Pramāṇa · Search · About · API

Sudha (Ramashrama) 18: atha kṣatriyavargaḥ

Sudhā (Rāmāśrama) 18

Language
Sanskrit

atha kṣatriyavargaḥ

18.1

pañca kṣatriyasya
mūrdhābhiṣikto rājanyo bāhujaḥ kṣatriyo virāṭ
sapta rājño nāmāni
rājñi rāṭpārthivakṣamābhṛnnṛpabhūpamahīkṣitaḥ

18.2

ekaṃ sarvasannihitanṛpavaśakāriṇaḥ
rājā tu praṇatāśeṣasāmantaḥ syādadhīśvaraḥ
dve āsamudrakṣitīśasya
cakravartī sārvabhaumaḥ ...........................
ekaṃ māṇḍalikasya
.....................nṛpo'nyo maṇḍaleśvaraḥ

18.3

ekamiṣṭarājasūyādiviśeṣaṇatrayaviśiṣṭasārvabhaumasya
yeneṣṭaṃ rājasūyena maṇḍalasyeśvaraśca yaḥ
śāsti yaścājñayā rājñaḥ sa samrāṭ.....
ekaikaṃ nṛpatigaṇasya kṣatriyagaṇasya ca
.....................atha rājakam

18.4

rājanyakaṃ ca nṛpatikṣatriyāṇāṃ gaṇe kramāt
trīṇi dhīsacivasya
mantrī dhīsacivo'mātyaḥ.........................
• mantrī yā vajīra ke 3 nāma–1. mantrin, 2. dhīsaciva aura 3. amātya
ekaṃ karmasacivasya
.................anye karmasacivāstataḥ

18.4-2

• musāhiba yā choṭe vajīra kā nāma–1. karmasaciva

18.5

dve pradhānasya
mahāmātrāḥ pradhānāni........................
dve dharmādhyakṣasya
...................purodhāstu purohitaḥ
• purohita ke 2 nāma–1. purodhas aura 2. purohita
dve prāḍvivākasya
draṣṭari vyavahārāṇāṃ prāḍvivākākṣadarśakau

18.5-2

• vyavahāroṃ ( ṛṇādikoṃ ) ke viṣaya meṃ vādī-prativādī ( muddaī-muddāleha ) dvārā banāe mukadame ke nirṇaya karane vāle nyāyādhīśa vicārādhīśa ke 2 nāma–1. prāḍvivāka aura 2. akṣadarśaka

18.6

pañca dvārapālasya
pratīhāro dvārapālo dvāḥstho dvāḥsthitadarśakāḥ
dvayaṃ rājarakṣakagaṇasya
rakṣivargastvanīkasthaḥ
dve adhyakṣasya
athādhyakṣādhikṛtau samau

18.7

ekamekagrāmādhikṛtasya
sthayuko'dhikṛto grāme
ekaṃ bahugrāmādhikṛtasya
gopo grāmeṣu bhūriṣu
dve svarṇādhyakṣasya
bhaurikaḥ kanakādhyakṣaḥ
rūpyādhyakṣastu naiṣkikaḥ

18.8

antaḥpure tvadhikṛtaḥ syādantarvaṃśiko janaḥ
catvāri rājñāṃ stryagāre bahī rakṣādhikṛtasya
sauvidallāḥ kañcukinaḥ sthāpatyā
sauvidāśca te

18.9

śaṇḍho varṣavarastulyau ...................
trīṇi sevakasya
sevakārthyanujīvinaḥ
trīṇi sevakasya
ekaṃ svadeśādanyatarasya rājaḥ
viṣayānantaro rājā śatruḥ
ekaṃ mitrasya
mitramataḥ param

18.10

ekaṃ śatrumitrābhyāṃ parasya rājaḥ
udāsīnaḥ parataraḥ ......................
ekaṃ jigīṣoḥ pṛṣṭhabhāgasthitasya rājñaḥ
pārṣṇigrāhastu pṛṣṭhataḥ
ekonaviṃśatiḥ śatroḥ
ripau vairisapatnāridviṣaddveṣaṇadurhadaḥ

