Sudha (Ramashrama) 4: atha dhīvargaḥ
Sudhā (Rāmāśrama) 4
- Language
- Sanskrit
atha dhīvargaḥ
4.1
caturdaśa buddheḥ
buddhirmanīṣā dhiṣaṇā dhīḥ prajñā śemuṣī matiḥ
prekṣopalabdhiścitsaṃvitpratipajñapticetanāḥ
4.1-2
prekṣā, 9. upalabdhi, 10. cid, 11. saṃvid, 12. pratipad, 13. jñapti, 14. cetanā
4.2
ekaṃ dhāraṇāyuktabuddheḥ
dhīrdhāraṇāvatī medhā ..............................
ekaṃ manovyāpārasya
saṃkalpaḥ karma mānasam
dve cetasaḥ sukhādau tatparatāyāḥ
cittābhogo manaskāraḥ ..............
trīṇi vicāraṇasya
carcā saṃkhyā vicāraṇā
4.3
adhyāhārastarka ūhaḥ ......................
vicikitsā tu saṃśayaḥ
saṃdehadvāparau ca ................................
ātvam| ( 'dvāparaṃ saṃśaye yuge' )| catvāri ekadharmiṇi viruddhānekakoṭyavagāhijñānasya
atha samau nirṇayaniścayau
4.4
mithyādṛṣṭirnāstikatā ........................
......................vyāpādo drohacintanam
dve siddhāntasya
samau siddhāntarāddhāntau......................
trīṇi bhramasya
......................bhrāntirmithyāmatirbhramaḥ
4.5
daśa aṅgīkārasya
saṃvidāgūḥ pratijñānaṃ niyamāśrava-saṃśravāḥ
aṅgīkārābhyupagama-pratiśrava-samādhayaḥ
4.6
ekaṃ mokṣopayogibuddheḥ
mokṣe dhīrjñānam...............................
ekaṃ śilpādiviṣayakabuddheḥ
...............anyatra vijñānaṃ śilpaśāstrayoḥ
aṣṭau mokṣasya
muktiḥ kaivalyanirvāṇaśreyoniḥ śreyasāmṛtam
4.7
mokṣo'pavargaḥ...............................
trīṇi ajñānasya
athājñānamavidyāhaṃmatiḥ striyām
rūpādipañcakasya pratyekaṃ trīṇi
rūpaṃ śabdo gandharasasparśāśca viṣayā amī
4.8
gocarā indriyārthāśca
trīṇi indriyāṇām
hṛṣīkaṃ viṣayīndriyam
karmendriyaṃ tu pāyupādi.........................
manonetrādi dhīndriyam
4.9
tuvarastu kaṣāyo'strī.........................
madhuro.........................
lavaṇaḥ.........................
kaṭuḥ.........................
ekaṃ tiktasya
tiktaḥ·································
ekaṃ amlasya
····················amlaśca·····················
················rasāḥ puṃsi················
·································tadvatsvi ṣaḍamī triṣu
4.10
ekaṃ parimalasya
vimardotthe parimalo gandhe janamanohare
ekaṃ sugandhasya
āmodaḥ so'tinirhārī·································
ekaṃ sugandhasya
·················vācyaliṅgatvamāguṇāt
4.11
dve dūragāmigandhasya
samākarṣī tu nirhārī·································
catvāri śobhanagandhayuktasya
surabhirghrāṇatarpaṇaḥ
iṣṭagandhaḥ sugandhiḥ syāt
dve mukhavāsanaguṭikādeḥ
āmodī mukhavāsanaḥ
4.12
dve durgandhasya
pūtigandhistu durgandhaḥ
dve apakvamāṃsādigandhasya
visraṃ syādāmagandhi yat
trayodaśa śuklavarṇasya
śuklaśubhraśuciśvetaviśadaśyetapāṇḍarāḥ
4.13
avadātaḥ sito gauro valakṣo dhavalo'rjunaḥ
hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍuḥ...........................
dve dhūsaravarṇasya
...........................īṣatpāṇḍustu dhūsaraḥ
4.14
kṛṣṇe nīlāsitaśyāmakālaśyāmalamecakāḥ
pīto gauro haridrābhaḥ................................
pālāśo harito harit
4.15
rohito lohito raktaḥ:..............................
.............................śoṇaḥ kokanadacchaviḥ
avyaktarāgastvaruṇaḥ:..........................
śvetaraktastu pāṭalaḥ
4.16
śyāvaḥ syātkapiśaḥ
dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite
kaḍāraḥ kapilaḥ piṅgapiśaṅgau kadrupiṅgalau
4.17
citraṃ kirmīrakalmāṣaśabalaitāśca kaburi
guṇe śuklādayaḥ puṃsi guṇaliṅgāstu tadvati
Linked texts (9)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nāmaliṅgānuśāsana (Amarakośa) — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośasaṃgraha — Sanskrit
- Laghuyogavāsiṣṭha — Sanskrit
- Sudhā (Bhānuji) — Bhānuji, Sanskrit
- Amarakośa Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośa or Nāmaliṅgānuśāsana — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarasāra — Mahādeva Śivarāmagole, Sanskrit
- Sāhityamañjūṣā — Sanskrit