Pramāṇa · Search · About · API

Sudha (Ramashrama) 1

Sudhā (Rāmāśrama) 1

Language
Sanskrit

Contents

1.1

maṅgalācaraṇam
yasya jñānadayāsindhoragādhasyānaghāḥ guṇāḥ
sevyatāmakṣayo dhīrāḥ sa śriye cāmṛtāya ca

1.2

1. satyaṃ śaucaṃ dayā śāntistyāgaḥ santoṣa ārjavam
śamo damastapaḥ sāmyaṃ titikṣoparatiḥ śrutam
jñānaṃ viraktiraiśvaryaṃ śauryaṃ tejo balaṃ smṛtiḥ
svātantryaṃ kauśalaṃ kāntirdhairyaṃ mārdavameva ca
ityādayo guṇāḥ
samāhatyānyatantrāṇi saṃkṣiptaiḥ pratisaṃskṛtaiḥ
sampūrṇamucyate vargairnāmaliṅgānuśāsanam

1.3

paribhāṣā
prāyaśo rūpabhedena sāhacaryācca kutracit
strīpuṃnapuṃsakaṃ jñeyaṃ tadviśeṣavidheḥ kvacit

1.4

bhedākhyānāya na dvandvo naikaśeṣo na saṅkaraḥ
kṛto'tra bhinnaliṅgānāmanuktānāṃ kramādṛte

1.5

triliṅgyāṃ triṣviti padaṃ mithune tu dvayoriti
niṣiddhaliṅgaṃ śeṣārthaṃ tvantāthādi na pūrvabhāk

1.6

atha svargavargaḥ:
nava nāmāni svargasya
svaravyayaṃ svarga-nāka-tridiva-tridaśālayāḥ
suraloko dyo-divau dve striyāṃ klībe triviṣṭapam

1.7

amarā nirjarā devāstridaśā vibudhāḥ surāḥ
suparvāṇaḥ sumanasastridiveśā divaukasaḥ

1.8

āditeyā diviṣado lekhā aditinandanāḥ
ādityā ṛbhavo'svapnā amartyā amṛtāndhasaḥ

1.9

barhirmukhāḥ kratubhujo gīrvāṇā dānavārayaḥ
vṛndārakā daivatāni puṃsi vā devatāḥ striyām

1.10

nava gaṇadevānām
āditya-viśva-vasavastuṣitābhāsvarānilāḥ
mahārājika-sādhyāśca rudrāśca gaṇadevatāḥ

1.10-2

sure| gaṇadevaviśeṣe ca sādhanīye ca vācyavat'|| (8)
nava gaṇadevānām

1.11

daśa devayonayaḥ
ᵌvidyādharo'psaro-yakṣa-rakṣo-gandharva-kinnarāḥ
piśāco guhyakaḥ siddho bhūto'mī devayonayaḥ

1.12

daśa asurāṇām
asurā daitya-daiteya-danujendrāri-dānavāḥ
śukraśiṣyā ditisutāḥ pūrvadevāḥ suradviṣaḥ

1.13

aṣṭādaśa buddhasya
sarvajñaḥ sugato buddho dharmarājastathāgataḥ
samantabhadro bhagavānmārajillokajijjinaḥ

1.14

ṣaḍabhijño ॅ daśabalo'dvayavādī vināyakaḥ
munīndraḥ śrīghanaḥ śāstā muniḥ॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰
sapta buddhāvāntarabhedasya śākyamuneḥ
……………………śākyamunistu yaḥ

1.15

sa śākyasiṃhaḥ sarvārthasiddhaḥ śauddhodaniśca saḥ
gautamaścārkabandhuśca māyādevīsutaśca saḥ

1.16

brahmātmabhūḥ surajyeṣṭhaḥ parameṣṭhī pitāmahaḥ
hiraṇyagarbho lokeśaḥ svayambhūścaturānanaḥ

1.17

dhātābjayonirdruhiṇo viriñciḥ kamalāsanaḥ
sraṣṭā prajāpatirvedhā vidhātā viśvasṛḍvidhiḥ¹

1.18

ṣaṭcatvariṃśadviṣṇoḥ
viṣṇunarnārāyaṇaḥ kṛṣṇo vaikuṇṭho viṣṭaraśravāḥ
dāmodaro hṛṣīkeśaḥ keśavo mādhavaḥ svabhūḥ

1.19

daityāriḥ puṇḍarīkākṣo govindo garuḍadhvajaḥ
pītāmbaro'cyutaḥ śārṅgī viṣvakseno janārdanaḥ