18.11

dviṭvipakṣāhitāmitradasyuśātravaśatravaḥ
abhighātiparārātipratyarthiparipanthinaḥ

18.12

trīṇi tulyavayaskapriyasya
vayasyaḥ snigdhaḥ savayāḥ
trīṇi mitrasya
atha mitraṃ sakhā suhṛt
ekaṃ maitryāḥ
sakhyaṃ sāptapadīnaṃ syāt
dve ānukūlyasya
anurodho'nuvartanam

18.13

sapta cārapuruṣasya
yathārhavarṇaḥ praṇidhirapasarpaścaraḥ spaśaḥ
cāraśca gūḍhapuruṣaśca
viśvāsādhārasya
āptaḥ pratyayitastriṣu

18.14

aṣṭau jyautiṣikasya
sāṃvatsaro jyautiṣiko daivajñagaṇakāvapi
syurmauhūrtikamauhūrtajñānikārtāntikā api

18.15

dve jñātasiddhāntasya
tāntriko jñātasiddhāntaḥ·····················
dve gṛhapateḥ
·····················sattrī gṛhapatiḥ samau
catvāri lekhakasya
lipiṃkaro'kṣaracaṇo'kṣaracuñcuśca lekhake

18.16

likhitākṣaravinyāse lipirlibirubhe striyau
dve saṃdeśaharasya
syātsaṃdeśaharo dūtaḥ.........................
ekaṃ dūtakarmaṇaḥ
.......................dūtyaṃ tadbhāvakarmaṇī

18.17

pañca pathikasya
adhvanīno'dhvago'dhvanyaḥ pānthaḥ pathika ityapi
sapta rājyāṅgānām
svāmyamātyasuhṛtkoṣarāṣṭradurgabalāni ca

18.18

rājyāṅgāni prakṛtayaḥ paurāṇāṃ śreṇayo'pi ca
ekaṃ ṣaḍ guṇānām
saṃdhirnā vigraho yānamāsanaṃ dvaidhamāśrayaḥ

18.19

ṣaḍ guṇāḥ ..............................
śaktyastisraḥ prabhāvotsāhamantrajāḥ
kṣayaḥ sthānaṃ ca vṛddhiśca trivargo nītivedinām

18.20

dve koṣadaṇḍajatejasaḥ
sa pratāpaḥ prabhāvaśca yattejaḥ kośadaṇḍajam
ekaikaṃ nṛpopāyacatuṣṭayānām
bhedo daṇḍaḥ sāma dānamityupāyacatuṣṭayam

18.21

trīṇi daṇḍasya
sāhasaṃ tu damo daṇḍaḥ...............................
dve sāmnaḥ
..........................sāma sāntvamatho samau
dve bhedasya
bhedopajāpau..............................
upadhā dharmārthakāmabhayairyatparīkṣaṇam

18.22

pañca triṣu.................................
aṣaḍakṣīṇo yastṛtīyādyagocaraḥ
sapta vijanasya
viviktavijanacchannaniḥśalākāstathā rahaḥ

18.23

rahaścopāṃśu cāliṅge.............................
rahasyaṃ tadbhave triṣu
dve viśvāsasya
samau visrambhaviśvāsau.......................
dve rūpādbhraṃśasya
śreṣo bhraṃśo yathocitāt

18.24

pañca nyāyasya
abhreṣanyāyakalpāstu deśarūpaṃ samañjasam
ṣaṭ nyāyādanapetasya dravyādeḥ
yuktamaupayikaṃ labhyaṃ bhajamānābhinītavat

18.25

nyāyyaṃ ca triṣu ṣaṭ......
dve yuktāyuktaparīkṣāyāḥ
sampradhāraṇā tu samarthanam
ṣaḍājñāyāḥ
avavādastu nirdeśo nideśaḥ śāsanaṃ ca saḥ

