Pramāṇa · Search · About · API

Sudha (Ramashrama) 21

Sudhā (Rāmāśrama) 21

Language
Sanskrit

21.1

iti dvitīyaṃ kāṇḍaṃ samāptam
tṛtīyaṃ kāṇḍam
viśeṣyanighnaiḥ saṅkīrṇairnānārthairavyayairapi
liṅgādisaṃgrahairvargāḥ sāmānye vargasaṃśrayāḥ

21.2

strīdārādyairyadviśeṣyaṃ yādṛśaiḥ prastutaṃ padaiḥ
guṇadravyakriyāśabdāstathā syustasya bhedakāḥ

21.3

trīṇi bhāgyasampannasya
sukṛtī puṇyavāndhanyaḥ.................
dve udāracetasaḥ
.............................mahecchastu mahāśayaḥ
dve praśastacetasaḥ
hṛdayāluḥ suhṛdayaḥ.............................
dve durāpe'pi kṛtye'dhyavasitakriyasya
mahotsāho mahodyamaḥ

21.4

daśa pravīṇasya
pravīṇe nipuṇābhijñavijñaniṣṇātaśikṣitāḥ
vaijñānikaḥ kṛtamukhaḥ kṛtī kuśala ityapi

21.5

śikṣite triṣu| kṣeme ca sukṛte cāpi paryāptau ca napuṃsakam' iti viśvamedinyau|| (10) || || daśa kuśalasya
dve mānyasya
pūjyaḥ pratīkṣyaḥ ..............................
dve saṃśayāpannacetasaḥ
.............sāṃśayikaḥ saṃśayāpannamānasaḥ
trīṇi dakṣiṇārhasya
dakṣiṇeyo dakṣiṇārhastatra dakṣiṇya ityapi

21.6

catvāri dānaśūrasya
syurvadānyasthūlalakṣyadānaśauṇḍā bahuprade
jaivātṛkaḥ syādāyuṣmān…………………………
…………………antarvāṇistu śāstravit

21.7

parīkṣakaḥ kāraṇikaḥ…………………………
…………………………varadastu samardhakaḥ
catvāri prasannacetasaḥ:
harṣamāṇo vikurvāṇaḥ pramanā hṛṣṭamānasaḥ

21.8

trīṇi vyākulacetasaḥ:
durmanā vimanā antarmanāḥ syāt…………………
…………………………utka unmanāḥ
dakṣiṇe saralodārau.........................
.......................sukalo dātṛbhoktari

21.9

tatpare prasitāsaktau.............................
pratīte prathitakhyātavittavijñātaviśrutāḥ

21.10

guṇaiḥ pratīte tu kṛtalakṣaṇāhatalakṣaṇau
ibhya āḍhyo dhanī·····························
··········svāmī tvīśvaraḥ patirīśitā

21.11

adhibhūrnāyako netā prabhuḥ parivṛḍho'dhipaḥ
adhikarddhiḥ samṛddhaḥ syāt·························
····················kuṭumbavyāpṛtastu yaḥ

21.12

syādabhyāgārikastasminnupādhiśca pumānayam
varāṅgarūpopeto yaḥ siṃhasaṃhanano hi saḥ

21.13

yaḥ sattvasampadāyukto vyasane'pi kāryāsaktastasya
nirvāryaḥ kāryakartā yaḥ sampatan sattvasampadā
dve mūkasya
avāci mūkaḥ॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰
dve pitṛtulyasya
॰॰॰॰॰॰॰॰॰atha manojavaḥ sa pitṛsannibhaḥ

21.14

ekamādarapūrvakālaṃkṛtakanyāpradasya
satkṛtyālaṃkṛtāṃ kanyāṃ yo dadāti sa kūkudaḥ
catvāri lakṣmīvataḥ
lakṣmīvāṃllakṣmaṇaḥ śrīlaḥ śrīmān॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰
dve vatsalasya
॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰॰snigdhastu vatsalaḥ

21.15

catvāri kṛpāloḥ
syāddayāluḥ kāruṇikaḥ kṛpāluḥ sūrataḥ samāḥ
pañca svataṃtrasya
svatantro'pāvṛtaḥ svairī svacchando niravagrahaḥ

21.16

catvāri parādhīnasya
paratantraḥ parādhīnaḥ paravānnāthavānapi
pañca adhīnasya
adhīnā nija āyatto'svacchando gṛhyako'pyasau