1.20

upendra indrāvarajaścakrapāṇiścaturbhujaḥ
padmanābho madhuripūrvāsudevastrivikramaḥ

1.21

devakīnandanaḥ śauriḥ śrīpatiḥ puruṣottamaḥ
vanamālī balidhvaṃsī kaṃsārātiradhokṣajaḥ

1.22

viśvambharaḥ kaiṭabhajidvidhuḥ śrīvatsalāñchanaḥ
( purāṇapuruṣo yajñapuruṣo narakāntakaḥ
jalaśāyī viśvarūpo mukundo muramardanaḥ || )
23. caturbhuja, 24. padmanābha, 25. madhuripu, 26. vāsudeva, 27. trivikrama, 28. devakīnandana, 29. śauri, 30. śrīpati, 31. puruṣottama, 32. vanamālin, 33. balidhvaṃsin, 34. kaṃsārāti, 35. adhokṣaja, 36. viśvambhara, 37. kaiṭabhajit, 38. vidhu, 39. śrīvatsalāñchana, 40. purāṇapuruṣa, 41. yajñapuruṣa, 42. narakāntaka, 43. jalaśāyin, 44. viśvarūpa, 45. mukunda, 46. muramardana||18-21
vasudevo'sya janakaḥ sa evānakadundubhiḥ

1.23

saptadaśa balarāmasya
balabhadraḥ pralambaghno baladevo'cyutāgrajaḥ
revatīramaṇo rāmaḥ kāmapālo halāyudhaḥ

1.24

nīlāmbaro rauhiṇeyastālāṅko musalī halī
saṅkarṣaṇaḥ sīrapāṇiḥ kālindībhedano balaḥ

1.25

ekaviṃśatiḥ kāmasya
madanā manmatho māraḥ pradyumno mīnaketanaḥ
kaṃdarpo darpako'naṅgaḥ kāmaḥ ¹pañcaśaraḥ smaraḥ

1.26

saṃbarārirmanasijaḥ kusumeṣurananyajaḥ
puṣpadhanvā ratipatirmakaradhvaja ātmabhūḥ

1.27

brahmasūrviśvaketuḥ syāt................
● kāmadeva( pradyumna )ke 21 nāma-1. madana, 2. manmatha, 3. māra, 4. pradyumna, 5. mīnaketana, 6. kandarpa, 7. darpaka, 8. anaṃga, 9. kāma, 10. pañcaśara, 11. smara, 12. śambarāri, 13. manasija, 14. kusumeṣu, 15. ananyaja, 16. puṣpadhanvan, 17. ratipati, 18. makaradhvaja, 19. ātmabhū, 20. brahmasū, 21. viśvaketu|25-26
dve pradyumnasūnoḥ
.............................aniruddha uṣāpatiḥ
● pradyumna ke putra aniruddha ke 2 nāma—1. aniruddha, 2. uṣāpati
ekādaśa lakṣmyāḥ
lakṣmīḥ padmālayā padmā kamalā śrīrharipriyā

1.27.p1

indirā lokamātā mā kṣīrodatanayā ramā

1.28

ekaṃ viṣṇuśaṅkhasya
śaṅkho lakṣmīpateḥ pāñcajanyaḥ................
ekaṃ viṣṇucakrasya
............................ cakraṃ sudarśanaḥ
ekaṃ viṣṇugadāyāḥ
kaumodakī gadā..............................
ekaṃ viṣṇoḥ khaḍgasya
.................khaḍgo nandakaḥ.............
ekaṃ viṣṇormaṇeḥ
...................... kaustubho maṇiḥ

1.29

ekaṃ viṣṇoścāpasya
cāpaḥ śārṅgaṃ murārestu..........................
ekaṃ viṣṇoḥ lāñchanasya
.............śrīvasto lāñchanaṃ smṛtam
nava garuḍasya
garutmān garuḍastākṣyo vainateyaḥ khageśvaraḥ
nāgāntako viṣṇurathaḥ suparṇaḥ pannagāśanaḥ

1.30

aśvakarṇāhvayatarau syāttākrṣyaṃ tu rasāñjane| ahau ca' )|| ( 3 )
khagānāmīśvaraḥ|| ( 5 ) || || nāgānāmantakaḥ|| ( 6 )
aṣṭacatvāriṃśacchambhoḥ
śambhurīśaḥ paśupatiḥ śivaḥ śūlī maheśvaraḥ
īśvaraḥ sarva īśānaḥ śaṃkaraścandraśekharaḥ

1.31

bhūteśaḥ khaṇḍaparaśurgirīśo giriśo mṛḍaḥ
mṛtyuñjayaḥ kṛttivāsāḥ pinākī prathamādhipaḥ

