Sudha (Ramashrama) 17
Sudhā (Rāmāśrama) 17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 17.57 — 1 part
17.2
dve upādhyāyasya
upādhyāyo'dhyāpakaḥ
ekaṃ saṃskārādikarturguroḥ
atha sa niṣekādikṛdguruḥ
dve sāṃkhyaśāstrajñasya
satkāryeṃ sāṃkhyakāpilau
17.7
ekam saṃskārādikarturguroḥ
ekamācāryasya
mantravyākhyākṛdācāryaḥ ......................
trīṇi yajamānasya
......................ādeṣṭā tvadhvare vratī
17.8
yaṣṭā ca yajamānaśca......................
ekaṃ somayājiyajamānasya
......................sa somavati dīkṣitaḥ
dve yajanaśīlasya
ijyāśīlo yāyajūkaḥ.............
ekaṃ savidhiyajñakartṛkasya
......................yajvā tu vidhineṣṭavān
17.9
sa gīrpatīṣchā sthapatiḥ.................
.........................somapītī tu somapaḥ
sarvavedāḥ sa yeneṣṭo yāgaḥ sarvasvadakṣiṇaḥ
17.10
anūcānaḥ pravacane sāṅge'dhītī...................
...............................gurostu yaḥ
labdhānujñaḥ samāvṛttaḥ...........................
.......................sutvā tvabhiṣave kṛte
17.11
chātrāntevāsinau śiṣye.......................
dve ārabdhyādhyayanānāṃ baṭūnām
…………………śaikṣāḥ prāthamakalpikāḥ
ekaṃ samānaśākhādhyetṛṇām
ekabrahmavratācārā mithaḥ sabrahmacāriṇaḥ
17.12
ekaṃ sahādhyāyinām
satīrthyāstvekaguravaḥ………………………
ekaṃ kṛtāgnicitasya
………………………citavānagnimagnicit
dve pāramparyopadeśasya
pāramparyopadeśe syādaitihyamitihāvyayam
17.13
ekamādyajñānasya
upajñā jñānamādyaṃ syāt…………………………
eka jñātvā prathamārambhasya
…………………………jñātvārambha upakramaḥ
sapta yajñasya
yajñaḥ savo'dhvaro yāgaḥ saptatanturmakhaḥ kratuḥ
17.14
pañcamahāyajñānāmekaikam
pāṭho homaścātithīnāṃ saparyā tarpaṇaṃ baliḥ
ete pañca mahāyajñā brahmayajñādināmakāḥ
17.15
nava sabhāyāḥ
samajyā pariṣadgoṣṭhī sabhāsamitisaṃsadaḥ
āsthānī klībamāsthānaṃ strīnapuṃsakayoḥ sadaḥ
17.17
ekaṃ havirgehātpūrvadiśe sthitasya sadasyagṛhasya
prāgvaṃśaḥ prāghavirgehāt
dve sadasyānām
sadasyā vidhidarśinaḥ
catvāri sāmājikānām
sabhāsadaḥ sabhāstārāḥ sabhyāḥ sāmājikāśca te
ṛtvigviśeṣāṇāṃ kramādekaikam
adhvaryūdgātṛhotāro yajuḥsāmargvedaḥ kramāt
dve ṛtvijām
āgnīdhrādyā dhanairvaryā ṛtvijo yājakāśca te
17.18
ekaṃ yajñavedikāyāḥ
vediḥ pariṣkṛtā bhūmiḥ
dve yajñārthaṃ saṃskṛtasya bhūbhāgasya
.............................same sthaṇḍilacatvare
dve yūpakaṭakasya
caṣālo yūpakaṭakaḥ
kumbā sugahanā vṛtiḥ
17.21
ekam dakṣiṇāgnitaḥ saṃskṛtāgneḥ
trīṇyagneḥ priyāyāḥ
athāgnāyī svāhā ca hutabhukpriyā
17.22
trīṇi agneḥ priyāyām
ekaṃ gāyatryādīnām
gāyatrīpramukhaṃ chandaḥ...............................
