Pramāṇa · Search · About · API

Sudha (Ramashrama) 17

Sudhā (Rāmāśrama) 17

Language
Sanskrit

Contents

17.2

dve upādhyāyasya
upādhyāyo'dhyāpakaḥ
ekaṃ saṃskārādikarturguroḥ
atha sa niṣekādikṛdguruḥ
dve sāṃkhyaśāstrajñasya
satkāryeṃ sāṃkhyakāpilau

17.7

ekam saṃskārādikarturguroḥ
ekamācāryasya
mantravyākhyākṛdācāryaḥ ......................
trīṇi yajamānasya
......................ādeṣṭā tvadhvare vratī

17.8

yaṣṭā ca yajamānaśca......................
ekaṃ somayājiyajamānasya
......................sa somavati dīkṣitaḥ
dve yajanaśīlasya
ijyāśīlo yāyajūkaḥ.............
ekaṃ savidhiyajñakartṛkasya
......................yajvā tu vidhineṣṭavān

17.9

sa gīrpatīṣchā sthapatiḥ.................
.........................somapītī tu somapaḥ
sarvavedāḥ sa yeneṣṭo yāgaḥ sarvasvadakṣiṇaḥ

17.10

anūcānaḥ pravacane sāṅge'dhītī...................
...............................gurostu yaḥ
labdhānujñaḥ samāvṛttaḥ...........................
.......................sutvā tvabhiṣave kṛte

17.11

chātrāntevāsinau śiṣye.......................
dve ārabdhyādhyayanānāṃ baṭūnām
…………………śaikṣāḥ prāthamakalpikāḥ
ekaṃ samānaśākhādhyetṛṇām
ekabrahmavratācārā mithaḥ sabrahmacāriṇaḥ

17.12

ekaṃ sahādhyāyinām
satīrthyāstvekaguravaḥ………………………
ekaṃ kṛtāgnicitasya
………………………citavānagnimagnicit
dve pāramparyopadeśasya
pāramparyopadeśe syādaitihyamitihāvyayam

17.13

ekamādyajñānasya
upajñā jñānamādyaṃ syāt…………………………
eka jñātvā prathamārambhasya
…………………………jñātvārambha upakramaḥ
sapta yajñasya
yajñaḥ savo'dhvaro yāgaḥ saptatanturmakhaḥ kratuḥ

17.14

pañcamahāyajñānāmekaikam
pāṭho homaścātithīnāṃ saparyā tarpaṇaṃ baliḥ
ete pañca mahāyajñā brahmayajñādināmakāḥ

17.15

nava sabhāyāḥ
samajyā pariṣadgoṣṭhī sabhāsamitisaṃsadaḥ
āsthānī klībamāsthānaṃ strīnapuṃsakayoḥ sadaḥ

17.17

ekaṃ havirgehātpūrvadiśe sthitasya sadasyagṛhasya
prāgvaṃśaḥ prāghavirgehāt
dve sadasyānām
sadasyā vidhidarśinaḥ
catvāri sāmājikānām
sabhāsadaḥ sabhāstārāḥ sabhyāḥ sāmājikāśca te
ṛtvigviśeṣāṇāṃ kramādekaikam
adhvaryūdgātṛhotāro yajuḥsāmargvedaḥ kramāt
dve ṛtvijām
āgnīdhrādyā dhanairvaryā ṛtvijo yājakāśca te

17.18

ekaṃ yajñavedikāyāḥ
vediḥ pariṣkṛtā bhūmiḥ
dve yajñārthaṃ saṃskṛtasya bhūbhāgasya
.............................same sthaṇḍilacatvare
dve yūpakaṭakasya
caṣālo yūpakaṭakaḥ
kumbā sugahanā vṛtiḥ

17.21

ekam dakṣiṇāgnitaḥ saṃskṛtāgneḥ
trīṇyagneḥ priyāyāḥ
athāgnāyī svāhā ca hutabhukpriyā