21.17

khalapūḥ syādbahukaraḥ·····················
dve yaḥ svalpakālasādhyaṃ kāryaṃ cireṇa karoti
tasyālasaviśeṣasya
·························dīrghasūtraścirakriyaḥ
jālmo'samīkṣyakārī syāt|| ·································
kuṇṭho mandaḥ kriyāsu yaḥ

21.18

karmakṣamo'laṅkarmīṇaḥ ·································
·································kriyāvān karmasūdyataḥ
sa kārmaḥ karmaśīlo yaḥ ·································
·································karmaśūrastu karmaṭhaḥ

21.19

bharaṇyabhukkarmakaraḥ ·································
·································karmakārastu tatkriyaḥ
yo vetanaṃ vinā karma karoti tasya ekam
dve mṛtamuddiśya snātasya
apasnāto mṛtasnātaḥ ........................
dve matsyamāṃsabhakṣaṇaśīlasya
...............āmiṣāśī tu śauṣkalaḥ

21.20

catvāri bubhukṣitasya
bubhukṣitaḥ syātkṣudhito jighatsuraśanāyitaḥ
dve parānnopajīvinaḥ
parānnaḥ paripiṇḍādaḥ ............................
trīṇi bhakṣaṇaśīlasya
.....................bhakṣako ghasmaro'dvaraḥ

21.21

dve bubhukṣayātyantapīḍitasya
ādyūnaḥ syādaudariko vijigīṣāvivarjite
dve svodarabharaṇaśīlasya
ubhau tvātmambhariḥ kukṣiṃbhariḥ svodarapūrake

21.22

dve sarvānnabhojinaḥ
sarvānnīnastu sarvānnabhojī·················
pañca lubdhasya
·································gṛdhnustu gardhanaḥ
lubgho'bhilāṣukastṛṣṇak·················
dve atiśayalubdhasya
·························samau lolupalolubhau

21.23

dve unmādaśīlasya
unmadastūnmadiṣṇuḥ syāt·····················
dve durvinītasya
·························avinītaḥ samuddhataḥ
catvāri mattasya
matte śauṇḍotkaṭakṣībāḥ·····················
nava kāmukasya
·················kāmuke kamitānukaḥ

21.24

kamraḥ kāmayitābhīkaḥ kamanaḥ kāmano'bhikaḥ
catvāri vacanagrāhiṇaḥ
vidheyo vinayagrāhī vacanesthita āśravaḥ

21.25

dve vaśaṃgatasya
vaśyaḥ praṇeyaḥ ..............................
trīṇi vinītasya
nibhṛtavinītapraśritāḥ samāḥ
trīṇi avinītasya
dhṛṣṭe dhṛṣṇagivayātaśca ..............................
dve sapratibhasya
.................pragalbhaḥ pratibhānvite

21.26

dve salajjasya
syādadhṛṣṭe tu śālīnaḥ ..............................
dve parakīyadharmārdau prāptāścaryasya
vilakṣo vismayānvite
dve kātarasya
adhīre kātaraḥ
catvāri bhīroḥ
traste bhīrubhīrukabhīlukāḥ

21.27

dve vāñchāśīlasya
āśaṃsurāśaṃsitari
dve grahaṇaśīlasya
gṛhayālurgahītari
ekaṃ śraddhayā yuktasya
śraddhāluḥ śraddhayā yukte
dve patanaśīlasya
patayāluśca pātuke

21.28

dve lajjāvataḥ
lajjāśīlo'patrapiṣṇuḥ
dve vandanaśīlasya
vandārurabhivādake
śarārurghātuko hiṃsraḥ ........................
syādvardhiṣṇuśca vardhanaḥ

21.29

utpatiṣṇustūtpatitā ........................
alaṅkariṣṇustu maṇḍanaḥ
bhūṣṇurbhaviṣṇurbhavitā ........................
vartiṣṇurvartanaḥ samau

21.30

nirākariṣṇuḥ kṣipnuḥ syāt ....................
sāndrasnigdhastu meduraḥ
trīṇi jñātuḥ
jñātā tu viduro vinduḥ··························
dve vikasanaśīlasya
··················vikāsī tu vikasvaraḥ

