Amarasara 17
Amarasāra 17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 17.331 — 1 part
17.302
ūruvyā ūrujā āryā vaiśyā bhūmispṛśo viśaḥ
17.303
ājīvo jīvikā vārtā vṛttirvartanajīvane
striyāṃ kṛṣiḥ pāśupālyaṃ vāṇijyaṃ ceti vṛttayaḥ
17.304
yācñayāptaṃ yācitakaṃ syādṛṇaṃ paryudañcanam
uddhāro'rthaprayogastu kusīdaṃ vṛddhijīvikā
17.305
uttamarṇādhamarṇau dvau prayoktṛgrāhako kramāt
kṣetrājīvaḥ karṣakaśca kṛṣikaśca kṛṣīvalaḥ
17.306
puṃnapuṃsakayorvapraḥ kedāraḥ kṣetrameva ca
loṣṭāni leṣṭavaḥ puṃsi sītyaṃ kṛṣṭaṃ ca halyavat
17.307
prājanaṃ todanaṃ totraṃ khanitramavadāraṇe
dātraṃ lavitraṃ phālastu kṛṣako lāṅgalaṃ halam
17.308
godāraṇaṃ ca sīro'tha sītā lāṅgalapaddhatiḥ
tilagodhūmacaṇakayavanīvāraśālayaḥ
17.308-2
masūrasarṣapādyāśca śamī śimbā triṣūttare
ṛddhamāvasitaṃ dhānyaṃ pūtaṃ tu bahulīkṛtam
17.309
(a)
dhānyaṃ vrīhiḥ stambakariḥ kāṇiśaṃ sasyamañjarī
kaḍaṅgaro busaṃ klībe dhānyatvaci tuṣaḥ pumān
17.310
kiṃśāruḥ sasyaśūkaṃ syāt stambo gucchastṛṇādinaḥ
ayograṃ musalo'strī syādudūkhalamulūkhalam
prasphoṭanaṃ śūrpamastrī cālanī titauḥ pumān
17.311
syūto'tha piṭakaṇḍolau pākasthānamahānase
sūdāstu sūpakārāśca ballavāścullirantikā
17.312
hasantyaṅgāraśakaṭī cāṅgāro'lātamulmukam
kalaśastu ghaṭo bhāṇḍe pātrāvapanabhājanam
17.312-2
klībembarīṣaṃ bhrāṣṭro nā kandurvvā svedanī striyām
piṭharaḥ sthālyukhā kuṇḍaṃ maṇikaḥ syādalañjaraḥ
17.312-3
a
astrī śākaṃ haritakaṃ veṣavāra upaskaraḥ
marīcaṃ kolakaṃ kṛṣṇamatha śuṇṭhī mahauṣadham
17.313
ā
haridrā kāñcanī pītā lājāḥ puṃbhūmni cākṣatāḥ
saindhavaṃ lavaṇaṃ khaṇḍavikāraḥ śarkarā sitā
cikkaṇaṃ masṛṇaṃ snigdhaṃ saṃmṛṣṭaṃ śodhitaṃ same
17.314
odano'strī bhaktamannaṃ polyapūpādikaṃ tu tat
ghṛtamājyaṃ haviḥ sarpirdugdhaṃ kṣīraṃ payaḥ samam
17.315
payasyaṃ dadhitakrādi navanītaṃ navoddhṛtam
mrakṣaṇāmyañjane tailaṃ goviṭ gomayamastriyām
17.316
aśanāyā bubhukṣā kṣud grāsastu kavalaḥ pumān
tarṣaḥ pipāsā tṛḍ jagdhirāhāraḥ puṃsi bhojanam
17.317
sapītiḥ strī tulyapānaṃ sagdhiḥ strī sahabhojanam
kāmaṃ prakāmaṃ paryāptaṃ nikāmeṣṭaṃ yathepsitam
gope gopālagosaṃkhyagodhugābhīraballavāḥ
17.318
ukṣā bhadro balīvarda ṛṣabho vṛṣabho vṛṣaḥ
anaḍvān saurabheyo gaurvṛddhokṣastu jaradgavaḥ