17.22

trīṇi agneḥ priyāyām
ekaṃ gāyatryādīnām
gāyatrīpramukhaṃ chandaḥ...............................
( 1 ) || || ṣaḍakṣarapadā gāyatrī| pramukhapadena uṣṇigganuṣṭubbṛhatī-paṅktitriṣṭubjagatyatijagatīśakvarītyādi ekākṣaravṛddhyā bodhyam
chandasām
ekaṃ haviṣyānnasya
havyagāke caruḥ pumān

17.23

ekaṃ 'pakvoṣmākṣīre dadhiyogato yā vikṛtiḥ tasyāḥ
āmikṣā sā śrṛtoṣṇe yā kṣīre syādadhiyogataḥ
ekam āmikṣāyāḥ
ekaṃ mṛgacarmaṇā racitavyajanasya
dhavitraṃ vyajanaṃ tadvadracitaṃ mṛgacarmaṇā

17.24

ekaṃ dadhiyuktaghṛtasya
pṛṣadājyaṃ sadadhyājye ................................
dve kṣīrānnasya
............................ paramānnaṃ tu pāyasam
dve havyakavyayoḥ
havyakavye daivapaitre anne ............................
ekaṃ sruvādikasya
.......................... pātraṃ sruvādikam

17.25

catvāri sruvabhedānām
dhruvopabhṛjjuhūrnā tu sruvo bhedāḥ srucaḥ striyaḥ
ekaṃ kratāvabhimantritapaśoḥ
upākṛtaḥ paśurasau yo'bhimantrya kratau hataḥ

17.26

trīṇi yāgārthapaśuhananasya
paramparākaṃ śamanaṃ prokṣaṇaṃ ca vadhārthakam
trīṇi yajñahatapaśoḥ
vācyaliṅgāḥ pramītopasampannaprokṣitā hate

17.27

trīṇi yajñahatapaśoḥ
dve haviṣaḥ:
sāṃnāyyaṃ haviḥ:.............................
ekaṃ hutasya
.........................agnau tu hutaṃ triṣu vaṣaṭkṛtam
ekamiṣṭipūrvakasnānaviśeṣasya
dīkṣānto'vabhṛtho yajñaḥ.............................
ekaṃ yajñakarmayogyadvijadravyādeḥ
...........................tatkarmārhaṃ tu yajñiyam

17.28

triṣu ..........................................
ekaṃ yajñakarmaṇaḥ:
.....................atha kratukarmeṣṭam..................
ekaṃ khātādikarmaṇaḥ
...............................pūrtaṃ khātādikarmaṇi
amṛtaṃ vighaso' yajñaśeṣabhojanaśeṣayoḥ

17.29

tyāgo vihāyitaṃ dānamutsarjanavisarjane
viśrāṇanaṃ vitaraṇaṃ sparśanaṃ pratipādanam

17.30

prādeśanaṃ nirvapaṇamapavarjanamaṃhatiḥ
mṛtārthaṃ tadahe dānaṃ triṣu syādaurdhvadaihikam

17.31

pitṛdānaṃ nivāpaḥ syāt ························
śrāddhaṃ tatkarma śāśvataḥ
anvāhārtha māsikaḥ ...........................
aṃśo'ṣṭamo'hnaḥ kutapo'striyām

17.32

paryeṣaṇā parīṣṭiścānveṣaṇā ca gaveṣaṇā
catvāri yācanāyāḥ
yāccābhiśastiryārcanārthanā

17.33

ṣaṭ tu triṣu ........................
ekaikamarghyasya pādyasya ca
.................. arghyamaghārthe pādyaṃ pādāya vāriṇi
ekaika matithyarthakarmakasyā'tithinimittasiddhasya ca
kramādātithyātitheye atithyarthe'tra sādhuni

17.34

catvāri gṛhāgatasya
syurāveśika āganturatithirnā gṛhāgate
dve abhyāgatasya
prāghūrṇikaḥ prāghuṇakaśca .....................
abhyutthānanu gauravam
pūjā namasyāpacitiḥ saparyārcārhaṇāḥ samāḥ

17.35

varivasyā tu śuśrūṣā paricaryāpyupāsanā
vrajyāṭāṭyā paryaṭanam ........................
caryā tvīryāpathasthitiḥ