( 1 ) || || ṣaḍakṣarapadā gāyatrī| pramukhapadena uṣṇigganuṣṭubbṛhatī-paṅktitriṣṭubjagatyatijagatīśakvarītyādi ekākṣaravṛddhyā bodhyam
chandasām
ekaṃ haviṣyānnasya
havyagāke caruḥ pumān
17.23
ekaṃ 'pakvoṣmākṣīre dadhiyogato yā vikṛtiḥ tasyāḥ
āmikṣā sā śrṛtoṣṇe yā kṣīre syādadhiyogataḥ
ekam āmikṣāyāḥ
ekaṃ mṛgacarmaṇā racitavyajanasya
dhavitraṃ vyajanaṃ tadvadracitaṃ mṛgacarmaṇā
17.24
ekaṃ dadhiyuktaghṛtasya
pṛṣadājyaṃ sadadhyājye ................................
dve kṣīrānnasya
............................ paramānnaṃ tu pāyasam
dve havyakavyayoḥ
havyakavye daivapaitre anne ............................
ekaṃ sruvādikasya
.......................... pātraṃ sruvādikam
17.25
catvāri sruvabhedānām
dhruvopabhṛjjuhūrnā tu sruvo bhedāḥ srucaḥ striyaḥ
ekaṃ kratāvabhimantritapaśoḥ
upākṛtaḥ paśurasau yo'bhimantrya kratau hataḥ
17.26
trīṇi yāgārthapaśuhananasya
paramparākaṃ śamanaṃ prokṣaṇaṃ ca vadhārthakam
trīṇi yajñahatapaśoḥ
vācyaliṅgāḥ pramītopasampannaprokṣitā hate
17.27
trīṇi yajñahatapaśoḥ
dve haviṣaḥ:
sāṃnāyyaṃ haviḥ:.............................
ekaṃ hutasya
.........................agnau tu hutaṃ triṣu vaṣaṭkṛtam
ekamiṣṭipūrvakasnānaviśeṣasya
dīkṣānto'vabhṛtho yajñaḥ.............................
ekaṃ yajñakarmayogyadvijadravyādeḥ
...........................tatkarmārhaṃ tu yajñiyam
17.28
triṣu ..........................................
ekaṃ yajñakarmaṇaḥ:
.....................atha kratukarmeṣṭam..................
ekaṃ khātādikarmaṇaḥ
...............................pūrtaṃ khātādikarmaṇi
amṛtaṃ vighaso' yajñaśeṣabhojanaśeṣayoḥ
17.29
tyāgo vihāyitaṃ dānamutsarjanavisarjane
viśrāṇanaṃ vitaraṇaṃ sparśanaṃ pratipādanam
17.30
prādeśanaṃ nirvapaṇamapavarjanamaṃhatiḥ
mṛtārthaṃ tadahe dānaṃ triṣu syādaurdhvadaihikam
17.31
pitṛdānaṃ nivāpaḥ syāt ························
śrāddhaṃ tatkarma śāśvataḥ
anvāhārtha māsikaḥ ...........................
aṃśo'ṣṭamo'hnaḥ kutapo'striyām
17.32
paryeṣaṇā parīṣṭiścānveṣaṇā ca gaveṣaṇā
catvāri yācanāyāḥ
yāccābhiśastiryārcanārthanā
17.33
ṣaṭ tu triṣu ........................
ekaikamarghyasya pādyasya ca
.................. arghyamaghārthe pādyaṃ pādāya vāriṇi
ekaika matithyarthakarmakasyā'tithinimittasiddhasya ca
kramādātithyātitheye atithyarthe'tra sādhuni
17.34
catvāri gṛhāgatasya
syurāveśika āganturatithirnā gṛhāgate
dve abhyāgatasya
prāghūrṇikaḥ prāghuṇakaśca .....................
abhyutthānanu gauravam
pūjā namasyāpacitiḥ saparyārcārhaṇāḥ samāḥ
17.35
varivasyā tu śuśrūṣā paricaryāpyupāsanā
vrajyāṭāṭyā paryaṭanam ........................
caryā tvīryāpathasthitiḥ
17.36
upasparśastvācamanam ........................
