Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 10.8

Vācaspatya 10.8

Language
Sanskrit

10.8.1

dyūrahūrāyāṃ viṣṇo ratiprakāraḥ | śrīpañcamyāṃ lakṣmīpūnāvidhiḥ
nṛpakarttavyācāraviśeṣaḥ | dvādaśavidhaputravidhiḥ | dattakādīnāṃ
grahītrā saṃskārakaraṇe putratvaprāptiḥ | pitṛgotreṇa saṃskāre
grahītṛḥ putratvābhāvaḥ | ṣaṣṭhīgoleṣu cūr̤ādisaṃskārābhāve dāsatvam, pañcamavarṇoṅgaryahave na putratvasiddhiḥ
pañcamavarṣīyahave tata putneṣṭividhānam | dāsīputre
viśeṣaḥ | śūdrāṇāṃ purāṇādivācane'nadhikāraḥ | vadyyaṃ
purohitalakṣaṇam | vividha nṛpakarttavyācārabhedaḥ | kāmukakāmasya karttavyācāraḥ 86a0 | aputrasya gatirnāstīti
nandina upadeśāt vetālabhairavayoḥ putrotpādanābhilāṣe jātebhairavasya urvaśyāḥ saṅgame surathanāmaputrotpattiḥ| tapasā maṇmavidyādharādhyakṣatā prāptiḥ | tasya dhṛtarāṣṭrakanyāyāṃ devasenāsaṅgotpattiḥ| tataḥ devasenādiśaṃkhavarṇa nam | tadarthayajñayena
khāṇḍavanasya nirdahanam | arjunena vahniprītyarthaṃ tasya
dāhanam | 60a0 vetālasya kāmadhenau vṛṣabhasvarūpatlotpādanam | tasya bhṛṅgīnāmnā śṛṅgitvena śivavāhanatā prāptiḥ | tasya vaṃśavarṇanam | vetālavayodvayā
evaṃ sarvo gāyadvayuktiḥ tataupasaṃhāraḥ” | itye te pradhāna
bhūtāḥ padārthāstattasyāḥ prasaṅgāgatāścānye 'pi padārthā abhidheyāḥ santi vistarabhayānnoktāḥ
atre ṭaṃ cintyate 86,60a0 vetālabhairavayorrvi bhinnayaṃśakatha ne
sthite dakṣakanyakādau bhairavaputrasyaiva vetālena harāmadvāyakhaputrakaraṇapratipādakavākyānyi yānyuddhṛtāni tāni
nirmūlānītyavagamyate | pitṛgotre ṣeṇādivacanānāṃ tala

10.8.2

yā nirmūlatāśaṅkā katā sāpi kālikāpurāṇaḥ darśanamūrttikaiva 86a0 tahacanānāṃ pratyakṣata upasabhyamānatvāt iti | kālīpurāṇaśabdala na0
kālikārata na0 kālikāyāḥ prītyarthaṃ vratam | puraṇokke
vratabhede
“śambhuruvāca | “vidhānaṃ cāsya me brūhi kālikāyā
vratasya ca | mamopadiśyatāmeva tadratañca karomyaham
tasyāstadvacanaṃ śrutvā pratyuvācāya sā tadā | śuklapakṣe
samārabhya athāṣṭamye ghaṭaīśīm | saṃkalpatra vidhinā pūrvva
mathāvāśyāṃ vrataṃ caret | samārabhya guṇenaiva dviguṇaṃ
pariśodhayet | na rātrau bhojanaṃ kāryaṃ vāmahaste bhajikriyā | kṣipramakṣaṃ rātrikāle dadhabhīnañca sarvvadā
varjjayet piṣṭakaṃ kiñcit raktaśākañca cāmlakam
dviṣṭakāṃ viprajāyāñca sadhavāṃ bhojayettataḥ | evaṃ krameṇa
kṛtvā tu kṛtikālaṃ nayedrutam | tataḥ śuddhadine prāpte
bhaumāḍe mandavāsare | yathāśaktyupacāraiśca pūjāṃ kuryyāhidhānataḥ | tathāparāhnakāle tu sandhyopasamaye tathā
rātrau tu kadalīkāṇḍe mṭahaṃ nirmāya prāṅmukhe | tasya
madhye samāropya kālikāṃ pūjayet sadā | pādyārghyācamanīyaiśca gandhapuṣpādirabhrastathā | dhūpai ṭaṃbyapradīpaiśca naivedyai
rvividhaistathā | piṣṭakaṃ caiva vimbākṣaṃ vyañjanaṃ dadhabhīnakam
nivedya sakalaṃ devyai baliṃ dattvā praṇamya ca | sadasaṃ vyañjanaṃ
sarvvaṃ naivedyādi baliṃ tathā | mahāragaṇye pradātavyaṃ
karttavyaṃ vratamuttamam | vaiṣṇave kadalīmūle yā kuryyāt
kālikāmatam | kāryyasiddhirbhavet tasyā bhavitā gati
ruttamā” !
kālikāśrama na0 60 | bhāratavarṣasthe vipāśānadītīrasye tīrthabhede “kālikāśramamāsādya vipāśāyāṃ

10.8.3

kṛtodayaḥ | brahmacārī jitakrodhastrirāttraṃ mucyate
bhavāt” bhā0ānu0 25 a0
kāliṅga na0 kena jalenoliṅgayate ā+liṃgi-karmmaṇi yan
śṭa0 | (taramuja) madhyasyajalake phalabhede | “kālinda
kṛṣṇabījaṃ syāt kāliṅgaṃ ca suvarttu lam | kāliṅgaṃ
svādi dṛkpittaśukahacchītalaṃ guru | paktaṃ tu śoṣṇa
sakṣāraṃ pittalaṃ kaphāvātajit” bhāvapra0 tatparyāyasvarūpa
guṇādiruktam | “kāliṅge bhavaḥ aṇ | kāliṅgadeśoṅkave
tri0 striyāṃ ṅīp | taddeśānāṃ rājā aṇ | 2kaliṅgadeśanṛpe | “pratijagrāha kāliṅkastamastraṃ gajasādhanaḥ”raghuḥ
“varge rānye yadyauḥ krū rūpaṣoḍitaiḥ krameṇa nṭapāḥ
yākalobhāgaḥdhakaḥ kāliṅgaśca kṣayaṃ yānti” vṛhatūsaṃ0
“nirvasastat kāliṅgaḥ gāndhārā dharmātaṃ tathā” harivai0
!!! 720; bahupu tu vyapo luk | kaliṅgā ityeva tadrājeṣu
tadbhāsiṣu ca bhūni | kacicca luk | “kāraskarān
māhiṣakān kāliṅgān keralāṃstathā” bhā0 ka0 44vya0
"koyalāḥ kāpayauṇḍāśca kāliṅgā magadhāstathā” 45 śra0
"kaliṅgadeśamārabhya pañcāśadyojanaṃ śive ! | dakṣiṇāsyāṃ
maheśāni ! | kāliṅgaḥ parikīrttitaḥ” itiśakta deśabhe de
etatparatayava prāguktabhāratavākya lṇabhāvo na kalpanīyaḥ
ka̍ jalakṣāvikurvāṃta kā+ligi-aṇ upa0sa0
4hastini 5sarpe ca puṃstrī striyāṃ jātitvāt ṅīṣ
6bhūmikarkaṭau pu0medi0 | “kāliṅgo'ṅgiruvānyaḥ syādbanaḥ ślakṣṇāṅgaromataḥ” iti suśrutotto 7lohabhede
pu0

Linked texts (1)