18.26

śiṣṭiśśājñā ca......
catvāri nyāyamārgasthiteḥ:
saṃsthā tu maryādā dhāraṇā sthitiḥ
trīṇyaparādhasya
āgo'parādho mantuśca
dve bandhanasya
same tūdānabandhane

18.27

ekaṃ dviguṇadaṇḍasya
dvipādyo dviguṇo daṇḍaḥ
trīṇi karṣakādibhyo rājagrāhyabhāgasya
bhāgadheyaḥ karo baliḥ
ekaṃ ghaṭṭādideyarājagrāhyabhāgasya
ghaṭṭādideyaṃ śulko'strī
........................prābhṛtaṃ tu pradeśanam

18.28

upāyanamupagrāhyamupahārastathopadā........
yautakādi tu yadeyaṃ sudāyo haraṇaṃ ca tat

18.29

tatkālastu tadātvaṃ syāt ........................
........................uttaraḥ kāla āyatiḥ
sāṃdṛṣṭikaṃ phalaṃ sadyaḥ.............................
............udarkaḥ phalamuttaram

18.30

adṛṣṭaṃ vahnitoyādi.........................
.........................dṛṣṭaṃ svaparacakrajam
mahībhujāmahibhayaṃ svapakṣaprabhavaṃ bhayam

18.31

prakriyā tvadhikāraḥ syāt.........................
.........................cāmaraṃ tu prakīrṇakam
nṛpāsanaṃ tu yadbhadrāsanam.........................
.........................siṃhāsanaṃ tu tat

18.32

........... chatraṃ tvātapatram ........................
............................. rājastu nṛpalakṣma tat
bhadrakumbhaḥ pūrṇakumbhaḥ ............................
.................... bhṛṅgāraḥ kanakālukā

18.33

niveśaḥ śibiraṃ ṣaṇḍhe ............................
............................ sajjanaṃ tūparakṣaṇam
hastyaśvarathapādātaṃ senāṅgaṃ syāccatuṣṭayam

18.34

dantī dantāvalo hastī dvirado'nekapo dvipaḥ
mataṅgajo gajo nāgaḥ kuñjaro vāraṇaḥ karī

18.35

ibhaḥ stambheramaḥ padmī ............................
dve yūthamukhyagajasya
yūthanāthastu yūthapaḥ
dve madonmattasya
madotkaṭo madakalaḥ
dve karipotasya
kalabhaḥ kariśāvakaḥ

18.36

trīṇi kṣaranmadasya
prabhinno garjito mattaḥ
dve gatamadasya
samāvuddhāntanirmadau
dve gajasamūhasya
hāstikaṃ gajatā vṛnde
trīṇi hastinyāḥ
..................kariṇī dhenukā vaśā

18.37

dve gajakapolayoḥ
gaṇḍaḥ kaṭaḥ..........................................
dve madodakasya
.................mado dānam ...........................
dve karikarānnirgatajalasya
.........................................vamathuḥ karaśīkaraḥ
ekaṃ gajaśiraso māṃsapiṇḍasya
kumbho tu piṇḍau śirasaḥ..............................
ekaṃ gajakumbhamadhyabhāgasya
........................... tayormadhye viduḥ pumān

18.38

ekaṃ gajalalāṭasya
avagraho lalāṭaṃ syāt ............................
iṣīkā tvakṣikūṭakam
apāṅgadeśo niryāṇam ...........................
karṇamūlaṃ tu cūlikā

18.39

adhaḥ kumbhasya vāhittham ...........................
kumbhastu tasyādho vāhitthaṃ tu tato'pyadhaḥ' iti haimanāmamālā )
pratimānamadho'sya yat
āsanaṃ skandhadeśaḥ syāt ...........................
padmakaṃ vindujālakam

18.40

pakṣabhāgaḥ pārśvabhāgaḥ ...........................
dantabhāgastu yo'grataḥ
dvau pūrvapaścājjaṅghādideśau gātrāvare kramāt