dve maunasya
atha maunamabhāṣaṇam
pañca anukramasya
ānupūrvī striyāṃ vāvṛttaparipāṭī anukramaḥ
17.37
paryāyaśca
trīṇyatikramasya
atipātastu syātparyaya upātyayaḥ
dve vratamātrasya
niyamo vratamastrī
( 1lā )pulliṅga( 2rā )puṃ-napuṃsaka hai
ekamupavāsādervihitavratasya
taccopavāsādi puṇyakam
17.38
dve upavāsasya
aupavastaṃ tūpavāsaḥ
dve vivekasya
vivekaḥ pṛthagātmatā
ekaṃ sadācārapālana-vedābhyāsayoḥ sampteḥ
syādbrahmavarcasaṃ vṛttādhyayanarddhiḥ
ekaṃ vedādhyayane kṛtā''ñjaleḥ
athāñjaliḥ
17.39
ekaṃ vedapāṭhe sukhanirgatajalabindūnām
pāṭhe vipruṣo brahmabindavaḥ
ekaṃ dhyānayogayorāsanasya
dhyānayogāsane brahmāsanam
trīṇi vidhānasya
kalpe vidhikramau
17.40
ekamādyavidheḥ
mukhyaḥ syātprathamaḥ kalpo.......................
ekaṃ gauṇavidheḥ
.........................anukalpastato'dhamaḥ
ekaṃ saṃskārapūrvakaśrutigrahaṇasya
saṃskārapūrvaṃ grahaṇaṃ syādupākaraṇaṃ śruteḥ
17.41
dve nāmagotroktipūrvakanamaskāraviśeṣasya
same tu pādagrahaṇamabhivādanamityubhe
17.41-2
pañca saṃnyāsinām
bhikṣuḥ parivrāṭ karmandī pārāśarya'pi maskarī
17.42
trīṇi tapasvinaḥ
tapasvī tāpasaḥ pārikāṅkṣī
dve maunavratinaḥ
vācaṃyamo muniḥ
ekaṃ tapaḥkleśasahasya
tapaḥkleśasaho dāntaḥ
dve brahmacāriṇaḥ
vārṇino brahmacāriṇaḥ
17.43
dve ṛṣisāmānyasya
ṛṣayaḥ satyavacasaḥ
dve kṛtasamāvartanasya
snātakastvāplavavavratī
dve yatīnām
ye nirjitendriyagrāmā yatino yatayaśca te
17.44
dve niyamavaśādbhūmiviśeṣaśāyinaḥ
yaḥ sthaṇḍile vratavaśācchete sthaṇḍilaśāyyasau
sthāṇḍilaśca ……………………………………
dve nivṛttarajastamoguṇānāṃ vyāsādīnām
………… atha virajastamasaḥ syurdvayātigāḥ
17.45
trīṇi pavitrasya
pavitraḥ prayataḥ pūtaḥ ……………………………
dve duḥśāstravartināṃ bauddhakṣapaṇakādīnām
…………………………pāṣaṇḍāḥ sarvaliṅginaḥ
ekaṃ pālāśadaṇḍasya
pālāśo daṇḍa āṣāḍho vrate……………………
ekaṃ vaiṇavadaṇḍasya
……………………rāmbhastu vaiṇavaḥ
17.46
dve vratināṃ jalapātrasya
astrī kamaṇḍaluḥ kuṇḍī………………………
ekaṃ vratināmāsanasya
……………………………vratināmāsanaṃ vṛṣī
trīṇi mṛgacarmaṇaḥ
ajinaṃ carma kṛttiḥ strī……………………
ekaṃ bhikṣāsamūhasya
……………………bhaikṣaṃ bhikṣākadambakam
17.47
dve vedādhyayanasya
svādhyāyaḥ syājjapaḥ……………….
trīṇi somalatākaṇḍanasya
……………………sutyābhiṣavaḥ savanaṃ ca sā
sarvainasāmapadhvaṃsi japyaṃ triṣvaghamarṣaṇam
17.46-2
darśaśca paurṇamāsaśca yāgau pakṣāntayoḥ pṛthak
śarīrasādhanāpekṣaṃ nityaṃ yatkarma tadyamaḥ
17.49
134 ) 'yamaḥ samupaniviṣu ca' ( 3.3.63 ) ityap vā| 'yamo'nyaliṅgo yamaje nā kāke śamane śanau| śarīrasādhanāpekṣanityakarmaṇi saṃyame' ( iti medinī )|| ( 1 ) || || śarīramātreṇa sādhyaṃ yāvajjīvaṃ kāryaṃ satyāsteyāhiṃsādi yat tasyaikam naityikakarmaṇaḥ
niyamastu sa yatkarmānityamāgantusādhanam
dve vāmaskandhārpitayajñopavītasya
upavītaṃ yajñasūtraṃ proddhṛte dakṣiṇe kare
17.50
ekaṃ viparītadhṛtabrahmasūtrasya
prācīnāvītamanyasmin ..............................