21.31

catvāri prasaraṇaśīlasya
visṛtvaro visṛmaraḥ prasārī ca visāriṇi
ṣaṭ kṣamāśīlasya
sahiṣṇuḥ sahanaḥ kṣantā titikṣuḥ kṣamitā kṣamī

21.32

trīṇi kopaśīlasya
krodhano'marṣaṇaḥ kopī··························
dve atikrodhaśīlasya
································caṇḍastvatyantakopanaḥ
dve jāgaraṇaśīlasya
jāgarūko jāgaritā··························
dve nidrāghūrṇitasya
ghūrṇitaḥ pracalāyitaḥ

21.33

trīṇi nidrāśīlasya
svapnak śayālurnidrāluḥ ...........................
dve suptasya
nidrāṇaśayitau samau
dve vimukhasya
parāṅmukhaḥ parācīnaḥ ...................
dve adhomukhasya
syādavāṅkhyadhomukhaḥ

21.34

ekaṃ devapūjakasya
devānañcati devadryaṅ...........................
ekaṃ viṣvaggamanaśīlasya
viṣvadryaṅ viṣvagañcati
ekaṃ sahagamanaśīlasya
yaḥ sahāñcati sadhryaṅ saḥ.........................
ekaṃ yastiro'ñcati tasya
.............sa tiryaṅ yastiro'ñcati

21.35

trīṇi vakruḥ
vado vadāvado vaktā.............................
dve anavadyodgāmavādinaḥ
vāgīśo vākpatiḥ samau
naiyāyikasya bahubhāṣikasya dve dve
vācoyuktipaṭurvāgmī vāvadūko'tivaktari

21.36

catvāri nindbhāṣaṇaśīlasya
syājjalpākastu vācālo vācāṭo bahugarhyavāk
trīṇi apriyavādinaḥ
durmukhe mukharābaddhamukhau
dve priyaṃvadasya
śaklaḥ priyaṃvade

21.37

dve aspaṣṭabhāṣiṇaḥ
lohalaḥ syādasphuṭavāg
dve garhyavādinaḥ
garhyavādī tu kadvadaḥ
samau kuvādakucarau.........................
.............syādasaumyasvaro'svaraḥ

21.38

ravaṇaḥ śabdanaḥ..............................
nāndīvādī nāndīkaraḥ samau
jaḍo'jñe.................................
.........eḍamūkastu vaktuṃ śrotumaśikṣite

21.39

tūṣṇīṃśīlastu tūṣṇīkaḥ.........................
nagno'vāsā digambaraḥ
niṣkāsito'vakṛṣṭaḥ syāt...................
apadhvastastu dhikkṛtaḥ

21.40

āttagarvo'bhibhūtaḥ syāt...................
dāpitaḥ sādhitaḥ samau
pratyādiṣṭo nirastaḥ syātpratyākhyāto nirākṛtaḥ

21.41

nikṛtaḥ syādviprakṛtaḥ...................
vipralabdhastu vañcitaḥ
manohataḥ pratihataḥ pratibaddho hataśca saḥ

21.42

adhikṣiptaḥ pratikṣiptaḥ·························
·························baddhe kīlitasaṃyatau
āpanna āpatprāptaḥ syāt·················
·················kāṃdiśīko bhayadrutaḥ

21.43

ākṣāritaḥ kṣārito'bhiśaste·····················
saṅkasuko'sthire
dve vyasanapīḍitasya
vyasanārtoparaktau dvau..........................
dve śokādibhiritikartavyatāmūḍhasya
..............vihastavyākulau samau

21.44

dve śokādinā gātrabhaṅgaṃ prāptasya
viklavo vihvalaḥ:................................
dve āsannamaraṇadūṣitabuddheḥ
.........................syāttu vivaśo'riṣṭaduṣṭadhīḥ
dve kaśāghātayogyasya
kaśyaḥ kaśārhe.................................
ekaṃ jighāṃsoḥ
saṃnaddhe tvātatāyī vadhodyate

21.45

dve dveṣārhasya
dveṣye tvakṣigataḥ:................................
dve vadhārhasya
vadhyaḥ śīrṣacchedya imau samau
viṣyo viṣeṇa yo vadhyaḥ ·························
·················musalyo musalena yaḥ

21.46

śiśvidāno'kṛṣṇakarmā ·························
·························capalaścikuraḥ samau
doṣaikadṛk purobhāgī ·························
·················nikṛtastvanṛjuḥ śaṭhaḥ