1.32

ugraḥ kapardī śrīkaṇṭhaḥ śitikaṇṭhaḥ kapālabhṛt
vāmadevo mahādevo virūpākṣastrilocanaḥ

1.33

kṛśānuretāḥ sarvajño dhūrjaṭirnīlalohitaḥ
haraḥ smaraharo bhargastryambakastripurāntakaḥ

1.36

gaṅgādharo'ndharipuḥ kratudhvaṃsī vṛṣadhvajaḥ
vyomakeśo bhavo bhīmaḥ sthāṇū rudra umāpatiḥ

1.36.p1

ahirbudhnyo'ṣṭamūrtiśca gajāriśca mahānaṭaḥ

1.35

kapardo'sya jaṭājūṭaḥ
pināko'jagavaṃ dhanuḥ
pramathāḥ syuḥ pāriṣadāḥ
brāhmītyādyāstu mātaraḥ

1.35-2

●brāhmīityādimātṛhaiṃ

1.36-2

vibhūtirbhūtiraiśvaryam........................
'aṇimā laghimā prāptiḥ prākāmyaṃ mahimā tathā| īśitā vaśitā caiva tathā kāmāvaśāyitā'| tatra, aṇorbhāvaḥ 'imanic' (5.1.112)|| || laghorbhāvaḥ|| || prāptiraṅgulyagreṇa candrādeḥ || || prakāmasya bhāvaḥ icchānabhighātaḥ|| || mahato bhāvaḥ| yena brahmāṇḍe'pi na māti|| || īśo'syāsti| 'ataḥ–' (5.2.115) itīniḥ| īśino bhāvaḥ| tal (5.1.119)
umā kātyāyanī gaurī kālī haimavatīśvarā

1.37

śivā bhavānī rudrāṇī śarvāṇī sarvamaṅgalā | aparṇā pārvatī durgā mṛḍānī caṇḍikāmbikā

1.38

(āryā dākṣāyaṇī caiva girijā menakātmajā|)
aṣṭau gaṇeśasya
vināyako vighnarājadvaimāturagaṇādhipāḥ
apyekadantaherambalambodaragajānānāḥ

1.39

saptadaśa skandasya
kārtikeyo mahāsenaḥ śarajanmā ṣaḍānanaḥ
pārvatīnandanaḥ skandaḥ senānīragnibhūrguhaḥ

1.40

bāhuleyastārakajidviśākhaḥ śikhivāhanaḥ
ṣāṇmāturaḥ śaktidharaḥ kumāraḥ krauñcadāraṇaḥ

1.40.p1

śaktidhara, 16. kumāra, 17. krauñcadāraṇa|39-40
ṣaṇnāmāni nandinaḥ

1.40.p2

śṛṅgībhṛṅgī riṭistuṇḍīnandiko nandikeśvaraḥ

1.41

● naṃdiyoṃ ke 6 nāma–1. śṛṃgin, 2. bhṛṃgin, 3. riṭi, 4. tuṇḍin, 5. naṃdika, 6. naṃdikeśvara
pañcatriṃśadindrasya
indro marutvānmaghavā biḍaujāḥ pākaśāsanaḥ
vṛddhaśravāḥ sunāsīraḥ puruhūtaḥ purandaraḥ

1.42

jiṣṇurlekharṣabhaḥ śakraḥ śatamanyurdivaspatiḥ
sutrāmā gotrabhidvajrī vāsavo vṛtrahā vṛṣā

1.43

vāstoṣpatiḥ surapatirbalārātiḥ śacīpatiḥ
jambhabhedī harihayaḥ svārāṇnamucisūdanaḥ

1.44

saṃkrandano duścyavanasturāṣāṇmeghavāhanaḥ
ākhaṇḍalaḥ sahasrāttākṣa ṛbhukṣāḥ.......
trīṇi indrapatnyāḥ
……………tasya tu priyā

1.45

pulomajā śacīndrāṇī……………….
nagarī tvamarāvatī
haya uccaiḥśravāḥ
sūto mātaliḥ
nandanaṃ vanam

1.46

syātprāsādo vaijayantaḥ ............
jayantaḥ pākaśāsaniḥ
airāvato'bhramātaṅgairāvaṇābhramuvallabhāḥ

1.47

daśa vajrasya
hādinī vajramastrī syātkuliśaṃ bhiduraṃ paviḥ
śatakoṭiḥ svaruḥ śambho dambholiraśanirdvayoḥ

