Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 15.10.1

Vācaspatya 15.10.1

Language
Sanskrit

15.10.1

varṣabhede ca kimpuruṣaśabde
vivṛtiḥ 3arddhadupāsakabhede hema0
kinnareśa puṃ ita0 | kuvere tasya tadadhipatyakathā kāśī0 kha0
13a0yathā “varaṃ dadāmi te vatsa ! tapasā'nena toṣitaḥ
nidhīnāmadhināthastvaṃ guhyakānāmadhīśvaraḥ | yakṣāṇāṃ
kinnarāṇāñca rājā rājāñca suvrata ! | patiḥ puṇyajajanānāñca sarvveṣaśaṃ dhanadobhava” kinnareśvarādayopyatra
kinnu avya0 kiñca tu ca ha0 | 1praśne, 2vitarke 3sādṛśye
4sthāne ca jaṭādharaḥ padadvayamitya ke
kipya pu0 suśrutokte purīṣaje kamibhede | "athavā vipravāḥ
kipyagandhiyā gaṇḍū padākhyā| buravohisukhāścai va sapta vaite
purīpajāḥ” suśru0
kim tri0ku-śabde vā0ḍimra | 1kutsite śajijñāsite 3vitarkaviṣaye| 4kutsāyāṃ 5gaī ṇe 6 vitakre 7praśne 8 sādṛśye,
(prakāre) 9karaṇe ca avya0jaṭā0 10īṣadarthe 11atiśaye gaṇātnam | tatra liṅgiṣusya sarvvanāmratā ke
kasyai ityādi “ke yūyaṃ sthala eva saṃprati dayaṃ pratroviśe-ṣāmrayaḥ”sā080| “kasya nātha ! samartha kauravalaṃ vyombā
namālambo' udbhaṭaḥ |'koyaṃ nayā bharyāta kavitā kāsibho
kautukāya”prasaṅgarā0 | "kasmiṃścidvanāī śe bhāsurakonāma
siṃhaḥ prativasati' pañcatantram | “kāṃcciṣu canū vijñātaṃ saṃvijñātaṃ bhavati” suśrutakalpitaḥ | ninditārthe' kiṃrājā
kiṅganaiḥ ityādi | “kiṃrājā yo na rakṣati” “sa kiṃbakhā sādhu na śāsti yo'dhipam” kirā0 ityādi tatra
īṣadarthe na kimapyasyāsti | kiñcidapi nāstītyarthaḥ
atiśaye kimapyepa pragalbhase atiśayitaṃ pragalbhase ityarthaḥ
avyayasya praśne “kimidaṃ kinnararkāṣṭha suhyate” raghuḥ
tatra kiṃśabdaśaktikodhārthamakāro gadādhareṇa śaktivāde
darśito yathā