18.41

totraṃ vaiṇukam
ālānaṃ bandhastambhe
atha śṛṅkhalā
anduko nigaḍo'strī syāt
aṅkuśo'strī sṛṇiḥ striyām

18.42

dūṣyā kakṣyā varatrā ca ..............
kalpanā sajjanā same
praveṇyāstaraṇaṃ varṇaḥ paristomaḥ kutho dvayoḥ

18.43

vītaṃ tvasāraṃ hastyaśvam ............................
.............................vārī tu gajabandhanī
trayodaśa ghoṭakasya
ghoṭake pītituragaturaṅgāśvaturaṅgamāḥ

18.44

vājivāhārvagandharvahayasaindhavasaptayaḥ
trayodaśa ghoṭakasya
ekaṃ kulīnāśvānām
ājāneyāḥ kulīnāḥ syuḥ ·························
dve suśikṣitāśvānām
······················· vinītāḥ sādhuvāhinaḥ

18.45

hayaviśeṣāṇāmekaikam
vanāyujāḥ pārasīkāḥ kāmbojā bālhikā hayāḥ
ekamaśvamedhīyāśvasya
yayuraśvo'śvamedhīyaḥ ·····························
ekamadhikavegaśālino'śvasya
·····················javanastu javādhikaḥ

18.46

dve bhāravāhino'śvasya
pṛṣṭhyaḥ sthaurī.......................................
ekaṃ śuklāśvasya
sitaḥ karkaḥ...............
ekaṃ rathavāhakāśvasya
rathyo voḍhā rathasya yaḥ
ekamaśvabālasya
bālaḥ kiśoraḥ.................................
trīṇayaśvāyāḥ
vāmyaścā vaḍavā...........................
ekamaśvasamūhasya
.................................vāḍavaṃ gaṇe

18.47

ekaṃ aśvaikadinagamyadeśasya
triṣvāścīnaṃ yadaśvena dinenaikena gamyate
ekamaśvamadhyabhāgasya
kaśyaṃ tu madhyamaśvānām ........................
dve aśvaśabdasya
...........................heṣā heṣā ca nisvanaḥ

18.48

dve galajatrusandhyoḥ
nigālastu galoddeśe...........................
dve aśvavṛndasya
.............................vṛnde tvāśvīyamāśvavat
aikaikamaśvagativiśeṣāṇām
āskanditaṃ dhoritakaṃ recitaṃ valgitaṃ plutam

18.49

gatayo'mūḥ pañca dhārāḥ.........................
.......................ghoṇā tu prothamastriyām
kavikā tu khalīno'strī.......................
.................śaphaṃ klībe khuraḥ pumān

18.50

trīṇi pucchasya
puccho'strī lūmalāṅgūle.......................
.......................bālahastaśca bāladhiḥ
triṣūpāvṛttaluṭhitau parāvṛtte muhurbhuvi

18.51

yāne cakriṇi yuddhārthe śatāṅgaḥ syandano rathaḥ
ekaṃ yuddhaṃ vinā yātrotsavādau sukhabhramaṇārthasya rathasya
asau puṣyarathaścakrayānaṃ na samarāya yat

18.52

karṇīrathaḥ pravahaṇaṃ ḍayanaṃ ca samaṃ trayam
klībe'naḥ śakaṭo'strī syāt ..................
..................gantrī kambalivāhyakam

18.53

śibikā yāpyayānaṃ syāt ..................
..................... dolā preṅkhādikā striyām
ubhau tu dvaipavaiyāghrau dvīpicarmāvṛte rathe

18.54

pāṇḍukambalasaṃvītaḥ syandanaḥ pāṇḍukambalī
rathe kāmbalavastrādyāḥ kambalādibhirāvṛte

18.55

triṣu dvaipādayaḥ ............................
rathyā rathakaṭyā rathavraje
dhūḥ strī klībe yānamukhaṃ ............................
syādrathāṅgamapaskaraḥ

18.56

cakraṃ rathāṅgam ............................
tasyānte nemiḥ strī syātpradhiḥ pumān
piṇḍikā nābhiḥ ........................
akṣāgrakīlake tu dvayoraṇiḥ