sadyojātastūrṇakaḥ syād damyavatsatarau samau
17.319
dhūrvahe dhuryadhaureyadhurīṇāḥ sadhuraṃdharāḥ
āpīnamūdho gaurusrā saurabheyī ca śṛṅgiṇī
17.320
vaiśākhamanthamanyāno'pyatha saṃdānadāmanī
karabhāḥ syuḥ śṛṅkhalakā uṣṭrastu syātkra melakaḥ
17.321
meḍhroraṇorṇāṃyumeṣavṛṣṇaya eḍake
aje chāgo'tha bāleyā rāsabhā gardabhāḥ kharāḥ
17.322
paṇyājīvaḥ sārthavāho naigamo vāṇijo vaṇik
vikretā krāyikastau dvau mūlyaṃ vasno'pyavakrayaḥ
17.323
nīvī paripaṇo mūladhanaṃ lābho'dhikaṃ phalam
nemeyanimayau paṇyaṃ vikreyaṃ paṇitavyavat
17.324
pumānupanidhirnyāsaḥ pratidānaṃ tadarpaṇam
vipaṇo vikrayaḥ satyaṃkāraḥ satyāpanaṃ tathā
mānaṃ tulāṅguliprasthaiḥ saṃkhyā ekādayastathā
17.325
pādasturīyo bhāgaḥ syādaṃśabhāgau tu vaṇṭake
dravyaṃ vittaṃ svāpateyaṃ rikthamṛkthaṃ dhanaṃ vasu
17.326
hiraṇyaṃ draviṇaṃ dyumnamartharaivibhavā api
syātkośaśca hiraṇyaṃ ca hemarūpye kṛtākṛte
17.327
gārutmataṃ marakatamaśmagarbho harinmaṇiḥ
śoṇaratnaṃ lohitakaḥ padmarāgo'tha mauktikam
17.328
muktātha vidrumaḥ puṃsi pravālaṃ punnapuṃsakam
hīrakaścātha ratne syānmaṇiḥ svarṇe tu kāñcanam
17.329
cāmīkaraṃ jātarūpaṃ hiraṇyaṃ hema hāṭakam
tapanīyaṃ śātakumbhaṃ suvarṇaṃ kanakaṃ tathā
17.330
rukmaṃ kārtasvaraṃ jāmbūnadamaṣṭāpado'striyām
rūpyaṃ tu rajataṃ tāmraṃ lohaḥ kālāyasāyasī
17.331
maṇḍūramatha kāco'tha rasaḥ sūtaśca pārade
ārakūṭo'striyāṃ vaṅge trapu nāge ca sīsakam
picustūlo madhu kṣaudraṃ madhūcchiṣṭaṃ tu sikthakam
17.331.p1
iti vaiśyavargaḥ
Linked texts (14)
- Nāmaliṅgānuśāsana (Amarakośa) — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośasaṃgraha — Sanskrit
- Laghukośasaṃgraha — Sanskrit
- Vaiyākaraṇasiddhāntakaumudī (another edition) — Sanskrit
- Alaṅkāramaṇihāra — Śrīkṛṣṇa, Sanskrit
- Nāmaliṅgānuśāsana Amarakośa — Amarasiṃha, Sanskrit
- Sudhā (Bhānuji) — Bhānuji, Sanskrit
- Amarakośa Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośa or Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Liṅgādisaṅgraha / Trikaṇḍa — Sanskrit
- Vaijayantī — Yādavaprakāśa, Sanskrit
- Śabdacandrikā — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Vikramāṅkadevacarita — Bilhaṇa, Sanskrit
- Nānārthamañjarī (Rāghava Bhaṭṭa) — Rāghava Bhaṭṭa, Sanskrit