Vacaspatya 10.1.12
Vācaspatya 10.1.12
- Language
- Sanskrit
10.1.12
na kurvvīta yātrodvāhādikammūlam” | iti dīpikāyyāmaniṣṭasyabhidhānāt aniṣṭhajanakotpāta eva sarvakarmmānadhikāraḥ | pūrvvalikhatabhojarājavacane 'pi "ketūdgakāpatanārttidoṣe, iti doṣajanaka eva tathoparāge maṇḍalataḥ śabhe'pi bālāniṣedhāya siṃhikāsuta iti pucaguṣādananam | atra vivāhādāvapi saprarātraniṣedhāt parāśaroktakhalpakālaniṣedha āpadviṣayaḥ | tenāniṣṭānanake bhūmikampādau na doṣaḥ | ataeva bṛhatsaṃhitāyāṃ varāheṇa
utpātaprakaraṇe prāyaḥ padamabhihitam tathā ca” yaḥ prakkativipayyāsaḥ prāyaḥ saṃjñeyataḥ sa utpātaḥ | kṣitivyomadivyajātoruyottaraṃ gurutaro bhavati” prāyaiti kṛtyādimayuktavipayyīyavyāvṛttyartha yadāha tatvaiva 'ye ca na doṣa'
janayantyutpātāstān katusvabhāvakatān | ṛṣaputreḥ
kṛtaiḥ ślokairvidyādetaiḥ samāsoktaiḥ” anunāpi "nirvāte
bhūmikalane jyotiṣāñcopasarpaṇe | etānākālikān
vidyādanadhyāyānmavārṇava" | atrānadhyayanādhaṃmutpātapotyuktam | utpāte doṣasaṅkocāha jyotiṣavyavahāranibandhe "adya
divasatrayamadhye mṛdujalapatanaṃ yadā syāt | tadotpātaṭopaṃ śamaṃvedityāhurācāryāḥ" yājñavalkye "śamayantyābaprāhāt kampādikta' nimittamātreya | ativarṣaṣyopavāsamratadīkṣājapyahavanāni" | viṣṇudhamarmāttare 'yete'la
caturomāsān yāvatkūrvati kārttikaḥ | viviśā na pravarttante
tadā yajñādikāḥ kriyāḥ | nābhiyecyo nṛpaye to
nādhimāse kadācana | na sume ca tathā hacyo viśeṣāt
prāvṛṣi dvija |" | bhaviṣyottare "supte mayi jagannāthe
keśave garur̤adhvaje | nivarttante kriyāḥ sarvāścāturva rāya sya
bhārata ! | vivāhavratayajñādicūr̤āsaṃskāradīkṣaṇam