18.57

rathaguptirvarūtho nā ............................
kūbarastu yugaṃdharaḥ
anukarṣo dārvadhaḥ stham ..........................
prāsaṅgo nā yugāntaram

18.58

pañca vāhanamātrasya
sarvaṃ syādvāhanaṃ yānaṃ yugyaṃ pattraṃ ca dhoraṇam
ekaṃ paramparāvāhanasya
paramparāvāhanaṃ yattadvainītakamastriyām

18.59

catvāri hastipakasya
ādhoraṇā hastipakā hastyārohā niṣādinaḥ
aṣṭau rathakuṭumbinaḥ
niyantā prājitā yantā sūtaḥ kṣattā ca sārathiḥ

18.60

savyeṣṭradakṣiṇasthau ca saṃjñā rathakuṭumbinaḥ
dve rathārūḍhasya yoddhuḥ
rathinaḥ syandanārohāḥ ............................
dve aśvavārāṇām
..............aśvārohāstu sādinaḥ

18.61

trīṇi bhaṭasya
bhaṭā yodhāśca yoddhāraḥ ..................
dve senārakṣakasya
........................senārakṣāstu sainikāḥ
dve senāyāṃ militasyaikadeśībhūtasya
senāyāṃ samavetā ye sainyāste sainikāśca te

18.62

dve sahasrasaṃkhyākena gajādinā balavataḥ
valino ye sahasreṇa sāhasrāste sahasriṇaḥ
dve rathagajādeścakrapādādirakṣakasya
paridhisthaḥ paricaraḥ ..........................
senānīrvāhinīpatiḥ

18.63

kañcuko vārabāṇo'strī
yattu madhye sakañcukāḥ
badhnanti tatsārasanamadhikāṅgaḥ
atha śīrṣakam

18.64

śīrṣaṇyaṃ ca śirastre
atha tanutraṃ varma daṃśanam
uraśchadaḥ kaṅkaṭako jagaraḥ kavaco'striyām

18.65

āmuktaḥ pratimuktaśca pinaddhaścāpinaddhavat
saṃnaddho varmitaḥ sajjo daṃśito vyūḍhakaṅkaṭaḥ

18.66

triṣvāmuktādayaḥ ............................
............................varmabhṛtāṃ kāvacikaṃ gaṇe
padātipattipadagapādātikapadājayaḥ

18.67

padgaśca padikaśca ............................
dve padātisamūhasya
atha pādātaṃ pattisaṃhatiḥ
catvāri āyudhajīvinaḥ
śastrājīve kāṇḍapṛṣṭhāyudhīyāyudhikāḥ samāḥ

18.68

trīṇi śaranikṣepaniṣṇātasya
kṛtahastaḥ suprayogaviśikhaḥ kṛtapuṅkhavat
ekaṃ lakṣyāprāptaśarasya
aparāddhapṛṣatko'sau lakṣyādyaścyutasāyakaḥ

18.69

ṣaṭ dhanurdharasya
dhanvī dhanuṣmān dhānuṣko niṣaṅgayastrī dhanurdharaḥ
dve śaradhāriṇaḥ
syātkāṇḍavāṃstu kāṇḍīraḥ ................
dve śaktyāyudhadhārakasya
.................śāktīkaḥ śaktihetikaḥ

18.70

ekaikaṃ yaṣṭiparaśudhṛtoḥ
yāṣṭīkapārśvadhikau yaṣṭiparśvadhahetikau
dve khaḍgāyudhasya
naistriṃśiko'sihetiḥ syāt .................
ekaikaṃ prāsakuntāyudhinoḥ
.....................samau prāsikakauntikau

18.71

dve carmadhāriṇaḥ
carmī phalakapāṇiḥ syāt .................
dve dhvajadhārakasya
...............patākī vaijayantikaḥ
catvāri sahāyasya
anuplavaḥ sahāyaścānucaro'bhisaraḥ samāḥ

