Vacaspatya 12.6.4

12.6.4

yatnato'yatnato vāpi kālāt tyaktvā kalevaram | tārakasyopadeśena kāśīsaṃstho'mṛtī bhavet | anekajanmasaṃsiddhairbrahmajño'pi prāktanairguṇaiḥ | asisaṃbhedayogena kāśīsaṃstho'mṛtī bhavet | dehatyāgo'tna vai dānaṃ dehatyāgo'tna vai tapaḥ | dehatyāgo'tna vai yogaḥ kāśyāṃ nirvāṇasaukhyakṛt | prāyostaravakṣāṃ kāśyāmapi duṣkṛtānapi
yāyāt svaṃ helayā tyaktvā tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
mahendrāgnisamā devā dṛṣṭvā muktipayonmukhān | santrāṃn
sarveśamālokya rakṣāñcakruḥ purā puraḥ | asiṅgahyāsirūpāñca pāpisaṅghatikhaṇḍanīm | duṣṭapraveśaṃ sanvāmāṃ
bhunī devā vinirmamuḥ | varaṇāñca vyadhustatva kṣetravighna
nivāriṇīm | duṣṭantasya pravṛtteśca nivṛttikaraṇī surāḥ
dacaṇottaradigbhāge hyatvāsiṃ varaṇāṃ surāḥ | kṣetrasya
mokṣaniḥśreṇaracāṃ nirvṛ timāyayuḥ | kṣetrasya paścāddigbhāge taṃ dehalivināyakam | kṣetraṃ vatrāpārayāmāsa rattāthe
śaśiśekharaḥ | anujñātapraveśānāṃ vighne śyena kṛpāvatām | te praveśaṃ prayacchanti nānyeṣāṃ hi kadācana”
atnārthe prācīnetihāsasudmā māhātmyādikamuktaṃ yathā-“evaṃ kāśyāṃ praviśyāpi pāpī dhammīnupaṅgataḥ | na
kṣetraphalamāpnoti bahirbhavati tatkṣaṇāt | tasmādvighneśvarāṅgeva kāśīvāse'tva kāraṇam | asiśca varaṇā yatva
kṣetraracākṛtī kṛte | vārāṇasīti vikhyātā tadārabhya
mahāmune ! | aseśca varaṇāyāśca saṅgamaṃ prāpya kāśikā
vārāṇasīha karuṇāmayadibyamūrttistṛkṣasya yatva tu tanuṃ
tanubhṛt sukhena | vighna gaṅgamaṃhasi yat sahasā praviśya rūpeṇa tāṃ vitanutāpadavīndadhāti | jāto mṛto