21.47

karṇejapaḥ sūcakaḥ syāt ·························
trayaṃ parasparaṃ bhedanaśīlasya
• piśuno durjanaḥ khalaḥ
catvāri krūrasya
nṛśaṃso ghātukaḥ krūraḥ pāpaḥ
dve pratāraṇaśīlasya
dhūrtastu vañcakaḥ

21.48

ṣaṇmūrkhasya
ajñe mūḍhayathājātamūrkhavaidheyabāliśāḥ
pañca kṛpaṇasya
kadaryeṃ kṛpaṇakṣudrakiṃpacānamitaṃpacāḥ

21.49

pañca kṛpaṇasya
pañca daridrasya
niḥsvastu durvidho dīno daridro durgato'pi saḥ
pañca yācakasya
vanīyako yācanako mārgaṇo yācakārthinau

21.50

dve ahaṃkāriṇaḥ
ahaṃkāravānahaṃyuḥ ............................
dve śubhānvitasya
............................śubhaṃyustu śubhānvitaḥ
ekaṃ devānām
dvivyopapādukā devāḥ............................
nṛgavādyā jarāyujāḥ

21.51

svedajāḥ kṛmidaṃśādyāḥ
pakṣisarpādayo'ṇḍajāḥ
udbhidastarugulmādyāḥ
udbhidudbhijjamudbhidam

21.52

sundaraṃ ruciraṃ cāru suṣamaṃ sādhu śobhanam
kāntaṃ manoramaṃ rucyaṃ manojñaṃ mañju mañjulam

21.53

ekaṃ yasya darśanāddṛṅmanasostṛptirnāsti tasya
tadasecanakaṃ tṛpternāstyanto yasya darśanāt
ṣaḍabhīṣṭasya
abhīṣṭe'bhīpsitaṃ hṛdyaṃ dayitaṃ vallabhaṃ priyam

21.54

trayodaśādhamasya
nikṛṣṭapratikṛṣṭāvariphayāpyāvamādhamāḥ
kupūyakutsitāvadyakheṭagarhāṇakāḥ samāḥ

21.55

catvāryanujjvalasya
malīmasaṃ tu malinaṃ kaccaraṃ maladūṣitam
trīṇi pavitrasya
pūtaṃ pavitraṃ medhyaṃ ca………………………………
ekaṃ svabhāvato nirmalasya
vīdhraṃ tu vimalātmakam

21.56

pañca mṛṣṭasya
nirṇiktaṃ śodhitaṃ mṛṣṭaṃ niḥśodhyamanavaskaram
dve nirvalasya
asāraṃ phalgu………………………………………
śūnyaṃ tu vaśikaṃ tucchariktake

21.57

klībe pradhānaṃ pramukhaṃ pravekānuttamottamāḥ
mukhyavaryavareṇyāśca pravarhanivarādhyavat

21.58

parādhyāṃgraprāgraharaprāgryāgrīyamagriyam
śreyāñśreṣṭhaḥ puṣkalaḥ syātsattamaścātiśobhane

21.59

ete śreṣṭhārthavācakāḥ
syuruttarapade vyāghrapuṅgavarṣabhakuñjarāḥ
siṃhaśārdūlanāgādyāḥ puṃsi śreṣṭhārthagocarāḥ

21.60

trīṇyapradhānasya
aprāyyaṃ dvayahīne dve apradhānopasarjane
nava viśālasya
viśaṅkaṭaṃ pṛthu bṛhadviśālaṃ pṛthulaṃ mahat

21.61

vaḍroruvipulam
catvāri sthūlasya
pīnapīvnī na sthūlapīvare
trīṇyalpasya ekādaśa sūkṣmasya ca
stokālpakṣullakāḥ ślakṣṇaṃ sūkṣmaṃ dabhraṃ kṛśaṃ tanu

21.62

striyāṃ mātrāntruṭī puṃsi lavaleśakaṇāṇavaḥ
atyalpe'lpiṣṭhamalpīyaḥ kanīyo'ṇīya ityapi

21.63

prabhūtaṃ pracuraṃ prājyamadabhraṃ bahulaṃ bahu
puruhaṃ puru bhūyiṣṭhaṃ sphiraṃ bhūyaśca bhūri ca