18.72

sapta purogāminaḥ
purogāgresarapraṣṭhāgrataḥ sarapuraḥ sarāḥ
purogamaḥ purogāmī .................
dve śanairgāminaḥ
mandagāmī tu mantharaḥ

18.73

dve ativegavataḥ
jaṅghālo'tijavastulyau ........................
dve jaṃghājīvinaḥ
.............................jaṅghākarikajāṅgikau
ṣaḍ vegavanmātrasya
tarasvī tvarito vegī prajavī javano javaḥ

18.74

ekaṃ jetuṃ śakyasya
jayyo yaḥ śakyate jetum ..................
ekaṃ jetuṃ yogyasya
.......................jeyo jetavyamātrake
dve jetuḥ
jaitrastu jetā ..........................
............yogacchatyalaṃ vidviṣataḥ prati

18.75

so'bhyamitryo'bhyamitrīyo'pyabhyamitrīṇa ityapi
ūrjasvalaḥ syādūrjasvī ya ūrjātiśayānvitaḥ

18.76

syādurasvānurasilaḥ............................
............................rathino rathiko rathī
kāmaṃgāmyanukāmīnaḥ............................
............................hyatyantīnastathā bhṛśam

18.77

śūro vīraśca vikrāntaḥ............................
jetā jiṣṇuśca jitvaraḥ
sāṃyugīno raṇe sādhuḥ.........................
.........................śastrājīvādayastriṣu

18.78

dhvajinī vāhinī senā pṛtanānīkinī camūḥ
varūthinī balaṃ sainyaṃ cakraṃ cānīkamastriyām

18.79

vyūhastu balavinyāsaḥ.........................
ghañ (3.3.18)| 'vyūhaḥ syādbalavinyāse nirmāṇe vṛndatarkayoḥ|' (iti medinī)|| (1)|| || balasya senāyā vinyāso vibhajya sthāpanam|| (2)|| || dve vyūhasya
ekaikaṃ senāviśeṣabhedānām
bhedā daṇḍādayo yudhi
dve vyūhapaścādbhāgasya
pratyāsāro vyūhapārṣṇiḥ
dve senāyāḥ paścādbhāgasya
sainyapṛṣṭhe pratigrahaḥ

18.80

ekaṃ senāviśeṣasya
ekebhaikarathā tryaśvā pattiḥ pañcapadātikā
ekaikaṃ senāviśeṣasya
pattyaṅgaistriguṇaiḥ sarvaiḥ kramādākhyā yathottaram

18.81

senāmukhaṃ gulmagaṇau vāhinī pṛtanā camūḥ
anīkinī
ekamakṣauhiṇyāḥ:
catvāri sampadaḥ
atha sampadi

18.82

sampattiḥ śrīśca lakṣmīśca ......................
trīṇi vipatteḥ
vipattau vipadāpadau
catvāri śastrasya
āyudhaṃ tu praharaṇaṃ śastramastram
sapta dhanuṣaḥ
.............................athāstriyau

18.83

dhanuścāpau dhanvaśarāsanakodaṇḍakārmukam
iṣvāso'pi...............................
ekaṃ karṇasya dhanuṣaḥ
........atha karṇasya kālapṛṣṭhaṃ śarāsanam

18.84

dve arjunasya dhanuṣaḥ
kapidhvajasya gāṇḍīvagāṇḍivau puṃnapuṃsakau
koṭirasyāṭanī···································
················godhe tale jyāghātavāraṇe

18.85

lastakastu dhanurmadhyam ·····························
·····················maurvī jyā śiñjinī guṇaḥ
syātpratyālīḍhamālīḍhamityādi sthānapañcakam

18.86

trīṇi lakṣyasya
lakṣaṃ lakṣyaṃ śaravyaṃ ca ............................
dve bāṇākṣepābhyāsasya
.......................śarābhyāsa upāsanam
bāṇasya dvādaśa
pṛṣatkabāṇaviśikhā ajihmagakhagāśugāḥ

