyavaskandanaṃ tvabhyāsādanaṃ vijayo jayaḥ

16.295

vairaśuddhiḥ pratīkāro vairaniryātanaṃ ca sā
apakramo'payānaṃ ca saṃdrāvo vidravo dravaḥ

16.296

parājayaḥ parābhūtistriṣu naṣṭatirohitau
niṣūdanaṃ nihananaṃ kṣaṇaṃ ca nirhisanam

16.297

nirvāpaṇaṃ viśasanaṃ māraṇaṃ pratighātanam
udvāsanapramathanakrathanojjāsanāni ca

16.298

ālambhapiñjaviśaraghātonmāthavadhā api
syātpañcatā kāladharmo diṣṭāntaḥ pralayo'tyayaḥ

16.299

anto nāśo dvayormṛtyurmaraṇaṃ nidhano'striyām
parāsuprāptapañcatvaparetapretasaṃsthitāḥ

16.300

mṛtapramītau triṣvete citā cityā citiḥ striyām
kabandheo'strī kriyāyuktamapamūrdhakalevaram
śmaśānaṃ syātpitṛvanaṃ kuṇapaḥ śavamastriyām

16.301

pragrahopagrahau bandyāṃ kārā syādbandhananālaye
puṃse bhūmnyasavaḥ prāṇāścaivaṃ jīvo'padhāraṇam

16.301.p1

āyurjīvitakālo nā jīvāturjīvanauṣadham

16.301.p2

iti kṣatriyavargaḥ

Linked texts (16)