Vacaspatya 10.16-3
Vācaspatya 10.16-3
- Language
- Sanskrit
10.16-3
kālabhave tri0 | ubhayatna striyāṃ ṅīṣ iti bhedaḥ
kālikāpurāṇa na0 kālikāyā māhātmyādipratipādakaṃ
purāṇam | upapurāṇabhede upapurāṇaśabde pṛ0 tasya tathātvamuktaṃ tatpratipādyā viṣayāstu
1a0 brahmaṇonāradādikrameṇa tatpurāṇaśravaṇavarṇanam
ṛṣiprene mārkaṇḍeyoktiḥ | prajāsṛṣṭiḥ brahmaṇamanasaḥ
sandhyāsṛṣṭiḥ kandarpasṛṣṭiḥ| tasya brahmaṇa strīpuruṣayormelanāya nideśaḥ | 2antasya manmathanāmāribhiruktiḥ | tasya
harṣasvarocanākhyagopyamārgaṇāya prakhyātāyoktiḥ | sandhyāṃdṛṣṭvā brahmaṇo manovikāraḥ sandhyādarśanena jātasātvikadharmāt kāmiṇaścāṭīnotpattiḥ | tāṃ dṛṣṭvā vikārānvitadakṣadharmmataḥ ratināmakakanyotpattiḥ
3a0 manmathaḥ kāmadevaśāpaḥ | ratyāḥ kāmena vivāhaḥ
4a0 śivamohanāya brahmaṇā kāmasya niyogaḥ| śivamohanātha brahmaṇā viṣṇu māyāyāḥ stutiḥ | dakṣakamryyā satītona
tasyāḥ prādubhāvāyaprārthanaḥ dakṣeṣu mahāmāyāyāḥ stutiḥ | 5a0
viṣṇū māyayā dakṣāya varadānam | 6ta0 manbhodīrapaharaṇavāya brahmaṇā kāmasya niyojanam | tena saha mārrādigaṇa
sya preraṇam | 7a0 kānena haramohanaprakāroktiḥ
8a0 dakṣasutamannāmāyāstavaḥ | satījanmattatpālana prakāraḥ
tannāmaniruktiḥ | nāradena sayā hararūpavaraprāptyuktiḥ | 6a0satīkṛtaśivavratam | brahmaṇaḥ śivasamīpe
dārapagrahaprārthanam | tadaṅgīkāre tatpariṇayayogyatayā
dakṣa kanyāyāḥ kathanam | 10a0 sayā nandīvratasamāptau
śivena tasyai svasya bhāryābhavanarūpavaradānam | dakṣasamīpe
svena satīvivāhārthaṃ śivena brahmaṇaḥ preraṇam | brahmaṇyodakṣaṃ prati tatprārthane tena tadaṅgīkāraḥ | satīvivāhārthaṃ brahmādibhiḥ saha śivasya dakṣapuragatiḥ
11a0 vivāhakāle satīrūpaṃ dṛṣṭvā brahmaṇomanovikāraḥ
tataḥ saṃvarttādimevādīnāmutpattiḥ | tatodakṣavākyena brahmāṇaṃ prati śivasya kopaḥ | viṣṇunā sāntvanam | 12a0
ṛṣyagre brahmādiṇā śivānāsabhedoktiḥ | 13a0 śivāya
viṣṇunā brahmāṇḍasaṃsthānasya darśanam | tathā rūpadarśanena teṣāmekalokatayā brahmāṇaṃ prati tasya kopanivṛttiḥ
14a0śivasatīvihāravarṇanam | 15a0dakṣayajñaprārambhaḥ| tatra
śivasatīnimantraṇābhāve satyāḥ pitaraṃ prati kopaḥ | tatra
dakṣakūpena sayā dehatyāgaḥ | 17tena kruddheniśivena vīrabhadraṃ sṛṣṭā taṃ prati dakṣayajñanāśanāyādeśaḥ| tena tadyajñasyanāśanam | satīvirahe śivavilāpaḥ | 18pra0śivasya satīvirahavarṇanam | śivarodanāmbuno bhūmau patane tannāśāśaṅkayā devānāṃ śaṃbhuṃ prati tatkṣopayāprārthane tena tasyāṅgīkāraḥ | tadvāṣpeṇa vaitaraṇīnadī prādurbhāvaḥ | satīmṛtadehayutayāskandhaṃ śivasya bhramaṇam | śaninā satī mṛtadehāvayavānāṃ kramaśaḥ khaṇḍane kaṅka bhedena tatsthānānāṃ pīṭhatvaprāptiḥ| kramaśaḥ sarvvasatīdehapatane śivasya liṅgatvaprāptiḥ
brahmaṇā tasya sāntvanam