21.64

yeṣāṃ saṃdhyeyānāṃ saṃkhyā śatāt sahasrācca
parāsteṣāmekaikam
paraśśatādyāste yeṣāṃ parā saṃkhyā śatādikāt
dve gaṇayituṃ śakyasya
gaṇanīye tu gaṇyam...........................
dve gaṇitasya
.....................saṃkhyātaṃ gaṇitam................
caturdaśa samagrasya
...............atha samaṃ sarvam

21.65

viśvamaśeṣaṃ kṛtsnaṃ samastanikhilākhilāni niḥśeṣam
samagraṃ sakalaṃ pūrṇamakhaṇḍaṃ syādanūnake

21.66

caturdaśa samagrasya
ghanaṃ nirantaraṃ sāndram……………………………
……………………………pelavaṃ viralaṃ tanu
samīpe nikaṭāsannasannikṛṣṭasanīḍavat

21.67

sadeśābhyāśasavidhasamaryādasaveśavat
upakaṇṭhāntikābhyarṇābhyagrā apyabhitovyayam

21.68

saṃsakte tvavyavahitamapaṭāntaramityapi
nediṣṭhamantikatamam ............................
syādūraṃ viprakṛṣṭakam

21.69

davīyaśca daviṣṭhaṃ ca sudūre ............................
dīrghamāyatam
vartulaṃ nistalaṃ vṛttam ............................
bandhuraṃ tunnatānatam

21.70

ṣaṭ unnatasya
uccaprāṃśūnnatodagrocchritāstuṅge……………………
pañca hrasvasya
……………………………atha vāmane
nyagnīcakharvahrasvāḥ syuḥ……………………
trīṇyadhomukhasya
……………………avāgre'vatatānanate

21.71

ekādaśa vakrasya
arālaṃ vṛjinaṃ jihmamūrmimatkuñcitaṃ natam
āviddhaṃ kuṭilaṃ bhugnaṃ vellitaṃ vakramityapi

21.72

trīṇyavakrasya
ṛjāvajihyapraguṇau
trīṇyākulasya
vyaste tvapraguṇākulau
pañca nityasya
śāśvatastu dhruvo nityasadātanasanātanāḥ

21.73

trīṇyatisthirasya
sthāsnu sthirataraḥ stheyān
ekaṃ niścalasya
ekarūpatayā tu yaḥ
kālavyāpī sa kūṭasthaḥ
dve acarasya
.......................sthāvaro jaṅgametaraḥ

21.74

ṣaṭ carasya
cariṣṇujaṅgamacaraṃ trasamiṅgaṃ carācaram
trīṇi kampanaśīlasya cañcalasya ca sapta
calanaṃ kampanaṃ kamraṃ calaṃ lolaṃ calācalam

21.75

cañcalaṃ taralaṃ caiva pariplavapariplave
dve adhikasya
atiriktaḥ samadhikaḥ ..........................
dve dṛḍhasandhānayuktasya
.......................dṛḍhasaṃdhistu saṃhataḥ

21.76

nava kaṭhinasya
kakkhaṭaṃ kaṭhinaṃ krūraṃ kaṭhoraṃ niṣṭhuraṃ dṛḍham
jaraṭhaṃ mūrtimanmūrtam.......................
trīṇi pravṛddhasya
pravṛddhaṃ prauḍhamedhitam

21.77

pañca purātanasya
purāṇe pratanapralpurātanacirantanāḥ
sapta nūtanasya
pratyagro'bhinavo navyo navīno nūtano navaḥ

21.78

nūlśca
catvāri komalasya
sukumāraṃ tu komalaṃ mṛdulaṃ mṛdu
anvaganvakṣamanuge'nupadaṃ klibamavyayam

21.79

pratyakṣaṃ syādaindriyakam.........................
.........................apratyakṣamatīndriyam
ekatāno'nanyavṛttirekāgraikāyanāvapi

21.80

apyekasarga ekāgryo'pyekāyanagato'pi ca
puṃsyādiḥ pūrvapaurastyaprathamādyāḥ...............
.........................athāstriyām

21.81

anto jaghanyaṃ caramamantyapāścātyapaścimam
dve vyarthasya
moghaṃ nirarthakam
catvāri spaṣṭasya
spaṣṭaṃ sphuṭaṃ pravyaktamulbaṇam

21.82

dve sāmānyasya
sādhāraṇaṃ tu sāmānyam
trīṇyasahāyasya
ekākī tveka ekakaḥ
ṣaḍ bhinnārthakasya
bhinnārthakā anyatara ekastvo'nyetarāvapi

