Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 10.1.8

Vācaspatya 10.1.8

Language
Sanskrit

10.1.8

smṛtisāgare devīpurāṇam ‘makarastho yadā jīvastadā
siṃhadvinaṃ tyajet | tyaktā tu ṣaṣṭiṭivasaṃ kuryyāt karmmāṇi
mānavaḥ” ; rāyamukuṭajyotiḥkālakaumudrām yattu
‘makarasthaṃ guruṃ yatnāt siṃhavat parivarjayet | devārāmatar̤āgeṣu purodyānagṛheṣu ca” ityādi devalavacanaṃ
tadapi siṃhavat parivarjayedityanena yathā siṃhasthasya
gurostyājyatā tathā makarasthasyāpīti gamyate | siṃhasya
gurormaghādyuktabhābyāṃ saptāmeva tyājyatā khato makarasthasyāpi gurostaptāmeva tyājyatā ityavagamyate | ataeva
devīpurāṇam ‘yathā jīvasthite siṃhe tathaiva makarasthite” ityatra yathātathopādānam | tadapi deśaviśeṣa eva
dūṣaṇam tathā hi “gaṇḍakyā uttare tīre girirarājasya
dakṣiṇe | siṃhasthaṃ makarasthañca guruṃ yatnena varjayet”
ataevānyadeśābhiprāyeṇa bhīmaparākrame 'vāpīkūpatar̤āgādi niṣiddhaṃ siṃhage gurau | makarasthe tu tatkāryye na doṣaḥ kālalopajaḥ | kāryyaṃ makarage jīve
vivāhādyakhilaṃ budhaiḥ | na tu siṃhagate jīve kuryyādvipraḥ kathañcana”; atra pūrveāktānarasiṃhapurāṇavacane
makarasthabhāle vivāha uktaḥ | ataeva tatsārabhūtaṃ
vyavahāramātaṃ vivakṣita śrīpatināpyanujñe prati pratijñāyasamayānujñau makarasthavṛddhaspatidoṣamanabhidhāya kevalamupamayane nīcasthagurukarmmaṇiṣiddhaḥ | etena daitanirṇaye
śrīpatisaṃhitāyāṃ vyavahāropavṛṃ hitameva vacanaṃ naca
vyavahāraviruddhamiti | etena yat makarasthagurau dau vivādmādividhāyakaṃ vacanaṃ tadācāravirahādanādaraṇīyam
iti vācaspatimiśroktaṃ heyam makarasthagurau pratiṣṭhāvyatiriktakarmma niṣedhakaśrīpatiyanvya virahāt | atha

Linked texts (1)