Vacaspatya 15.10.3
Vācaspatya 15.10.3
- Language
- Sanskrit
15.10.3
kiṃpadārthasyābhedenānvayastatra tadvayayitāvacchedakadhammīvacchinnaviśeṣyatāpannatadanavayitāvacchedakadharmmanyūnavṛttadhammīvacchinnoddeśyatāvacchedakatāvattvaprakārakajñānagocarecchā kiṃpadena bodhyata'taḥ kati ghaṭāḥ santītyādau ḍatipratyayārthe
saṃkhyādau kiṃpadārthasya jijñāsitadharmāvacchinnābhedenānvayāt saṃkhyātvanyūnavṛttitvagatvatvādyavacchinnoddeśyatāvacchedakatānoṣajanakaṃ daśasaṃkhyakā ghaṭāḥ santītyuttaraṃ tatra prayujyate | yatnoddeśyatāvacchedakībhūtavibhaktyādarthe bhedena kiṃpadārthānvayaḥ kasya putraḥ sundara ityādau
tatra yādṛśasambandhena yadarthānvaye yadanvayastatra tādṛśasambandhena viśeṣyasaṃsargikatvaviśeṣitatadavacchinnanirūḍheddeśyatāvacchedakatāvacchedakatāvattvaprakāra jñānagocarecchā
pratīyate evaṃ vidheyāṃśakakiṃpadasya svasamabhivyāhṛtapadopasthāpyatāvacchedakatvopalakṣitadharmāvacchinnoddeśyatānirūpitavidheyatāvacchedakatayā jijñāsito viśeṣadharmāstadavacchinne śaktirityayaṃ ka ityādau idantvāvacchinnāṃśe
vidheyatāvacchedakatvena jijñāsitadharmma vāmityākārako'nvayabodhaḥ | tena tadviṣayakajijñāsājanarujñānajanakaṃ cāyaṃ
brāhmaṇa ityādyuttaravākyaṃ tādṛśapraśnānantaraṃ prayujyate
evaṃ yatna vedyeve vidheyatāvacchedake vā kiṃpadārthasya
tadavacchedakadharmmasyābhedena vānvayaḥ idaṃ kim idaṃ kiṃdhana'
bhavataḥ kati putrāḥ bhavān kasya putra ityādau rītiḥ
paryavadrūḍhanīyā “kiminduḥ kiṃ padma kimu sukuravimbaṃ
kimu mukha' kimaṅge kiṃ' maunau kimu madanavāṇau
kimu dṛśau | kaṭo vā guccho vā kanakakalaśau vā kimu