21.83

dve bahuvidhasya
uccāvacaṃ naikabhedam·····································
dve tūrṇasya
·····························uccaṇḍamavilambitam
dve marmabhedinaḥ
aruṃtudaṃ tu marmaspṛk·························
dve nirbādhasya
····················abādhaṃ tu nirargalam

21.84

catvāri viparītasya
prasavyaṃ pratikūlaṃ syādapasavyamapaṣṭhu ca
ekaṃ vāmaśarīrasya
vāmaṃ śarīre savyaṃ syāt·························
ekaṃ dakṣiṇaśarīrasya
·························apasavyaṃ tu dakṣiṇe

21.85

saṃkaṭaṃ nā tu saṃbādhaḥ ..............................
kalilaṃ gahanaṃ same
saṃkīrṇaṃ saṃkulākīrṇe ..............................
muṇḍitaṃ parivāpitam

21.86

granthite saṃditaṃ dṛbdham ..............................
visṛtaṃ vistṛtaṃ tatam
antargataṃ vismṛtaṃ syāt·····················
·····················prāptapraṇihite same

21.87

vellitapreṅkhitādhūtacalitākampitā dhute
nuttanunnāstaniṣcyūtāviddhakṣipteritāḥ samāḥ

21.88

parikṣiptaṃ tu nivṛtam·························
·························mūṣitaṃ muṣitārthakam
dve prasaraṇayuktasya
pravṛddhaprasṛte
dve nikṣiptasya
nyastanisṛṣṭe
dve abhyavartitasya
guṇitāhate

21.89

dve samṛddhasya
nidigdhopacite
dve gopanayuktasya
gūḍhagupte
dve dhūliliptasya
guṇḍitarūṣite
dve dravībhūtasya
drutāvadīrṇe
dve uttolitasya śabvādeḥ
udyūrṇodyate
dve śikye sthāpitasya
.........................kācitaśikyite

21.90

dve nāsikayā gṛhītagandhasya puṣpādeḥ
ghrāṇaghrāte.......................................
dve viliptasya
...............digdhalipte.............................
dve unnītasya kūpāderjalādeḥ
.............................samudaktoddhṛte same
pañca veṣṭitasya
veṣṭitaṃ syādvalayitaṃ saṃvītaṃ ruddhamāvṛtam

21.11-2

dve vyathitasya
rugṇaṃ bhugne.................................
catvāri śāṇādinā tīkṣṇīkṛtasya śastrādeḥ
.............atha niśitakṣṇutaśātāni tejite
ekaṃ vināśonmukhasya
syādvināśonmukhaṃ pakvam
trīṇi lajjitasya
hīṇahītau tu lajjite

21.12-2

trīṇi kṛtāvaraṇasya
vṛtte tu vṛttavāvṛttau
dve saṃyogaṃ prāpitasya
saṃyojita upāhitaḥ
trīṇi prāptuṃ śakyasya
prāpyaṃ gamyaṃ samāsādyam
catvāri prastutasya
syannaṃ rīṇaṃ snutaṃ snute

21.93

saṃgūḍhaḥ syātsaṃkalitaḥ ............................
...................... avagītaḥ khyātagarhaṇaḥ
vividhaḥ svādbahuvidho nānārūpaḥ pṛthagvidhaḥ

21.94

avarīṇo dhikkṛtaścāpi ............................
............................ avadhvasto'vacūrṇitaḥ
anāyāsakṛtaṃ phāṇṭam............................
............................ svanitaṃ dhvanitaṃ same

21.95

baddhe saṃdānitaṃ mūtamuditaṃ saṃditaṃ sitam
dve sākalyena pakvasya
niṣpakvaṃ kvathitam......................
kṣīrādīnāṃ pākasyaikam
pāke kṣīrājyapayasāṃ śṛtam

21.96

munivahnyādau prayujyamānasya śabdaviśeṣasyaikam
nirvāṇo munivahnyādau..........................
ekaṃ gatānilasya
nirvātastu gatānile
dve pākaṃ prāptasya
pakvaṃ pariṇate...........................
dve kṛtapurīṣotsargasya
...............gūnaṃ hannre............................
dve kṛtamūtrotsargasya
...............................mīḍhaṃ tu mūtrite