17.36

upasparśastvācamanam ........................
dve maunasya
atha maunamabhāṣaṇam
pañca anukramasya
ānupūrvī striyāṃ vāvṛttaparipāṭī anukramaḥ

17.37

paryāyaśca
trīṇyatikramasya
atipātastu syātparyaya upātyayaḥ
dve vratamātrasya
niyamo vratamastrī
( 1lā )pulliṅga( 2rā )puṃ-napuṃsaka hai
ekamupavāsādervihitavratasya
taccopavāsādi puṇyakam

17.38

dve upavāsasya
aupavastaṃ tūpavāsaḥ
dve vivekasya
vivekaḥ pṛthagātmatā
ekaṃ sadācārapālana-vedābhyāsayoḥ sampteḥ
syādbrahmavarcasaṃ vṛttādhyayanarddhiḥ
ekaṃ vedādhyayane kṛtā''ñjaleḥ
athāñjaliḥ

17.39

ekaṃ vedapāṭhe sukhanirgatajalabindūnām
pāṭhe vipruṣo brahmabindavaḥ
ekaṃ dhyānayogayorāsanasya
dhyānayogāsane brahmāsanam
trīṇi vidhānasya
kalpe vidhikramau

17.40

ekamādyavidheḥ
mukhyaḥ syātprathamaḥ kalpo.......................
ekaṃ gauṇavidheḥ
.........................anukalpastato'dhamaḥ
ekaṃ saṃskārapūrvakaśrutigrahaṇasya
saṃskārapūrvaṃ grahaṇaṃ syādupākaraṇaṃ śruteḥ

17.41

dve nāmagotroktipūrvakanamaskāraviśeṣasya
same tu pādagrahaṇamabhivādanamityubhe

17.41-2

pañca saṃnyāsinām
bhikṣuḥ parivrāṭ karmandī pārāśarya'pi maskarī

17.42

trīṇi tapasvinaḥ
tapasvī tāpasaḥ pārikāṅkṣī
dve maunavratinaḥ
vācaṃyamo muniḥ
ekaṃ tapaḥkleśasahasya
tapaḥkleśasaho dāntaḥ
dve brahmacāriṇaḥ
vārṇino brahmacāriṇaḥ

17.43

dve ṛṣisāmānyasya
ṛṣayaḥ satyavacasaḥ
dve kṛtasamāvartanasya
snātakastvāplavavavratī
dve yatīnām
ye nirjitendriyagrāmā yatino yatayaśca te

17.44

dve niyamavaśādbhūmiviśeṣaśāyinaḥ
yaḥ sthaṇḍile vratavaśācchete sthaṇḍilaśāyyasau
sthāṇḍilaśca ……………………………………
dve nivṛttarajastamoguṇānāṃ vyāsādīnām
………… atha virajastamasaḥ syurdvayātigāḥ

17.45

trīṇi pavitrasya
pavitraḥ prayataḥ pūtaḥ ……………………………
dve duḥśāstravartināṃ bauddhakṣapaṇakādīnām
…………………………pāṣaṇḍāḥ sarvaliṅginaḥ
ekaṃ pālāśadaṇḍasya
pālāśo daṇḍa āṣāḍho vrate……………………
ekaṃ vaiṇavadaṇḍasya
……………………rāmbhastu vaiṇavaḥ

17.46

dve vratināṃ jalapātrasya
astrī kamaṇḍaluḥ kuṇḍī………………………
ekaṃ vratināmāsanasya
……………………………vratināmāsanaṃ vṛṣī
trīṇi mṛgacarmaṇaḥ
ajinaṃ carma kṛttiḥ strī……………………
ekaṃ bhikṣāsamūhasya
……………………bhaikṣaṃ bhikṣākadambakam

17.47

dve vedādhyayanasya
svādhyāyaḥ syājjapaḥ……………….
trīṇi somalatākaṇḍanasya
……………………sutyābhiṣavaḥ savanaṃ ca sā
sarvainasāmapadhvaṃsi japyaṃ triṣvaghamarṣaṇam

