Vacaspatya 12.1.3

12.1.3

prāpte “ṛkttvādirityakteḥ vyaṇ | 1kalpasūtrābhijñe
2tadadhye tari ca striyāṃ ṅīp | [vidyānāṭau
kālpika tri0 kalpayante uktāḥ ṭhañ | vedāṅgakālpaprayokte
kāvya na0 kalpameva svārthe aṇ | 1pratyuṣe hemaca0 | kālaḥprāpto'sya yat | 2prāptakāle śītādau tri0 | kāle bhavaḥ
digā0 yat | 3kālabhave tri0 tadanakṣamāse ākarṣadhārthe
uttarapadasya ādyudāttatā | tatonehā0 pāṭhāntare gole
phak | kātyāyana kālyagotrāpatye pu0 strī | [śabdara0
kālpaka na0 kāle sādhu yat svārthe ka | karpūre (kām̐cāikhuḍḍu)
kālyā strī kālaḥ garbhagṛhaṇakālaḥ prāpto'syāḥ yat | prāptagarbhagrahaṇayogyakālāyām ṛtamatẏām amaraḥ “upasaryyā
kālyāprajane” pā0 | [bhāva
kālyāeka na0 kalyāyāsta bhāvaḥ manojñā0 vuñ | kalyāṇakāva na0 kavirdevatā'sya aṇ | kavidevatāke sāmabhede | tacca
tṛtīyasavane geyārṣeyapavamānāntargatam | “ābhīpriyāṇīti” sūkte geyam | tatprakāraśca ūhagāne darśitaḥ
kāvacika na0 kavacināṃ samūhaḥ “ṭhaña kavacinaśca” pā0 ṭhañ
‘inolopaḥ | varmmadhāriṇāṃ samūhe
kāvaṭa pu0 karcaṭa+pṛṣo0 | karvaṭe halā0
kāvaṣeya pu0 yajurvedaya jñānagarbhe turākhye ṛṣibhe de | “kāvaṣeyān kāvaṣeyaḥ” śata0 10.6,5,6, turo ha kāvaṣeyaḥ
kārotyāṃ devebhyo'śvaṃ cikīrṣe” talaiva 6.5.5.15.
kāvāda pu0 kutsitaīṣadvā vādaḥ koḥ kā | vākkalahe
śabdārtha0 | [śaiśave dṛṣvādicchale trikā0
kāvāra na0 kaṃ jalamāva ṇoti kvā+vṛ-aṇ upa0sa0
kāvī strī kaveriyaṃ ghañ pratya tataḥ śārṅgara0 striyāṃ ṅīna
yalopaḥ | kavisambandhinyām striyām
kāvuka puṃstrī kutsitaḥ īṣadrā buka iva