21.17-2

puṣṭe tu puṣitam
soḍho kṣāntam
udvāntamudgate
dāntastu damite
śāntaḥ śamite
prārthito'rditaḥ

21.18-2

jñaptastu jñapite
channaśchādite
dve ācchāditasya
dve pūjitasya
.................................pūjite'ñcitaḥ
dve pūrṇasya
pūrṇastu pūrite.................................
dve kleśaṃ prāptasya
.............kliṣṭaḥ kliśite...................
dve samāptasya
...........................avasite sitaḥ

21.19-2

catvāri dagdhasya
pruṣṭapluṣṭoṣitā dagdhe...............................
trīṇi tanūkṛtasya
...........................taṣṭatvaṣṭau tanūkṛte
trīṇi viddhasya
vedhitacchidritau viddhe...........................
trīṇi prāptavicārasya
...........................vinnavittau vicārite

21.100

niṣprabhe vigatārokau
vilīne vidrutadrutau
siddhe nirvṛttaniṣpannau
dārite bhinnabheditau

21.102

ūtaṃ syūtamutaṃ ceti tritayaṃ tantusaṃtate
ṣaḍarcitasya
syādarhite namasyitanamasitamapacāyitārcitāpacitam
catvāri śuśrūṣitasya
varivasite varivasthitamupāsitaṃ copacaritaṃ ca
pañca santāpitasya
saṃtāpitasaṃtaptau dhūpitadhūpāyitau ca dūnaśca

21.103

ṣaṭ pramuditasya
hṛṣṭe mattastṛptaḥ prahlavaḥ pramuditaḥ prītaḥ
aṣṭau khaṇḍitasya
chinnaṃ chātaṃ lūnaṃ kṛttaṃ dātaṃ ditaṃ chitaṃ vṛkṇam

21.104

sapta cyutasya
trastaṃ dhvastaṃ bhraṣṭaṃ skannaṃ pannaṃ cyutaṃ galitam
ṣaṭ prāptasya
labdhaṃ prāptaṃ vitnaṃ bhāāvitamāsāditañca bhūñja

21.108

pañca gaveṣitasya
anveṣitaṃ gaveṣitamanviṣṭaṃ mārgitaṃ mṛgitam
sapta ārdrasya
ārdraṃ sārdraṃ klinnaṃ timitaṃ stimitaṃ samunnamu
bhīgī vastu ke 7 nāma-1. ārdra, 2. sārdra, 3. klinna,
ṣaṭ rakṣitasya
trāṇaṃ trātaṃ rakṣitamavitaṃ gopāyitaṃ ca guptaṃ ca
pañca apamānitasya
avagaṇitamavamatāvajñāte'vamānitañca paribhūte
ṣaṭ utsṛṣṭasya
tyaktaṃ hīnaṃ vidhutaṃ samujjhitaṃ dhūtamutsṛṣṭam
ṣaḍabhihitavākyasya
uktaṃ bhāṣitamuditañjalpitamākhyātamabhihitaṃ lapitam
sapta avagatasya
buddhaṃ budhitaṃ manitaṃ viditaṃ pratipannamavasitāvagate
ekādaśa aṅgīkṛtasya
ūrīkṛtamurarīkṛtamaṅgīkṛtamāśrutaṃ pratijñātam

21.111

saṃgīrṇaviditasaṃśrutasamāhitopaśrutopagatam
dvādaśa stutārthanām
īlitaśastapaṇāyitapanāyitapraṇutapaṇitapanitāni
api gīrṇavarṇitābhiṣṭuteḍitāni stutārthāni
caturdaśa khāditasya
bhakṣitacarvitaliptapratyavasitagilitakhāditapsātam
abhyavahatānnajagdhaprastaglastāśitaṃ bhukte
kṣepiṣṭhādayaḥ kṣiprādīnāṃ prakṛṣṭārthakāḥ
kṣepiṣṭhakṣodiṣṭhapreṣṭhavariṣṭhasthaviṣṭhabaṃhiṣṭhāḥ

21.112

kṣiprakṣudrābhīpsitapṛthupīvarabahuprakarṣārthāḥ
vāḍhādīnāmatiśayārthe sādhiṣṭhādayaḥ syuḥ
sādhiṣṭhadrāghiṣṭhaspheṣṭhagariṣṭhahsiṣṭhavṛndiṣṭhāḥ

Linked texts (15)