18.87

kalmbamārgaṇaśarāḥ patrī ropa iṣudvayoḥ
dve lohamayabāṇasya
prakṣveḍanāstu nārācāḥ ............................
pakṣo vājaḥ
triṣūttare

18.88

nirastaḥ prahite bāṇe
viṣākte digdhaliptakau
tūṇopāsaṅgatūṇīraniṣaṅgā iṣudhirdvayoḥ

18.89

tūṣyām ...............................
khaḍge tu nistriṃśacandrahāsāsiriṣṭayaḥ
kaukṣeyako maṇḍalāgraḥ karapālaḥ kṛpāṇavat

18.90

khaḍgamuṣṭerekam
tsaruḥ khaḍgādimuṣṭau syāt ..:.....................
ekaṃ mekhalāyāḥ
.......................mekhalā tannibandhanam
trīṇi 'ḍhāla' iti khyātasya carmaṇaḥ
phalako'strī phalaṃ carma......................
phalakasya muṣṭerekam
.........................saṃgrāho muṣṭirasya yaḥ

18.91

trīṇi mudgarasya
drughaṇe mudgaraghanau…………………………
dve hasvakhaḍgasya
syādīlī karavālikā
dve aśmaprakṣepasādhanasya
bhindipālaḥ sṛgastulyau……………………
dve parighasya
parighaḥ parighātanaḥ

18.92

catvāri kuṭhārasya
dvayoḥ kuṭhāraḥ svadhitiḥ paraśuśca paraśvadhaḥ
catvāri churikāyāḥ
syācchastrī cāsiputrī ca churikā cāsidhenukā

18.93

dve śalyasya
vā puṃsi śalyaṃ śaṅkurnā ............................
dve tomarasya
.......................... śarvalā tomaro'striyām
dve kuntasya
prāsastu kuntaḥ ..................................
catvāri khaḍgādiprāntabhāgasya
..........koṇastu striyaḥ pālyaśrikoṭayaḥ

18.94

sarvābhisāraḥ sarvaughaḥ sarvasaṃnahanārthakaḥ
lohābhihāro'strabhṛtāṃ rājñāṃ nīrājanāvidhiḥ

18.95

yatsenayābhigamanamarau tadabhiṣeṇanam
yātrā vrajyābhiniryāṇaṃ prasthānaṃ gamanaṃ gamaḥ

18.96

syādāsāraḥ prasaraṇam ........................
........................pracakraṃ calitārthakam
preti| prasthitaṃ cakraṃ sainyam|| (1)
dve prasthitasainyasya
ekaṃ raṇe nirbhīkatayā gamanasya
ahitānpratyabhītasya raṇe yānamabhikramaḥ

18.17-2

dve vaitālikasya
vaitālikā bodhakarāḥ ........................
dve vandiviśeṣasya
......................cākrikā ghāṇṭikārthakāḥ
dve rājāgrato vaṃśakramasya stāvakādīnām
syurmāgadhāstu magadhāḥ ............................
dve vandinaḥ
...................... vandinaḥ stutipāṭhakāḥ

18.98

śapathādye saṃgrāmādanivartino vīrāsteṣāmekam
saṃśaptakāstu samayātsaṃgrāmādanivartinaḥ
catvāri rajasaḥ
reṇudvayoḥ striyāṃ dhūliḥ pāṃśurnā na dvayo rajaḥ

18.99

dve piṣṭasya rajasaḥ
cūrṇe kṣodaḥ ........................................
dve atyantamākule sainyādau
............samutpiñjapiñjalau bhūśamākule
catvāri patākāyāḥ
patākā vaijayantī syātketanaṃ dhvajamastriyām

18.100

ekaṃ yā yuddhabhūmiḥ khaṇḍitairgajādibhiratibhayadā tasyāḥ
sā vīrāśaṃsanaṃ yuddhabhūmiryātibhayapradā
ekaṃ ahamagre bhavāmītyāgrahapuraḥsaraṃ yuddhakāriṇaḥ
ahaṃ pūrvamahaṃ pūrvamityahaṃpūrvikā striyām