17.46-2

darśaśca paurṇamāsaśca yāgau pakṣāntayoḥ pṛthak
śarīrasādhanāpekṣaṃ nityaṃ yatkarma tadyamaḥ

17.49

134 ) 'yamaḥ samupaniviṣu ca' ( 3.3.63 ) ityap vā| 'yamo'nyaliṅgo yamaje nā kāke śamane śanau| śarīrasādhanāpekṣanityakarmaṇi saṃyame' ( iti medinī )|| ( 1 ) || || śarīramātreṇa sādhyaṃ yāvajjīvaṃ kāryaṃ satyāsteyāhiṃsādi yat tasyaikam naityikakarmaṇaḥ
niyamastu sa yatkarmānityamāgantusādhanam
dve vāmaskandhārpitayajñopavītasya
upavītaṃ yajñasūtraṃ proddhṛte dakṣiṇe kare

17.50

ekaṃ viparītadhṛtabrahmasūtrasya
prācīnāvītamanyasmin ..............................
ekaṃ kaṇṭhalambitayajñasūtrasya
.........................nivītaṃ kaṇṭhalambitam
ekaṃ devatīrthasya
aṅgulyagre tīrthaṃ daivam ..............................
ekaṃ kāyatīrthasya
.....................svalpāṅgulyormūle kāyam

17.51

ekaṃ pitṛtīrthasya
madhye'ṅguṣṭhāṅgulyoḥ pitryam ..............................
ekaṃ brāhmatīrthasya
.........................mūle hyaṅguṣṭhasya brāhmam
trīṇi brahmasāyujyasya
syādbrahmabhūyaṃ brahmatvaṃ brahmasāyujyamityapi

17.52

trīṇi devasāyujyasya
devabhūyādikaṃ tadvat ........................
ekaṃ sāntapanādeḥ
.........................kṛcchraṃ sāṃtapanādikam
ekaṃ prāyopaveśasya
saṃnyāsavatyanaśane pumān prāyaḥ.................
dve naṣṭāgneḥ
.........................atha vīrahā

17.53

naṣṭāgniḥ...............................
ekaṃ paradhanādyabhilāṣāddambhena kṛtadhyānamaunādeḥ
.................kuhanā lobhānmithyeryāpathakalpanā
ekamupanayanasaṃskārahīnasya
vrātyaḥ saṃskārahīnaḥ syāt ...................
dve vedādhyayanarahitasya
asvādhyāyo nirākṛtiḥ

17.54

dve jīvikārthaṃ jaṭādidhāriṇaḥ
dharmadhvajī liṅgavṛttiḥ ...................
dve khaṇḍitabrahmacaryasya
...................avakīrṇo kṣatavrataḥ
ekaikamabhinirmuktābhyuditayoḥ
supte yasminnastameti supte yasminnudeti ca

17.55

aṃśumānabhinirmuktābhyuditau ca yathākramam
ekaṃ jyeṣṭhe vivāharahite vivāhitakaniṣṭhasya
parivettānujo'nūḍhe jyeṣṭhe dāraparigrahāt

17.56

ekaṃ kaniṣṭhe vivāhite'vivāhitajyeṣṭhasya
parivittistu tajjyāyān ...................
ṣaṭ vivāhasya
........................vivāhopayamau samau
tathā pariṇayodvāhopayāmāḥ pāṇipīḍanam

17.57

pañca maithunasya
vyavāyo grāmyadharmo maithunaṃ nidhuvanaṃ ratam
ekaṃ trivargasya
trivargo dharmakāmārthaiḥ ........................
ekaṃ caturvargasya
........................caturvargaḥ samokṣakaiḥ

17.57.p1

ekaṃ caturbhadrasya
sabalaistaiścaturbhadram ........................
ekaṃ varavayasyādīnām
janyāḥ snigdhā varasya ye ............
iti brahmavargaḥ:
aṣṭāvimānsamāsena strīvivāhātribodhata
brāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathāsuraḥ

Linked texts (16)