1.51

dve vimānasya
vyomayānaṃ vimāno'strī ..............
ekaṃ surarṣe
.............| nāradādyāḥ surarṣayaḥ
dve brahmaputrasya
sanatkumāro vaidhātraḥ॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰
ṣaḍaśvinīkumārayoḥ
॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰svarvaidyāvaśvinīsutau
nāsatyāvaśvinau dasrāvāśvineyau ca tāvubhau

1.52

dve urvaśyādeḥ
striyāṃ bahuṣvapsarasaḥ svarveśyā urvaśīmukhāḥ
ekaṃ devagāyakānām
hāhā hūhūścaivamādyā gandharvastridivaukasām

1.53

catustriṃśadagneḥ
agnirvaiśvānaro vahnirvītihotro dhanaṃjayaḥ
kṛpīṭayonirjvalano jātavedāstanūnapāt

1.54

barhiḥ śuṣmā kṛṣṇavartmā śociṣkeśa uṣarbudhaḥ
āśrayāśo bṛhadbhānuḥ kṛśānuḥ pāvako'nalaḥ

1.55

lohitāśvo vāyusakhaḥ śikhāvānāśuśukṣaṇiḥ
hiraṇyaretā hutabhug dahano havyavāhanaḥ

1.56

saptārcirdamunāḥ śukraścitrabhānurvibhāvasuḥ
śucirappittam
aurvastu bāḍavo baḍavānalaḥ

1.57

vahnerdvayorjvālakīlāvarcirhetiḥ śikhā striyām
triṣu sphuliṅgo'gnikaṇaḥ
.................saṃtāpaḥ saṃjvaraḥ samau

1.58

dharmarājaḥ pitṛpatiḥ samavartī paretarāṭ
kṛtānto yamunābhrātā śamano yamarājyamaḥ

1.59

kālo daṇḍadharaḥ śrāddhadevo vaivasvato'ntakaḥ
rākṣasaḥ kauṇapaḥ kravyātkravyādo'strapa āśaraḥ

1.60

rātriṃcaro rātricaraḥ karburo nikaṣātmajaḥ
yātudhānaḥ puṇyajano nairṛto yāturakṣasī

1.61

pañca varuṇasya
pracetā varuṇaḥ pāśī yādasāṃpatirappatiḥ
viṃśativargaḥ
śvasanaḥ sparśano vāyurmātariśvā sadāgatiḥ

1.62

pṛṣadaśvo gandhavaho gandhavahānilāśugāḥ
samīramārutamarujjagatprāṇasamīraṇāḥ

1.63

nabhasvadvātapavanapavamānaprabhañjanāḥ
vāyurmarutvānśvasanaḥ pavano maruto'nilaḥ| nabhasvān kṣipaṇurvātiḥ śuṣiṇo naghaṭo vahaḥ || ( 17 )
vātasya prabhedāḥ
prakampano mahāvāto, jhañjhāvātaḥ savṛṣṭikaḥ
pañca śarīrasthā vāyubhedāḥ
prāṇo'pānaḥ samānaścodānavyānau ca vāyavaḥ

1.64

śarīrasthā ime.......................
pañca vegasya
...............raṃhastarasī tu rayaḥ syadaḥ
javaḥ.......................................
ekādaśa śīghrasya
....atha śīghraṃ tvaritaṃ laghu kṣipramaraṃ drutam

1.65

satvaraṃ capalaṃ tūrṇamavilambitamāśu ca
nava nirantarasya
satatānāratāśrāntasaṃtataviratāniśam

1.66

nityānavaratājasramapi·············
caturdaśātiśayasya
athātiśayo bharaḥ
ativela-bhṛśātyarthātimātrodgāḍha-nirbharam

1.67

tīvraikānta-nitāntāni gāḍha-bāḍha-dṛḍhāni ca
klībe śīghrādyasattve syāttriṣveṣāṃ sattvagāmi yat

1.68

kuberatryambakasakho yakṣarāḍguhyakeśvaraḥ
manuṣyadharmā dhanado rājarājo dhanādhipaḥ

1.69

kinnareśo vaiśravaṇaḥ paulastyo naravāhanaḥ
yakṣaikapiṅgaiḍaviḍaśrīdapuṇyajaneśvarāḥ

1.70

asyodyānaṃ caitraratham
putrastu nalakūvaraḥ
kailāsaḥ sthānam ..........................
alakā pūḥ ...............
vimānaṃ tu puṣpakam

1.71

syātkiṃnaraḥ kiṃpuruṣasturaṃgavadano mayuḥ
nidhirninā śevadhiḥ ..............................
..........bhedāḥ ¹padmaśaṅkhādayo nidheḥ

Linked texts (17)