18.101

ahaṃ puruṣaḥ śaktohaṃ iti bhāvābhijñayatāṃ sainikānāmekam
āhopuruṣikā darpādyā syātsambhāvanātmani
yaḥ parasparamahaṃ śakta ityahaṃkārastasyaikam
ahamahamikā tu sā syāt......................
.............parasparaṃ yo bhavatyahaṅkāraḥ

18.102

dakṣa parākramasya
draviṇaṃ taraḥsahobalaśauryāṇi sthāma śuṣmaṃ ca
śaktiḥ parākramaprāṇau.........................
dve atiparākramasya
.....................vikramastvatiśaktitā

18.103

vṛtte bhāvini vā yuddhe yatpānaṃ tasyaikam
vīrapāṇaṃ tu tatpānaṃ vṛtte bhāvini vā raṇe
yuddhasyaikatriṃśat
yuddhamāyodhanaṃ janyaṃ pradhanaṃ pravidāraṇam

18.104

mṛdhamāskandanaṃ saṃkhyaṃ samīkaṃ samparāyakam
astriyāṃ samarānīkaraṇāḥ kalahavigrahau

18.105

samprahārābhisaṃpātakalisaṃsphoṭasaṃyugāḥ
abhyāmardasamāghātasaṃgrāmābhyāgamāhavāḥ

18.106

samudāyaḥ striyaḥ saṃyatsamityājisamidyudhaḥ
tumulaṃ raṇasaṅkule

18.107

vṛṃhitaṃ karigarjitam

18.108

visphāro dhanuṣaḥ svānaḥ
paṭahāḍambarau samau
prasabhaṃ tu balātkāro haṭhaḥ
atha skhalitaṃ chalam

18.109

ajanyaṃ klība utpāta upasargaḥ samaṃ trayam
mūrcchā tu kaśmalaṃ moho'pi ......................
avamardastu pīḍanam

18.110

abhyavaskandanaṃ tvabhyāsādanam
vijayo jayaḥ
vairaśuddhiḥ pratīkāro vairaniryātanaṃ ca sā

18.111

pradrāvodrāvasaṃdrāvasaṃdāvā vidravo dravaḥ
apakramo'payānaṃ ca
raṇe bhaṅgaḥ parājayaḥ

18.112

parājitaparābhūtau
dve nilīnasya ............................triṣu naṣṭatirohitau
pramāpaṇaṃ nivarhaṇaṃ nikāraṇaṃ viśāraṇam

18.113

pravāsanaṃ parāsanaṃ niṣūdanaṃ nihiṃsanam
nirvāsanaṃ saṃjñapanaṃ nirgranthanamapāsanam

18.114

nistarhaṇaṃ nihananaṃ kṣaṇanaṃ parivarjanam
nirvāpaṇaṃ viśasanaṃ māraṇaṃ pratighātanam

18.115

udvāsanapramathanakrathanojjāsanāni ca
ālambhapiñjaviśaraghātonmāthavadhā api

18.116

ghāta, 29. unmātha aura 30. vadha||112-115
mṛtyordaśaḥ
syātpañcatā kāladharmo diṣṭāntaḥ pralayo'tyayaḥ
anto nāśo dvayormṛtyurmaraṇaṃ nidhano striyām

18.117

sapta mṛtakasya
parāsuprāptapañcatvaparetapretasaṃsthitāḥ
mṛtapramītau triṣvete………………
citestrīṇi
………citā cityā citiḥ striyām

18.118

apagatamūrdhanaḥ kalevarasyaikam
kabandho'strī kriyāyuktamapamūrdhakalevaram
dve śmaśānasya
śmaśānaṃ syātpitṛvanam………………………
kuṇapaḥ śavamastriyām

18.119

pragrahopagraho vandyāṃ
kārā syādbandhanālaye
puṃsi bhūmyasavaḥ prāṇāścaivam
jīvo'sudhāraṇam

Linked texts (17)