ekaṃ kaṇṭhalambitayajñasūtrasya
.........................nivītaṃ kaṇṭhalambitam
ekaṃ devatīrthasya
aṅgulyagre tīrthaṃ daivam ..............................
ekaṃ kāyatīrthasya
.....................svalpāṅgulyormūle kāyam
17.51
ekaṃ pitṛtīrthasya
madhye'ṅguṣṭhāṅgulyoḥ pitryam ..............................
ekaṃ brāhmatīrthasya
.........................mūle hyaṅguṣṭhasya brāhmam
trīṇi brahmasāyujyasya
syādbrahmabhūyaṃ brahmatvaṃ brahmasāyujyamityapi
17.52
trīṇi devasāyujyasya
devabhūyādikaṃ tadvat ........................
ekaṃ sāntapanādeḥ
.........................kṛcchraṃ sāṃtapanādikam
ekaṃ prāyopaveśasya
saṃnyāsavatyanaśane pumān prāyaḥ.................
dve naṣṭāgneḥ
.........................atha vīrahā
17.53
naṣṭāgniḥ...............................
ekaṃ paradhanādyabhilāṣāddambhena kṛtadhyānamaunādeḥ
.................kuhanā lobhānmithyeryāpathakalpanā
ekamupanayanasaṃskārahīnasya
vrātyaḥ saṃskārahīnaḥ syāt ...................
dve vedādhyayanarahitasya
asvādhyāyo nirākṛtiḥ
17.54
dve jīvikārthaṃ jaṭādidhāriṇaḥ
dharmadhvajī liṅgavṛttiḥ ...................
dve khaṇḍitabrahmacaryasya
...................avakīrṇo kṣatavrataḥ
ekaikamabhinirmuktābhyuditayoḥ
supte yasminnastameti supte yasminnudeti ca
17.55
aṃśumānabhinirmuktābhyuditau ca yathākramam
ekaṃ jyeṣṭhe vivāharahite vivāhitakaniṣṭhasya
parivettānujo'nūḍhe jyeṣṭhe dāraparigrahāt
17.56
ekaṃ kaniṣṭhe vivāhite'vivāhitajyeṣṭhasya
parivittistu tajjyāyān ...................
ṣaṭ vivāhasya
........................vivāhopayamau samau
tathā pariṇayodvāhopayāmāḥ pāṇipīḍanam
17.57
pañca maithunasya
vyavāyo grāmyadharmo maithunaṃ nidhuvanaṃ ratam
ekaṃ trivargasya
trivargo dharmakāmārthaiḥ ........................
ekaṃ caturvargasya
........................caturvargaḥ samokṣakaiḥ
17.57.p1
ekaṃ caturbhadrasya
sabalaistaiścaturbhadram ........................
ekaṃ varavayasyādīnām
janyāḥ snigdhā varasya ye ............
iti brahmavargaḥ:
aṣṭāvimānsamāsena strīvivāhātribodhata
brāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathāsuraḥ
Linked texts (16)
- Nāmaliṅgānuśāsana (Amarakośa) — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośasaṃgraha — Sanskrit
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sudhā (Bhānuji) — Bhānuji, Sanskrit
- Amarakośa Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Nāmaliṅgānuśāsana Amarakośa — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośa or Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarasāra — Mahādeva Śivarāmagole, Sanskrit
- Kalpadrukośa — Keśavabhaṭṭa 1635, Sanskrit
- Vaijayantī — Yādavaprakāśa, Sanskrit
- Kośakalpataru — Viśvanātha, Sanskrit
- Kalpatarukośa — Keśava, Sanskrit
- Naiṣadhacaritaprakāśa — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Śabdaratnāvalī — Mathureśa Vidyālaṅkāra 1641, Sanskrit
- Śabdaratnākara (Vāmana Bhaṭṭa Bāṇa) — Vāmana Bhaṭṭa Bāṇa, Sanskrit
- Liṅgādisaṅgraha / Trikaṇḍa — Sanskrit